Alle energieleveranciers publiceren maandelijks hun nieuwe tarieven. Op 1 oktober betekende dat een stevige daling voor nieuwe contracten of contractverlengingen. Voor 1 november lijkt een prijsstijging omwille van de hogere marktprijzen waarschijnlijk. Wie wil overstappen naar een vast tarief, doet er dus mogelijk goed aan van nu nog actie te ondernemen.

De TTF-gasprijs is de voorbije dagen opgeklommen tot ruim 42 euro per megawattuur. Dat is al geleden van midden augustus. Voor nog hogere prijzen moeten we al terug naar de herfst van 2023. Dat hogere prijspeil valt onder meer toe te schrijven aan ongeplande verstoringen van het gasaanbod uit Noorwegen. De goed gevulde voorraden in Europa en het gunstige weer bieden het nodige tegengewicht.

Voor elektriciteit blijft ook de CO2-prijs relatief laag, waardoor de marktprijzen niet al te drastisch stijgen. Al bevindt het maandgemiddelde zich tot op vandaag eveneens op het hoogste peil sinds januari 2024.

Door die evoluties vergroot de kans dat de leveranciers hun prijzen op 1 november opnieuw optrekken. Al zal die mogelijke stijging waarschijnlijk vrij beperkt blijven, aangezien de huidige prijsbewegingen helemaal niet van dezelfde grootteorde zijn als tijdens de energiecrisis of bij aanvang van de escalaties in het Midden-Oosten. Consumenten die overwegen om naar een vast tarief over te stappen, halen waarschijnlijk wel voordeel uit een overstap voor het maandeinde.

De energiewaakhond CREG stelde onlangs vast dat het prijsverschil tussen contracten met een vast tarief en die met een variabel tarief almaar hoger oploopt. Het goedkoopste vaste tarief voor aardgas blijkt volgens diezelfde CREG zelfs 37 procent duurder dan het goedkoopste variabele tarief. Tegelijk is dat prijsverschil niet bij elke leverancier even groot. Wie overweegt om van een variabel naar een vast tarief over te stappen, gaat dus best niet over één nacht ijs.

Het vaste tarief vormde jarenlang de favoriete keuze van de Belg. Dergelijke contractformule biedt prijszekerheid gedurende het volledige contractjaar en stelt je niet bloot aan de grillen van de energiemarkten. Nadat alle vaste tarieven tijdens de energiecrisis uit het aanbod verdwenen, vinden ze met mondjesmaat hun weg terug naar de consument: volgens de CREG heeft momenteel 25 tot 30% van de gezinnen een contract met een vastgeklikte prijs.

Risicopremie

Vooral het grote prijsverschil tussen een variabel en vast tarief remt een verdere opmars van het vaste tarief af. Met een hogere instapprijs voor een vast tarief bouwt de leverancier bescherming in, voor het geval de consument zijn verbintenis vroegtijdig opzegt en de leverancier met zijn onderhandelde volumes stroom en aardgas achterlaat. Die zogenaamde risicopremie verschilt sterk van leverancier tot leverancier.

Van 12% tot 38%

We analyseerden via vergelijkingssite Mijnenergie.be de goedkoopste vaste en variabele tarieven van de vijf spelers met het grootste marktaandeel. Bij marktleider Engie is de kloof het breedst: een vast aardgastarief is maar liefst 38% duurder dan de geschatte jaarprijs van een variabel stroomtarief. In absolute cijfers gaat het om een verschil van ruim 365 euro. Bij Eneco betaal je dan weer ‘slechts’ 117,62 euro of 12% extra voor een vast stroomtarief ten opzichte van de variabele variant. Gemiddeld bedraagt het verschil 19% voor stroom en 28% voor aardgas.

Welkomstkortingen

Die grote onderlinge verschillen vallen toe te schrijven aan de welkomstkortingen voor nieuwe klanten. Een voorbeeld: Engie biedt nieuwe klanten gedurende het eerste contractjaar een voordeel van 451 euro als ze opteren voor een variabel tarief. Bij een vast contract bedraagt die reductie 224 euro. De impact voor bestaande klanten zal bijgevolg een pak kleiner zijn. Bij Eneco liggen de kortingen voor variabele en vaste tarieven in elkaars buurt, waardoor het verschil tussen de formules veel minder uitgesproken is.

Vast goedkoper dan variabel?

Wie de overstap van een variabel naar een vast tarief – of de omgekeerde beweging – overweegt, doet er dus goed aan niet alleen richting de eigen leverancier te kijken. Omwille van de hoge welkomstkortingen zal een overstap naar een andere speler je doorgaans een mooi voordeel opleveren. Omwille van die acties kan een vast tarief bij een andere leverancier zelfs goedkoper blijken dan het variabele tarief bij je huidige aanbieder. Het valt dus altijd aan te raden om bij een contractwissel het volledige marktaanbod te vergelijken met behulp van een vergelijkingssite.