Jaarlijks stappen meer dan 500.000 gezinnen over naar een andere stroomleverancier. Bovendien waren er nog nooit zoveel energiecontracten beschikbaar als vandaag. En toch veranderen de onderlinge verhoudingen op de energiemarkt nauwelijks. Marktleider Engie klopte in oktober zelfs op exact hetzelfde marktaandeel af als in december 2020. Mijnenergie.be zoekt naar een verklaring.

De top vier van de stroomleveranciers met het grootste marktaandeel is al meer dan tien jaar ongewijzigd. Engie blijft de slokop met 39,3% van de markt, gevolgd door Luminus (23,4%), Eneco (12,5%) en TotalEnergies (6,3%). Zelfs de energiecrisis van twee jaar geleden heeft de marktaandelen nauwelijks beïnvloed. Dat is opmerkelijk, aangezien tijdens de eerste tien maanden van 2024 alleen al 451.499 gezinnen naar een andere energieleverancier zijn overgestapt. In 2022 bedroeg het totale aantal leverancierswissels zelfs 611.166, zo blijkt uit data van de Vlaamse energieregulator VREG. Bovendien kan de consument vandaag kiezen uit een recordaantal contractformules en benaderden de voorbije maanden verschillende nieuwe spelers de markt.

Impact groepsaankopen

De verhoudingen wijzigden meer tussen de kleinere spelers, waar het verlies of de winst van enkele duizenden klanten het marktaandeel uiteraard veel sterker beïnvloedt. Zo vervolledigde Mega lange tijd de top vijf, maar moet het die plaats sinds enkele maanden afstaan aan Elegant. Het binnenhalen van een groepsaankoop door Elegant heeft daar begin dit jaar in grote mate toe bijgedragen.

Om te weten waarom de vele leverancierswissels de verhoudingen amper wijzigen, dook Mijnenergie.be dieper in de cijfers en rapporten. De VREG onderscheidt drie types leveranciers: grote energieleveranciers, kleinere aanbieders en coöperatieve vennootschappen: “Grote energieleveranciers beschikken veelal over eigen productiefaciliteiten. Ze maken vaak deel uit van grote internationale groepen, maar er zijn ook grote Belgische spelers actief. De kleinere leveranciers hebben verschillende profielen. Sommige zijn lagekostenspelers, andere richten zich tot specifieke niches of zetten in op het lokale karakter van hun bedrijf. Coöperatieve leveranciers mikken dan weer op de meer bewuste consument.”

Prijs primeert

Uit een marktbevraging van de VREG in 2022 blijkt dat de prijs met ruime afstand het belangrijkste keuzecriterium vormt (76%). Betrouwbaarheid (43%) en de levering van groene stroom (41%) vervolledigen de top 3. Het lokale karakter prijkt met 24% slechts op plaats zes en extra diensten (15%) op plaats acht. Die profileringen vormen dus zelden een doorslaggevend argument voor de consument.

Bekijken we louter het prijsaspect, dan bezetten enkel kleinere leveranciers de top vijf van de spelers met het goedkoopste variabele tarief: EnergyVision, Mega, Dats24, Energy Knights en Frank Energie. Maken we de analyse via Mijnenergie.be, die ook welkomstkortingen in de resultaten meeneemt, dan nestelen de vier grootste spelers zich tussen dat gezelschap. Zowel Engie, Luminus, Eneco als TotalEnergies pakken uit met dergelijke extra voordelen voor nieuwe klanten. Op die manier prijken ze meteen hoog in de ranglijst van goedkoopste leveranciers voor wie een overstap overweegt. Dergelijke kortingsacties zorgen er mogelijk voor dat veel klantbewegingen zich tussen de grootste leveranciers onderling manifesteren.

Onvoldoende geïnformeerd

Veel gezinnen blijven uiteraard ook gewoon hun – veelal grote – energieleverancier trouw. Dat is vaak een bewuste keuze, maar valt ook toe te schrijven aan een beperkte kennis of interesse in het energiegebeuren. Uit een bevraging van de VREG blijkt dat 49% van de gezinnen bij de start van het derde kwartaal van 2024 aangaf over een contract met vast stroomtarief te beschikken, terwijl dat in werkelijkheid slechts om 22,8% gaat. 31% van de gezinnen gaf dan weer aan zich onvoldoende geïnformeerd te voelen.

Vanaf 1 januari 2025 verandert het landschap van de distributienetbeheerders voor elektriciteit en aardgas in Vlaanderen. Door het Energiedecreet zijn er fusies van en gebiedsuitwisselingen bij de distributienetbeheerders. Ook de naamswijzigingen van de verschillende distributienetbeheerders treden dan in werking. Hierdoor zullen er vanaf 1 januari 2025 nog slechts 8 distributienetbeheerders zijn in plaats van 10.

Nieuwe voorschriften uit het Energiedecreet

De herschikking is het gevolg van beslissingen in het Energiedecreet van de Vlaamse overheid. De volgende eisen worden gesteld aan de distributienetbeheerders voor elektriciteit en aardgas:

De Vlaamse overheid streeft hiermee naar een verdere efficiëntie in het energielandschap.

Om aan het Energiedecreet te voldoen, hebben de deelnemende steden en gemeenten van de verschillende distributienetbeheerders de voorbije twee jaar de nodige beslissingen genomen.

Dit is de alfabetische lijst van de situatie per 1 januari: