Een Belgisch gezin verbruikt gemiddeld ongeveer 3.500 kilowattuur elektriciteit per jaar. Of in financiële cijfers uitgedrukt: 1.091,61 euro volgens de actuele prijzen. Dat betekent een stevige hap uit het gezinsbudget. Nochtans kan je via enkele eenvoudige ingrepen jouw energiefactuur drastisch naar beneden halen. Mijnenergie.be legt uit welke maatregelen daartoe volstaan.

1. Vermijd sluipverbruik: 100 euro

Veel apparaten verbruiken stiekem stroom wanneer je ze niet gebruikt. Ze bevinden zich in stand-bymodus of maken gebruik van een ingebouwde klok. Van televisies, over computers en  printers, tot opladers en nachtlampjes … In elke ruimte slurpt er wel een toestel onnodig energie. Het totale sluipverbruik loopt op die manier op tot 10% van jouw energiefactuur, wat neerkomt op ruim 100 euro. De oplossing: detecteer zelf sluipverbruik, al dan niet met behulp van een slimme stekker met verbruiksmeter en koop stekkerdozen met een schakelaar.

2. Energiezuinig wassen en drogen: 45 euro

Voor klassieke was zonder hardnekkig vuil volstaat al een temperatuur van 30 graden. Dat resulteert in een besparing van 33 kilowattuur op jaarbasis. Stop je de wasmachine goed vol, dan verdubbelt dat voordeel. Hang je op zonnige dagen de was buiten op, dan vermijd je ook nog eens 80 kilowattuur aan droogkastverbruik. Het totale voordeel: 45 euro.

3. Vervang je oude toestellen: 84 euro

De nieuwe generatie huishoudtoestellen verbruikt een pak minder dan de apparaten die je vijftien jaar geleden hebt aangeschaft. Voor een koel-vriescombinatie loopt het verschil op tot 200 kilowattuur per jaar en voor een wasmachine tot 70 kilowattuur. Vervang je beide toestellen, dan dring je jouw energieverbruik met 270 kilowattuur terug, goed voor een besparing van 84 euro.

4. Profiteer van de zon: tot 200 euro

Vanaf 1 januari 2025 is het ook voor eigenaars van zonnepanelen niet langer mogelijk om de plaatsing van de digitale meter uit te stellen. Elke prosument heeft er dus alle belang bij om zijn verbruik zo goed mogelijk op de productie van zijn zonnepanelen af te stemmen. Uit een eigen simulatie (https://www.mijnenergie.be/blog/eigenaars-zonnepanelen-moeten-zelfverbruik-opkrikken-wat-levert-het-jou-op/) blijkt dat wie 28% van zijn stroombehoefte vervult op momenten van zonneschijn, gemiddeld 730,80 euro op jaarbasis betaalt voor wat hij nog van het net afneemt. Trek je het percentage zelfverbruik op naar 35%, dan betaal je 48 euro minder. Met een zelfverbruik van 50% druk je de jaarfactuur zelfs met meer dan 200 euro!

5. Kies het goedkoopste energietarief: tot 311 euro

Stelt jouw energieleverancier een contractverlenging voor? Dan is het raadzaam om daar niet achteloos op in te gaan. Dat illustreren de pas gepubliceerde septembertarieven. Het goedkoopste variabele stroomtarief resulteert in een geschatte jaarprijs van 905,19 euro, terwijl het duurste je 1.216,68 euro kost. Het verschil loopt op die manier op tot maar liefst 311,49 euro. Bij vaste tarieven gaapt er een kloof van ruim 220 euro tussen het laagste en hoogste tarief op de markt. Het is daarom raadzaam om de energietarieven regelmatig met jouw huidige contract te vergelijken.

Naast vaste en variabele tarieven bestaan er ook dynamische tarieven. Mijnenergie.be maakt je wegwijs in wat experts ‘het tarief van de toekomst’ noemen.

Wat is een dynamisch energietarief?

Bij een dynamisch tarief wordt het tarief per uur bepaald op basis van de tarieven op de groothandelsbeurzen waar leveranciers energie kopen voor de dag nadien. Je betaalt dus voor je elektriciteits– of gasverbruik tegen het tarief van een bepaald uur. Een dynamisch tarief is enkel mogelijk voor eigenaars van een digitale meter. Het is niet altijd even gemakkelijk om dynamisch tarieven te vergelijken aangezien sportwaarde om het uur wijzigt.

Hoe werkt het dynamisch energietarief?

De energieleveranciers publiceren de uurprijzen een dag vooraf, wat de klant toelaat om zijn verbruik te richten op de momenten dat de prijzen het laagst liggen. Consumenten betalen dus minder wanneer ze hun verbruik naar de uren met de goedkoopste prijzen verschuiven, maar betalen hoge verbruikskosten op momenten van hoge uurprijzen.
Dynamische tarieven zijn zowel aan verbruiks- als aan injectiezijde mogelijk. De vergoeding die je ontvangt voor de stroom die je op het net plaatst, is dus ook afhankelijk van de uurprijzen op de energiemarkten.

Is het dynamisch tarief interessant?

Het dynamisch energiecontract is interessant als je je energie verbruikt op momenten waarbij het dynamisch energietarief voordeliger is dan een standaardtarief. Toestellen waarvan je het verbruik kan aansturen of plannen, renderen het beste. Denk bijvoorbeeld aan een elektrische wagen of warmtepomp. Een batterij in combinatie met zonnepanelen leent zich eveneens voor een dynamisch tarief. Slimme apps helpen je om je verbruik aan te sturen.

Overzicht dynamische tarieven 2024

Elke energieleverancier hanteert een specifieke prijsformule voor zijn dynamisch tarief. Die prijsformule kent verschillende componenten. Een van die componenten is de uurprijs of spotwaarde. De uurprijs die nodig is voor de berekening van het dynamisch tarief vind je op de spotmarkt (bijvoorbeeld EPEX spot of Belpex Hourly). De uitkomst van die formule vermenigvuldig je met het verbruik tijdens dat uur. Daarnaast rekenen verschillende energieleveranciers ook nog een abonnementskost aan.

Dynamische verbruiksprijzen voor september 2024 (incl. 6% btw)

Stel: je bent klant bij Engie met een Dynamic-tarief en de uurprijs op de spotmarkt bedraagt 40 euro per megawattuur. Je berekent hoeveel je betaalt voor je verbruik bij een dynamisch tarief binnen een bepaald uur als volgt: (0,1000 x 40 +1,395) x 1,06 = 5,719 eurocent. Dus 5,719 c€ is wat je dan voor dat uur zal betalen.

De variabele uurprijs of spotwaarde per megawattuur op de termijnmarkt – volgens ons voorbeeld 40 euro – vind je terug op de website van Spot Belpex.

Stel dat de uurprijs 200 euro per megawattuur op de termijnmarkt is, dan bereken je het kilowattuurtarief als volgt: (0,1000 x 200 + 1,395) x 1,06  = 22,679 eurocent. Je betaalt per kilowattuur verbruikte stroom tijdens dat uur dus 22,679 eurocent.

Daarnaast betaal je ook abonnementskosten (zie rechterkolom) en – net als bij variabele en vaste tarieven – ook netkosten en heffingen. Een deel van de distributietarieven wordt berekend op basis van de maandelijkse pieken via het capaciteitstarief. Dus hoe hoger de maandpiek, hoe hoger de distributiekosten. De facturatie gebeurt automatisch maandelijks en houdt rekening met al die parameters.

Dynamische injectieprijzen voor september 2024

* De index (Belpex Hourly) vind je terug op Spot Belpex.

Hoe bereken je hoeveel je voor je injectie binnen een bepaald uur ontvangt?

Stel: je bent klant bij Engie met een Dynamic-tarief en het uurtarief op de energiebeurzen is 40 euro per megawattuur. Je berekent hoeveel je voor je injectie binnen een bepaald uur ontvangt als volgt: -0,9050 + (0,1000 x index) = 3,095 eurocent. Je ontvangt dat uur een kilowattuurtarief van 3,095 eurocent.
De uurprijs – volgens ons voorbeeld 40 euro per megawattuur – vind je terug de website van Spot Belpex.

Stel dat de uurprijs 200 euro per megawattuur op de termijnmarkt is, dan krijg je voor je injectie voor dat uur een kilowattuurtarief van 19,095 eurocent. De berekening: -0,9050 + (0,1000 x 200)

Geschatte jaarprijzen bij een gemiddeld verbruik voor september 2024

De VREG schat het gemiddelde zelfverbruik van een doorsnee gezin op 36%. Dat resulteert in een elektriciteitsverbruik van 2.284 kWh en een injectie van 2.162 kWh. Een simulatie aan de hand van de V-test die uitgaat van de standaardverbruiker, resulteert in volgende geschatte jaarverbruiken. De eindbalans kan er anders uitzien als je erin slaagt je verbruik beter af te stemmen op de uren met de goedkoopste stroom. Alle prijzen zijn inclusief heffingen, btw en netkosten.

Bron: V-test
(***) We baseerden deze simulatie op een gezin met postcode 2000.

Wil je weten of een dynamisch tarief voor jou interessant kan zijn? Door de gegevens van jouw digitale meter uit te lezen via Mijnenergie.be krijg je inzicht in jouw huidige verbruikspatroon en piekverbruik.

De Belg toont zich meer tevreden over zijn energieleverancier. Dat blijkt uit de resultaten van een tweejaarlijkse bevraging bij 7.500 abonnees door Testaankoop. Al vormen moeilijk te vinden informatie, fouten in de facturatie en een moeilijk bereikbare klantendienst voor veel consumenten nog altijd een struikelblok.

Over het algemeen liggen de scores wel hoger dan bij het vorig onderzoek in 2022. Zes energieleveranciers behaalden vijf sterren, vier andere vier sterren en de rest drie sterren.

De energieleveranciers publiceren bij de aanvang van elke maand hun nieuwe tarieven. Als gevolg van de stijgende marktprijzen gaan de vaste tarieven voor nieuwe contracten en contractverlengingen bij elke speler omhoog. Gemiddeld gaat het om 90 euro voor de combinatie van elektriciteit en aardgas. Wie een variabel tarief betaalt, ziet die prijsstijging doorsijpelen in de periodieke tariefaanpassingen.

De stijgende prijzen op de energiebeurzen voorspelden niet veel goeds. Na maanden van stabiliteit gingen vooral de aardgasprijzen de voorbije weken stevig de hoogte in. De TTF-gasprijs bevindt zich zelfs op het hoogste peil sinds begin dit jaar. Als oorzaak wijzen analisten naar de blijvende spanningen in het Midden-Oosten en gespeculeer bij de verschillende marktpartijen.

Effect op vast tarief

Stijgen de marktprijzen, dan volgen de tarieven voor de consument dezelfde richting. Wie nu een contract met een vast stroomtarief afsluit, betaalt voor de energiecomponent op zijn factuur 5,84% meer dan in augustus. In absolute cijfers gaat het voor de gemiddelde verbruiker om 33,43 euro. Voor aardgas bedraagt de stijging 4,78% of 49,87 euro.

Voor lopende vaste contracten blijft de prijs tot het einde van de contractduur ongewijzigd. Bij variabele tarieven wijzigt de prijs op maand- of kwartaalbasis, in functie van de evoluties op de energiemarkten. De kans is dus groot dat het kilowattuurtarief bij een volgende aanpassing eveneens hoger ligt.

Verlengen of niet?

De meeste gezinnen beschikken vandaag over een variabel tarief. De hamvraag blijft of je dat contract al dan niet hoort te verlengen. Een vast tarief kent een hogere instapprijs, maar stelt daar wel prijszekerheid tegenover. Wie in augustus een contract met een vast tarief afsloot, zal de prijsverhoging van september niet voelen. Zetten de prijsstijgingen zich de volgende maanden verder, dan opteer je vandaag misschien wel beter voor een vast tarief. Helaas kan niemand met zekerheid voorspellen hoe de energiemarkten dit najaar zullen bewegen.

De federale ombudsman voor energie wil met een zogenaamd vangnetmechanisme consumenten beter beschermen. Het impliceert dat de federale energieregulator CREG nieuwe contracten controleert en goedkeurt. “Door de verschillen tussen variabele tariefformules, vaste vergoedingen of abonnementskosten in vraag te stellen, moet het consumentenvertrouwen toenemen”, stelt ombudsman Eric Houtman.

De federale ombudsman voor energie deelde onlangs zijn beleidsadviezen voor de toekomstige regering. Helemaal bovenaan prijkt een herinvoering van het vangnetmechanisme. “Het is de bedoeling dat de federale energieregulator CREG nieuwe contracten voorafgaand controleert en goedkeurt op basis van hun marktconformiteit en kostenreflectie”, stelt Eric Houtman. “Waarom is er zoveel verschil in variabele prijsformules, vanwaar de verschillen in vaste vergoedingen of abonnementskosten en waarom kost energiedelen bij de ene leverancier jaarlijks 35 euro en bij een andere 150 euro?”

Tip: bekijk hier de kosten voor energiedelen per leverancier.
https://www.mijnenergie.be/veel-gestelde-vragen-energie/articles/18157810840087-Wat-kost-energiedelen/

Afgeschaft door regering Michel

De regering Di Rupo voerde de vangnetregulering elf jaar geleden in om consumenten beter te beschermen. De regering Michel schafte het vangnet eind 2017 af. Sinds de stopzetting is de energiemarkt veel complexer. Energieafnemers hebben daardoor de stap naar actieve participatie op de energiemarkt nog niet gezet. Anderen dreigen alsnog af te haken. Naar de exacte reden voor de stopzetting blijft het volgens de ombudsman gissen. “Ik vermoed dat de vangnetregulering  voor de leveranciers en sommige beleidsverantwoordelijken te veel ingaat tegen de vrije prijszetting in de geliberaliseerde energiemarkt.”

“Een door de CREG vooraf gecontroleerde en goedgekeurde tariefkaart voor nieuwe energiecontracten zou het vertrouwen in de energiemarkt kunnen herstellen”, aldus Eric Houtman. “Het lijkt me onontbeerlijk om zowel gezinnen als kmo’s mee te krijgen in de energietransitie. Met alle verschillende tariefformules en bijkomende vergoedingen, kosten en forfaits zien de klanten de bomen door het bos niet meer.”

Goedkoopste kilowattuurtarief ≠ laagste factuur

Als consument is het belangrijk om te weten dat het goedkoopste kilowattuurtarief niet noodzakelijk resulteert in het laagste jaartarief. Bij een gezin met een bescheiden jaarverbruik, zullen hoge abonnementskosten bijvoorbeeld veel zwaarder doorwegen, terwijl grootverbruikers meer gebaat zijn bij een laag verbruikstarief. Vergelijkingssites als Mijnenergie.be berekenen automatisch de laagste prijs op basis van jouw verbruik.

Tip: Vergelijk zelf de actuele energieprijzen en ontdek de goedkoopste formule voor jouw gezin.
https://www.mijnenergie.be/energieleveranciers-vergelijken-

Risicopremie bij vaste tarieven

De ombudsdienst pleit ook voor een bijkomende vangnetregulering voor nieuwe vaste contracten en de bijhorende risicopremies. “Sinds 2023 bieden almaar meer leveranciers opnieuw vaste contracten aan. In die vaste prijzen zit ook een risicopremie verwerkt, voor het geval de klant vervroegd het contract aan vaste prijs zou opzeggen of beëindigen. Die risicopremies maken dat vaste energiecontracten honderden euro’s per jaar duurder uitvallen dan de variabele contracten.”

Een analyse via Mijnenergie.be illustreert dat verschil: voor het goedkoopste variabele stroomtarief op de markt betaal je bij een gemiddeld verbruik vandaag een geschatte jaarprijs van 878,98 euro. Het laagste vaste tarief kost je op jaarbasis 1.080,68 euro.

Na een fikse opstoot begin augustus zijn de gasprijzen op de energiebeurzen opnieuw wat getemperd. Hoge aardgasvoorraden en gunstige condities voor het opwekken van hernieuwbare energie voeden een positiever sentiment. Al liggen de prijzen wel nog altijd 15% hoger dan een maand geleden en lijken duurdere tarieven in september zeer waarschijnlijk.

De toonaangevende Nederlandse TTF-markt voor aardgas noteerde tien dagen geleden de hoogste prijzen sinds acht maanden. Op 10 juli 2024 bedroeg die nog 32 euro per megawattuur (MWh). Een maand later was de prijs gestegen tot ruim 40 euro per MWh. Goed voor een toename van 25%. Vooral de blijvende onrust in het Midden-Oosten werkte die evolutie in de hand.

Sinds een week blijven de aardgasprijzen opnieuw onder de grens van 40 euro per megawattuur.  Gisteren viel de prijs terug tot 36,50 euro per MWh, om vandaag opnieuw te stijgen naar 37,85 euro per megawattuur. De beter dan verhoopte aardgasvoorraden, hoge productie uit hernieuwbare energiebronnen en toegenomen Noorse export  zorgden dat de gasprijs een stapje terugzette.

Ondanks deze daling blijven de prijzen relatief hoog en kost aardgas op de TTF-beurs vandaag 22,58% meer dan bij aanvang van dit kalenderjaar. Ten opzichte van begin augustus ligt de marktprijs 15% hoger. Het heeft er dus alle schijn van dat de energieleveranciers op 1 september hun prijzen optrekken. Wie zekerheid verkiest en zich niet aan die prijsstijging wil blootstellen, opteert dus beter in augustus nog voor een vast tarief.

Wat met de stroomprijzen?
De marktprijzen voor elektriciteit kennen een zeer beperkte stijging en bevinden zich nu op het niveau van maart 2024.

De Tijd schreef dinsdag dat  energieleverancier Mega te koop staat. De grootste on­afhankelijke speler in België, die recentelijk uitbreidde naar Nederland en sinds kort ook telecomdiensten aanbiedt, zou kunnen rekenen op interesse van energiebedrijven en financiële partijen. De twee bedrijfsleiders, Thomas Coune en Michael Corhay, wensten in eerste instantie niet te reageren.

Nu ontkennen ze formeel dat Mega te koop staat: “Ongeveer de helft van ons bedrijf is in handen van niet-actieve financiële aandeelhouders. Mega is steeds geïnteresseerd in nieuwe investeerders die ons verder kunnen helpen door het financieren van nieuwe activiteiten of groeiprojecten of die een andere inbreng hebben. Hier is op dit moment geen concreet nieuws over. Het is altijd mogelijk dat het bedrijf in de toekomst in deze context nieuwe aandeelhouders verwelkomt. Maar zelfs als dat zo zou zijn, zou dat nog altijd geen fundamentele impact hebben op het bedrijf. Dus er valt helemaal niets te zeggen, de geruchten kloppen niet.”

Nog 130 dagen en dan valt definitief het doek over de terugdraaiende teller. Het is vanaf 1 januari 2025 namelijk niet langer mogelijk om als eigenaar van zonnepanelen de plaatsing van de digitale meter uit te stellen. De vele Vlamingen die van die mogelijkheid gebruik hebben gemaakt, verwachten dat hun factuur volgend jaar sterk zal stijgen. Is die vrees gegrond? Mijnenergie.be zocht het uit.

Fluvius plaatst al ruim vijf jaar digitale energiemeters bij de consument. In totaal gaat het al om ruim 3,7 miljoen toestellen. Dat niet iedereen de komst ervan warm onthaalt, is een understatement. Tegenstanders verenigden zich de voorbije jaren via sociale media in een poging de installatie alsnog te vermijden. Tevergeefs, aangezien Fluvius al enkele hardnekkige weigeraars voor de rechtbank heeft gesleept.

Prosument voelt zich benadeeld

De kiem van die weerstand werd begin 2021 gelegd. Het Grondwettelijk Hof vernietigde toen in een spraakmakend arrest de belofte van de vorige Vlaamse regering, dat eigenaars van zonnepanelen maximaal vijftien jaar van de terugdraaiende teller konden genieten.

Veel prosumenten voelden zich benadeeld. Wanneer de teller niet langer terugdraait, betaal je voor de energie die je verbruikt op het moment dat de zonnepanelen geen stroom opwekken. De lage vergoeding die de energieleverancier betaalt voor de overtollige stroom, voelde voor velen dan weer aan als een doekje voor het bloeden.

Uitstelperiode

Om de consument tegemoet te komen, sprak Fluvius met de Vlaamse overheid af dat eigenaars van zonnepanelen de plaatsing van de digitale meter mogen uitstellen tot 1 januari 2025, met uitzondering van nieuwe prosumenten en prosumenten die al vijftien jaar lang een terugdraaiende meter hebben gehad. Een groot aantal van de ongeveer 470.000 eigenaars van zonnepanelen en een analoge meter maakte van die mogelijkheid gebruik. Het einde van die maatregel nadert nu dus met rasse schreden.

376 euro verschil per jaar

Maar wat is nu de impact op onze energiefactuur? We leggen in deze simulatie de fictieve verbruiksgegevens van een Antwerps gezin met een terugdraaiende teller en een nettojaarverbruik van 0 euro, naast die van een gezin met een digitale meter dat 36% van zijn opgewekte energie meteen verbruikt.

Zowel energieleveranciers als academici pleiten onomwonden voor een taxshift op de energiemarkt. Een verschuiving van de belastingen op elektriciteit naar gas en andere fossiele brandstoffen moet de verkoop van warmtepompen en bijgevolg ook de transitie naar hernieuwbare energie stimuleren. Vandaag kost 1 kilowattuur stroom evenwel nog altijd 3,8 keer meer dan een kilowattuur aardgas.

Met die prijsverhouding schaart ons land zich achteraan het Europese peloton. In Nederland is stroom ongeveer tweemaal duurder, maar ook in Frankrijk, Duitsland en de Scandinavische landen liggen de verhoudingen vanuit duurzaamheidsperspectief een pak beter. Experts schatten een verhouding tussen 2 en 2,5 als aangewezen om onder meer de investering in warmtepompen financieel echt rendabel te maken.

Verschuiving van 85 euro

Vooral de heffingen vormen de grote boosdoeners. Daarin zitten openbaredienstverplichtingen vervat, zoals de kosten voor de groenestroomcertificaten, de ondersteuning voor sociaal kwetsbare klanten en investeringen in hernieuwbare energie. De heffingen vertegenwoordigen volgens de boordtabel van de federale energieregulator CREG 34,44% van onze elektriciteitsfactuur, terwijl dat voor aardgas slechts om 14,68% gaat. De toenmalige federale regering kondigde vorig jaar aan de accijnzen op stroom geleidelijk aan te schrappen. Concreet plant ze een verschuiving van 50% van de accijnzen op elektriciteit naar de accijnzen op de fossiele brandstoffen aardgas en propaan. Dat zou moeten resulteren in een besparing van ongeveer 85 euro op de stroomfactuur, waarbij de aardgasafrekening ter compensatie wel zal stijgen.

250 euro wenselijk

Baseren we ons op de prijzen van juli, dan zou de prijsverhouding tussen aardgas en stroom na dergelijke aanpassingen nog 3,3 bedragen. Een stap in de goede richting dus, maar nog een eind verwijderd van de beoogde verhouding tussen 2 en 2,5. Om dat peil te bereiken, zouden de lasten in totaal met ongeveer 250 euro moeten verschuiven van de stroom- naar de aardgasfactuur.

Omgekeerde beweging nettarieven

Naast heffingen betalen gezinnen ook nettarieven. Om de kosten van de energietransitie te dekken, voltrekt zich op dat vlak een omgekeerde beweging. Volgens de voorgestelde tariefmethodologie voor de volgende drie jaar, stijgen de nettarieven voor elektriciteit in 2025 met gemiddeld 82 euro, terwijl voor aardgas een daling van 21 euro in de pipeline zit. Die hogere lasten maken elektriciteit momenteel duurder dan aardgas, wat volgens de VREG een verkeerd signaal is voor de energietransitie. Om de kloof tussen elektriciteit en aardgas te verkleinen, pleit ook de VREG voor een herziening van de financiering van openbaredienstverplichtingen.

De toonaangevende Nederlandse TTF-markt voor aardgas noteert de hoogste prijzen sinds acht maanden. Dat er bij de leveranciers van aardgas in september een prijsstijging aankomt, lijkt haast onvermijdelijk. Een variabel contract zal dan nog altijd goedkoper zijn dan een vast contract. Maar voor wie zeker wil zijn van zijn tarief en zich wil beschermen tegen een verdere prijsstijging, is het nog tot eind augustus misschien wel het beste moment om naar een vast contract over te stappen.

Wie kiest voor een variabel contract, weet dat je dan mee beweegt met de prijsschommelingen op de energiemarkt. Maar wie tot voor kort zo’n contract koos, deed dat bij een grotere marktstabiliteit. Of eenvoudig gezegd: erg veel schommelden de prijzen niet. Tenminste, dat was tot begin juni 2024 nog zo. Op enkele prijscorrecties na, bleken grotere schommelingen niet aan de orde. Je kon dus met een gerust hart voor een variabel contract kiezen.

Aardgastarieven stijgen in september

Maar nu klinkt er stilaan een ander geluid. Dat leiden we af uit de evolutie van de Dutch TTF Natural Gas Future. Dat is de richtinggevende Nederlandse groothandelsmarkt. De prijs van aardgas ging er de voorbije weken stevig de hoogte in. Op 10 juli 2024 bedroeg die nog 32 euro per megawattuur (MWh). Vandaag is de prijs gestegen tot ruim 40 euro per MWh. Goed voor een toename van 25% op ruim één maand tijd. De laatste keer dat we een vergelijkbare prijs zagen, dateert al weer van 4 december 2023. Of meer dan acht maanden geleden.

Wat kun je doen?

Kies je nu – in die gewijzigde context – nog altijd het best voor een variabel contract? Dat hangt ervan af. Een variabel contract zal – ook na de verwachte prijsstijging in september – nog altijd goedkoper zijn dan een vast contract. Maar als je zekerheid wil en verdere prijsstijgingen wil vermijden, kies je momenteel wellicht toch beter voor een vast contract. Zo klik je de prijs voor je aardgas vast. Dat doe je best nog in augustus. Als de gasprijs in september – naar alle waarschijnlijkheid – een stuk hoger zal liggen dan vandaag, heeft dat bij een vast tarief geen invloed op jouw contract.

Voor een contract met een vaste prijs betaal je wel gemiddeld 20% meer, vergeleken met een contract met een variabel tarief. Die meerprijs rekenen energieleveranciers aan als een soort risicopremie. Ze willen ermee voorkomen dat je bij lagere prijzen na enkele maanden al naar een andere aanbieder overstapt. Maar vandaag moet je die 20% extra beschouwen als de prijs die je betaalt voor een vaste, zekere aardgasprijs.

Wat mogen we verwachten?

Veel hangt ook af van hoe de aardgasprijzen zich de komende maanden verder bewegen. Onder meer de conflicten in het Midden-Oosten en Oekraïne voedden de voorbije weken de ongerustheid op de aardgasbeurzen. Zet de stijging zich verder, dan heb je met de keuze voor een vast tarief een zaakje gedaan. Stabiliseert de prijs of tekent zich opnieuw een daling af, dan ben je beter af met een variabel tarief. Tot slot is het belangrijk om de huidige prijsstijging in perspectief te plaatsen. Twee jaar geleden lagen de marktprijzen ongeveer vier maal hoger dan dat vandaag het geval is. Een echte energiecrisis is vandaag dus gelukkig helemaal niet aan de orde.

De Vlaamse energieregulator VREG verzet zich tegen een plan van de vorige Vlaamse meerderheid om de waakhond om te vormen tot een bredere nuts­regulator. De VREG denkt dat hij zijn nieuwe taken niet efficiënt zal kunnen uitvoeren, schrijft ‘De Tijd’.

Om de vraag en het aanbod van energie in evenwicht te houden, pleiten onder meer Elia en de energieregulatoren voor meer flexibiliteit. Ze roepen op om vooral stroom af te nemen wanneer er veel productie is. Daarin speelt ook de consument een belangrijke rol. Mijnenergie.be gaat na hoe je er werkt van maakt en wat het voor je portemonnee betekent.

Zonnepanelen wekken vooral stroom op als de zon schijnt, dus in de zomer en overdag. Meestal heb je net dan minder stroom nodig. Een groot deel van de zonnestroom gaat bijgevolg richting het stroomnet. Loopt die hoeveelheid op het net geïnjecteerde stroom te hoog op, dan dreigt een overbelasting van de netinfrastructuur.

Kleine ingrepen

Wanneer je de opgewekte stroom meteen zelf verbruikt, gaat die niet richting het stroomnet en verkleint de kans op overbelasting. Op de site van de Vlaamse overheid lezen we dat een gemiddeld gezin met standaardverbruiksgewoontes slechts 28% van zijn opgewekte energie meteen verbruikt. Door rond de middag toestellen in te schakelen die veel elektriciteit vragen, zoals de vaatwasser en droogkast, kan het zelfverbruik tot 35% groeien. Klusjes die vragen om het gebruik van de hogedrukreiniger vallen mogelijk ook naar de zonnige uren te verschuiven. Een slim aangestuurde elektrische (warmtepomp)boiler of elektrische wagen met eventueel een thuisbatterij krikken dat zelfverbruik nog verder op.

Wie erin slaagt zijn zelfverbruik op te krikken, drukt zijn energiefactuur. Dat valt vooral toe te schrijven aan de lage terugleververgoeding in vergelijking met de hogere verbruikskosten.

Stapje verder

Maar als het van energie-experts afhangt, mag de consument nog een stapje verder gaan. Met een dynamisch contract, dat de uurprijzen volgt, speel je nog beter in op de dynamiek van de energiemarkten. Je kunt er in dat geval voor kiezen om je toestellen in te schakelen op tijdstippen van lage marktprijzen. Die oefening hoef je niet zelf te maken, aangezien er vandaag verschillende apps en energiemanagementsystemen op de markt zijn die het spel van verbruik voor jou automatisch op de meest voordelige manier orkestreren. De thuisbatterij helpt je daarbij door de opgewekte energie op te slaan voor een uitgesteld verbruik of op het stroomnet te plaatsen bij een grotere terugleververgoeding. Bovendien ontvang je bijvoorbeeld bij aanbieder FlexiO een extra vergoeding wanneer je helpt het stroomnet in balans te brengen.

Meer dan 1,2 miljoen gezinnen betalen jaarlijks tot 1.000 euro te veel voor elektriciteit en aardgas. Dat zegt de federale energieregulator CREG. Voor veel gezinnen ligt er dus een groot besparingspotentieel klaar bij een leverancierswissel. Tegelijk schuilen in sommige gevallen addertjes onder het gras. Mijnenergie.be legt uit waar je best op let en hoe je die aandachtspunten omzeilt.

Energieleveranciers staan voor een dubbele uitdaging: ze willen nieuwe klanten voor zich winnen, maar ook voorkomen dat bestaande klanten overstappen naar een andere speler. Voor de eerste queeste lokken ze gezinnen met spectaculaire welkomstkortingen. Die voordelen voor nieuwe klanten lopen op tot enkele honderden euro’s.

Voorwaarden voor welkomstkortingen

Vervolgens willen de energieleveranciers vermijden dat je opnieuw overstapt naar een andere aanbieder. Ze kennen welkomstkortingen in veel gevallen pas toe aan het einde van het contractjaar, pro rata het aantal maanden dat je aan boord bleef of op basis van het energieverbruik. Dergelijke voorwaarden moedigen klantentrouw aan. Toch kan je zeker na twee derde van het contractjaar al nagaan of de resterende korting nog voldoende opweegt ten opzichte van het voordeel dat je mogelijk elders boekt.

Aan het einde van het contractjaar bezorgt jouw energieleverancier je een nieuw tariefvoorstel. Dat oogt, zonder de welkomstkortingen, mogelijk bijlange niet zo gunstig als de huidige voorwaarden. Daarom raden we aan om een contract nooit stilzwijgend te verlengen. Leg dat aanbod idealiter naast de actuele marktcondities en ga na of het voorstel je wel de beste koop oplevert.

Vaste vergoeding met condities

In het verlengde van de vorige maatregel ligt de vaste vergoeding of abonnementskost. Die betaal je bij verschillende energieleveranciers meteen voor een volledig contractjaar. Stap je over, dan recupereer je dat bedrag niet. Opnieuw is het raadzaam om dat gegeven in perspectief te plaatsen. Bij de meeste energieleveranciers schommelt de vaste vergoeding tussen 60 en 70 euro per jaar. Stap je dus na negen maanden over, dan heb je een vierde van de abonnementskosten voor niks opgehoest. In absolute cijfers gaat het evenwel om 20 tot 30 euro. Ten opzichte van een welkomstkorting van bijvoorbeeld 120 euro blijken dat peanuts.

Buitenbeentjes

Tot slot wijzen we nog op twee buitenbeentjes. Bij nagenoeg alle energiecontracten betaal je een maandelijks voorschot of een maandelijkse afrekening op basis van je reële verbruik. Dat is niet het geval bij de contractformule Online van Mega, die een driemaandelijks voorschot hanteert. Je betaalt meteen vooraf voor een periode van drie maanden en bent dus automatisch meer gebonden aan jouw contract. Daar staat wel een lagere instapprijs tegenover. Frank Energie rekent dan weer een dubbel voorschot aan bij de aanvang van het contract.

Nu de energieprijzen zijn gedaald, vertegenwoordigen de heffingen en netkosten een groter aandeel van het totale factuurbedrag. De exacte omvang van de nettarieven is evenwel afhankelijk van de netbeheerder die jouw woonplaats bedient. Wat verklaart die verschillen en waarom betalen Walen een hogere bijdrage?

De nettarieven zijn de tarieven die je betaalt om elektriciteit of aardgas tot bij je thuis te brengen. Ze vertegenwoordigen onder meer de kosten voor de aanleg en het onderhoud van het distributienet, alsook de transmissiekosten. Het land is opgedeeld in verschillende netgebieden, met telkens een andere netbeheerder. Die partij bepaalt hoe hoog jouw nettarieven zijn.

Tot 40 euro verschil

Hoewel de kloof tussen de nettarieven per regio de voorbije jaren kleiner is geworden, betaal je nog altijd niet overal hetzelfde bedrag. De meeste Limburgers betalen bijvoorbeeld enkele tientallen euro’s meer op hun stroomfactuur ten opzichte van de aanpalende provincie Antwerpen. Voor aardgas loopt de factuur dan weer hoger op in Brugge en Gent, in vergelijking met Antwerpen en Leuven. Binnen Vlaanderen blijven die verschillen relatief beperkt. Leggen we ze naast de nettarieven in Wallonië, dan komt de Vlaming er nog goed van af.

Bevolkingsdichtheid

Dat de meeste Walen hogere nettarieven betalen, kent een demografische oorzaak. In dichtbevolkte gebieden zijn er meer huishoudens aangesloten per kilometer stroom- of aardgasnet en liggen de kosten per woning dus lager. Evenwel gaat die theorie niet altijd op, want het nettarief in landelijk Limburg ligt bijvoorbeeld lager dan in het centrum van Charleroi.

Nettarieven voor stroom stijgen

De tariefmethodologie van de Vlaamse energieregulator VREG bepaalt hoe de nettarieven op de energiefactuur vanaf volgend jaar tot stand zullen komen. Die informatie leert ons dat de nettarieven op de stroomfactuur volgend jaar met ongeveer 23% stijgen, tot gemiddeld 445 euro. De daaropvolgende jaren gaan ze nog licht de hoogte in. Voor aardgas verwacht de regulator een daling van gemiddeld 21 euro: van 245 euro naar 224 euro volgend jaar (-8,57%). Dat de nettarieven voor stroom stijgen terwijl die voor aardgas dalen, lokte eerder al protest uit. Experts beschouwen het als een onlogische beslissing in het kader van de energietransitie en de beoogde afbouw van het aardgasverbruik.

Zonnepanelen vormen de geknipte oplossing om je energiefactuur naar beneden te halen en groene energie op te wekken. Maar wat als je dak er niet voor geschikt is? Dan biedt een installatie in jouw tuin of op jouw carport mogelijk het antwoord. Herman Daniëls, zaakvoerder van leverancier Intellisol, wijst op enkele belangrijke aandachtspunten.

Almaar vaker duiken zonnepanelen in de tuin op. Ze vormen een alternatief voor dakinstallaties wanneer het dak bijvoorbeeld veel kapellen of een ongunstige oriëntatie kent. “

Hoe bevestig je ze?

“Bij de plaatsing in de tuin is het belangrijk om voldoende gewicht vast te maken aan de constructie, zodat die bestand is tegen hevige wind en storm”, stelt Herman Daniëls. De expert geeft aan dat funderingswerken doorgaans niet vereist zijn. “Meestal maken we gebruik van welfsels die we op een grindbed plaatsen. Die vloerelementen bevestigen we met chemische ankers aan de montage.” Of daartoe een vergunning noodzakelijk is, hangt af van het specifieke project. “Er geldt een maximum van veertig vierkante meter oppervlakte aan vrijstaande gebouwen per woning. Daar valt dus bijvoorbeeld ook het zwembad of het bijgebouw onder. Voldoe je aan die voorwaarde, dan is doorgaans geen vergunning nodig wanneer je uiteraard ook de perceelgrenzen respecteert. Maar ik raad aan om je licht altijd vooraf op te steken bij de gemeente. Dan krijg je zwart op wit uitsluitsel.”

Wat met het rendement?

Wanneer je de zonnepanelen op een schaduwvrije locatie plaatst, doet het rendement volgens Herman Daniëls zeker niet onder voor een installatie op het dak. “De betere verluchting geldt daarbij als een extra troef”, luidt het. “Een aandachtspunt is wel dat er meer vocht aan de onderzijde komt. Zeker bij fabrikanten die gebruikmaken van goedkope folies overweeg je dan beter een glas-glasmodule, met ook aan de onderkant een glaspartij.”

Wat met het kostenplaatje?

Onze gesprekspartner schat de meerprijs op ongeveer 15% ten opzichte van een installatie op het dak. “Die extra kosten situeren zich op het vlak van de verankering en het overbruggen van de afstand tot de woning. Al hangt veel af van de omstandigheden en de handigheid van de opdrachtgever. Neem je zelf de schop ter hand om de voorbereidingen te treffen, dan druk je de prijs.”

Carport als alternatief?

Je kunt de zonnepanelen ook op een carport of tuinhuis met plat dak plaatsen. Opnieuw geldt het devies dat je best eerst advies inwint. “Je mag niet zomaar vier balken en steunpilaren in de grond stoppen om er wat zonnepanelen op te plaatsen. Om de nodige weersbestendigheid te verzekeren, moet je voor voldoende ballastgewicht zorgen. De constructie moet daarnaast stevig genoeg zijn om de installatie te dragen.”

Waar de energieprijzen in juni nog een opstoot kenden met hogere facturen tot gevolg, blijven de tarieven deze maand ter plaatse trappelen. Op basis van de nieuwste tarieven voor gas en elektriciteit van de verschillende leveranciers is zelfs een lichte daling van de jaarfactuur vast te stellen in augustus. Een vast stroomtarief is gemiddeld 2,51% goedkoper dan in juli, en voor aardgas betaal je 3,75 % minder.

Op de energiemarkt was de afgelopen weken best wel wat bezorgdheid ontstaan over de bevoorradingszekerheid. Er wordt gevreesd voor een escalatie van het conflict in het Midden-Oosten, met de moord op de Hamas-leider in Iran door Israël die samenviel met het verergerende conflict in Gaza en Libanon. Ook rond enkele LNG-leveranciers was onzekerheid ontstaan, onder andere door het orkaanseizoen in de Golf van Mexico. Vooral de Aziatische LNG-prijs trok de gasprijs omhoog.

Geen vertaling

Die ongerustheid viel af te lezen aan de Europese aardgasprijzen, die naar 40 euro per megawattuur stegen, het hoogste niveau in bijna acht maanden. Maar vooralsnog valt die ongerustheid niet af te lezen aan de tarieven van de gas- en elektriciteitsleveranciers bij ons. De gunstige gasvoorraden op mondiaal niveau, een lagere industriële vraag en grote volumes opgewekte energie zijn mogelijke verklaringen voor waarom de marktsituatie zich (nog) niet vertaalt in de prijzen.

Gemiddeld betaal je nu voor een vast stroomtarief net iets minder dan in juli: 2,51 procent. In absolute cijfers komt de jaarlijkse stroomfactuur zo 14,70 euro lager te liggen. Voor de jaarlijkse gasfactuur is het effect sterker, met een daling van 3,75 procent ten opzichte van de gemiddelde tarieven in juli. Dat resulteert in een gemiddelde jaarlijkse besparing van 41,48 euro.

De voorbije maanden gingen de stroom- en gasprijzen in stijgende lijn en ondanks de minieme daling kunnen we niet stellen dat daar deze maand verandering is in gekomen: de prijzen voor gas en elektriciteit blijven dus ter plaatse trappelen.

Moet je kiezen voor zekerheid?

Mensen met een variabel tarief zien prijsstijgingen automatisch doorberekend op maand- of kwartaalbasis. Of het verstandig is om je met een vast tarief te beschermen tegen mogelijke prijsverhogingen, blijft echter onzeker. Je betaalt misschien een hogere instapprijs, maar je hebt wel meer gemoedsrust.

Weersomstandigheden en mondiale conflicten kunnen de marktschommelingen beïnvloeden. Als deze factoren stabiel blijven deze zomer, kunnen de recente prijsstijgingen mogelijk afnemen. Het is echter goed om te onthouden dat de prijsstijgingen tijdens de energiecrisis van twee jaar geleden veel groter waren.

Energiewaakhond CREG vraagt in zijn nota aan formateur De Wever om energieleveranciers te verplichten een zogenaamd basiscontract aan te bieden. Dergelijk contract omvat alle standaarddiensten, zoals de verzending van papieren facturen en telefonische ondersteuning. Mijnenergie.be becijferde dat wie dergelijk basiscontract vandaag al aanbiedt, daar wel een hogere prijs voor aanrekent.

De federale energieregulator CREG, de waakhond voor de energiesector in ons land, heeft formateur Bart De Wever een wenslijstje voor de nieuwe regering bezorgd. Een opvallend element is de vraag naar een verplicht standaardproduct in het aanbod, die het voor consumenten gemakkelijker zou maken om producten te vergelijken. Dat product zou alleen betrekking hebben op energie en geen aanvullende diensten omvatten. Enkel leveranciers met ten minste 200.000 klanten vallen onder die vooropgestelde regel.

Tot 300 euro duurder

Een contract met basisdienst garandeert de verzending van papieren facturen en de mogelijkheid om via verschillende kanalen contact op te nemen met de leverancier, zonder beperkt te zijn tot onlinekanalen. Kristof De Paepe, energie-expert bij Mijnenergie.be, stelt vast dat dergelijk contracttype nu al tot het aanbod van verschillende energieleveranciers behoort. “Veelal proberen die spelers wel de klant te verleiden om voor een contractformule met hoofdzakelijk onlinedienstverlening te opteren. Ze kennen dan vaak bijkomende kortingen toe.”

Die vaststelling staaft De Paepe aan de hand van concrete cijfers. “Kies je via Mijnenergie.be voor een basistarief, met telefonische ondersteuning en papieren facturatie, dan betaal je bij TotalEnergies bijvoorbeeld ongeveer 300 euro meer voor de combinatie van stroom en aardgas. Bij Mega en Luminus loopt het verschil eveneens stevig op. Bovendien zou zo’n basiscontract misschien geen voorwaardelijke kortingen mogen bevatten, terwijl dergelijke acties de prijs voor de consument net stevig naar beneden duwen.”

“Niet de beste deal”

Kristof De Paepe erkent het belang van een toegankelijke energiemarkt, ook voor wie een persoonlijke, offlinedienstverlening verkiest. “Almaar meer consumenten verkiezen een onlinecontract omwille van het gemak en het duurzaamheidsaspect – er is dan ook minder correspondentie op papier. Tegelijk opteren nog heel wat consumenten voor persoonlijk contact en briefwisseling. De vraag is wel of de verplichting van een basisaanbod de prijzen naar beneden zal halen. Blijft de situatie zoals die vandaag is, dan scoor je met zo’n contract niet de beste deal.”

Concurrentie houdt energieleveranciers en hun prijzen scherp. Het dalend aantal marktspelers sinds 2021 is dus geen goede zaak. Met de recente komst van nieuwe spelers EnergyVision, Energy Knights en Power2You begint het tij nu wel te keren – al mikken de drie leveranciers op een specifiek publiek.

“Concurrentie bevordert ondernemerschap en efficiëntie, biedt consumenten meer keuze en houdt de prijzen laag en de kwaliteit hoog”, stelt de Europese Commissie. Toch tekent zich volgens de energieregulatoren al enige tijd een neerwaartse beweging af.

Slinkende winstmarges

“De verslechtering van de concurrentiegraad sinds 2021 is deels te wijten aan een aantal overnames en faillissementen”, luidt het in een pas gepubliceerd marktrapport. “Daarnaast oogt de Belgische energiemarkt voor leveranciers minder interessant door de impact van een aantal beleidsbeslissingen. Enerzijds moeten leveranciers aan strengere regels voldoen om tot de markt toe te treden, en anderzijds neemt het aantal openbare dienstverplichtingen toe, met name in het Waalse en Brussels Hoofdstedelijke Gewest. Hierdoor slinken de winstmarges.” Ondanks die moeilijke context traden recent drie nieuwe spelers toe tot de energiemarkt.

Energy Knights: muntensysteem

Energy Knights levert sinds kort stroom aan de Vlaamse consument. Het bedrijf profileert zich als een 100% digitale energieleverancier en mikt op de klant die genoegen neemt met een volledig online dienstverlening. Bijzonder zijn de zogenaamde munten die je verzamelt door aankopen bij partnerbedrijven als Bol, Zalando of Collect & Go. In ruil voor die munten bekom je een korting op jouw eindfactuur. Energy Knights verkoopt geen aardgas.

EnergyVision: combinatie met nieuwe zonnepanelen

EnergyVision mag je gerust een buitenbeetje noemen. De energiespeler plaatst gratis zonnepanelen en hanteert daarbij wat hij zelf een vast-variabelmodel noemt. Voor de eerste 1.000 kWh energie die een gezin verbruikt, betaal je een vaste prijs die voor tien jaar is vastgeklikt. Voor de energie van je zonnepanelen die je meteen verbruikt, rekent de leverancier een vergoeding van 20 eurocent per kilowattuur aan, die voor dertig jaar gegarandeerd is. Het overige gedeelte van de factuur is gekoppeld aan een variabele prijs.

Power2You: sterke focus op dynamisch tarief

Power2You opereert net als Energy Knights volledig online. Het biedt een variabel gas- en stroomcontract aan, maar plaatst vooral zijn dynamisch energiecontract in de kijker. Met dergelijk tarief speel je rechtstreeks in op de prijsschommelingen die per uur op de energiebeurzen plaatsvinden. Zowel voor zijn variabel als dynamisch tarief biedt Power2You contracten met een looptijd van drie jaar, wat in de sector uniek is.

Conclusie

De concurrentiegraad krijgt dankzij drie nieuwe spelers een boost, al zullen ze in de eerste plaats een specifiek publiek aanspreken en de marktdynamiek naar alle waarschijnlijkheid niet meteen drastisch door elkaar schudden.

Aandeelhouders van energiecoöperaties profiteerden het voorbije jaar mee van de stijgende rente. Dividenden van 4% zijn voor 2024 de norm.

Een coöperatief energieproject omvat een installatie van hernieuwbare energieproductie, waarbij meerdere particulieren samen de investering dragen. Op deze manier krijgen particulieren de mogelijkheid om mee te participeren en mogelijk ook te delen in de financiële winst via dividend. Bij verschillende coöperaties kan je daarnaast ook zelf een energiecontract afsluiten.

Ecopower is met afstand de grootste energiecoöperatie van het land. Het aantal coöperanten steeg vorig jaar met 3000 naar 70.000, het aantal klanten steeg beperkt – van 55.000 naar 57.000 – omwille van de contractstop die Ecopower een groot deel van 2023 aanhield. Waar Ecopower zijn winst vorig jaar integraal aan de reserves toevoegde, keert het nu een dividend uit van 4% bruto. De coöperant kan de 30% roerende voorheffing wel terugvorderen via zijn belastingaangifte.

Voor het hoogste dividend moet je aankloppen bij Luminus Wind Together.  De coöperant strijkt er 5% bruto op. De coöperatie staat los van de activiteiten van Luminus als energieleverancier.

Bron: L’Echo

Bijna alle Nederlandse energieleveranciers rekenen kosten aan voor wie zijn opgewekte stroom op het elektriciteitsnet zet. Nu overweegt de Nederlandse netbeheerder Liander ook om eigenaren van thuisbatterijen een vergoeding te geven als zij helpen om lokale overbelastingen van het stroomnet tegen te gaan. Om even ingrijpende maatregelen te vermijden, rekenen de Belgische netbeheerders en beleidsmakers ook op de consument. Mijnenergie.be legt uit wat je zelf kunt ondernemen.

In ons land neemt de druk op het stroomnet eveneens toe. De versnelde elektrificatie van huishoudens, bedrijven en de mobiliteit brengt nieuwe uitdagingen met zich mee en leidt onder meer tot een hoge netbelasting tijdens de piekuren. Elia waarschuwde eerder al voor overschotten omwille van de grote hoeveelheden hernieuwbare energie op zonnige dagen. Om dergelijke overbelasting te vermijden en de infrastructuur te versterken, investeert zowel netbeheer Fluvius als hoogspanningsnetbeheerder Elia fors.

Zelfverbruik

Met de toenemende druk op het stroomnet groeit ook de rol van de huishoudens en industrie. Zowel de federatie van energieleveranciers als de netbeheerders en overheden pleiten voor een flexibeler energieverbruik. Dat moet tegelijk lagere prijzen met zich mee brengen.

Dergelijke win-winsituatie ontstaat onder meer bij een hoger zelfverbruik van zonnestroom. Alle door jouw zonnepanelen opgewekte stroom die je meteen verbruikt, hoef je immers niet op het stroomnet te plaatsen. Dat is goed nieuws voor het stroomnet, maar ook voor je portemonnee. Je betaalt in dat geval geen verbruikskosten. Bovendien ligt de terugleververgoeding die jouw energieleverancier betaalt voor de stroom die je op het net plaatst, bedroevend laag. Met 5 eurocent per kilowattuur weegt die al lang niet op tegen de veel hogere verbruikskosten (gemiddeld 34 eurocent per kilowattuur).

De Stroomvoorspeller van de Vlaamse overheid geeft je telkens een indicatie van de te verwachten zonneproductie in de loop van de dag. Het laat je toe om via toestellen met startuitstel of slimme apps je verbruik op die gunstige momenten af te stemmen.

Dynamisch energietarief

Als het van energie-experts afhangt, beschikt elke consument binnen afzienbare tijd over een dynamisch energietarief. Dergelijk tarief volgt de uurprijzen op de energiemarkt en stimuleert de consument om energie te verbruiken op de goedkoopste momenten. Bij negatieve stroomprijzen betalen aanbieders van dynamische energiecontracten je zelfs om stroom te verbruiken en op die manier het overaanbod op te vangen.

Nagenoeg alle energieleveranciers pakken vandaag uit met dergelijk dynamisch tarief. Ze publiceren de uurprijzen voor de volgende dag op hun website, waardoor je het verbruik al dan niet met behulp van een energiemanagementsysteem slim aanstuurt. De app van jouw energieleverancier genereert daarbij telkens de nodige inzichten.

Thuisbatterij

De thuisbatterij kan in beide gevallen eveneens een rol van betekenis spelen. De piek in het stroomverbruik vindt traditioneel ’s ochtends en in de vooravond plaats. Dat valt samen met momenten waarop zonnepanelen minder stroom opwekken. Door een thuisbatterij te koppelen aan de zonnepanelen, kunnen consumenten de piek in de stroomvraag afdekken met de opgeslagen stroom uit de thuisbatterij. De overbelasting van het stroomnet neemt in dat geval af, terwijl de consument geen dure energie hoeft te verbruiken. Dat de Nederlandse netbeheerder Liander er nu zelfs een vergoeding voor overweegt, wijst op het nut van dergelijk gericht verbruik.

De meeste zonnepanelen zijn in serie verbonden met één centrale omvormer. Maar het is ook mogelijk om voor elk zonnepaneel een aparte omvormer te plaatsen. Dergelijke micro-omvormers leveren verschillende voordelen. Hoe dragen ze bij tot het rendement van jouw installatie en zijn ze de meerprijs waard? Mijnenergie.be zocht het uit.

Een opstelling met één omvormer voor alle panelen heet in vaktermen een stringsysteem. Bij zo’n oplossing hangt het rendement sterk af van het slechtst presterende paneel. Heb je veel last van schaduw op je dak, door bijvoorbeeld een dakkapel, schoorsteen of bomen in de buurt? Of hopen er zich veel bladeren en vuil op, dan trekt dat ene paneel het totaalrendement naar beneden. Met aparte micro-omvormers werken zonnepanelen onafhankelijk van elkaar. Een zonnepaneel in de schaduw heeft geen invloed op de opbrengst van de andere panelen. Elk paneel levert op die manier de maximale opbrengst.

Pluspunten micro-omvormer

Een bijkomend voordeel is dat het systeem niet langer afhankelijk is van één centrale omvormer. Wanneer die het laat afweten, zal je immers even geen zonne-energie genereren. Bij modules met een micro-omvormer gaat het opwekken van zonne-energie voor de andere panelen gewoon door. Een centrale omvormer koppel je aan een maximaal piekvermogen en bijgevolg ook een maximum aantal zonnepanelen. Bij een micro-omvormer geldt die beperking niet, waardoor je de installatie gemakkelijker uitbreidt. Een micro-omvormer is bovendien kleiner en bevindt zich achter de zonnepanelen. Je hoeft dus geen aparte omvormer naast de meterkast te plaatsen. Dat is praktisch handiger, maar maakt ze wel moeilijker bereikbaar voor herstellingen. Met micro-omvormers kan je de opbrengst van elk zonnepaneel bovendien afzonderlijk controleren.

Meerprijs

Nagenoeg alleen maar voordelen, lijkt het dus. Dat een centrale omvormer toch vaak de populairste keuze blijkt, valt vooral toe te schrijven aan het prijsverschil. Voor een basisuitvoering van een micro-omvormer betaal je tussen 150 en 200 euro. Plaats je tien panelen, dan heb je er meteen ook tien nodig. Terwijl voor een centrale omvormer – afhankelijk van het geïnstalleerde vermogen aan zonnepanelen en het type en merk – ongeveer 1.000 euro kan volstaan.

Wanneer voordelig?

Leveranciers maken zich sterk dat je dat prijsverschil door het hogere rendement per paneel snel terugverdient. Veel hangt af van de mate waarin één of enkele panelen het totaalrendement bij een klassieke, centrale omvormer beknotten. Zijn de panelen goed georiënteerd en is er slechts minimale schaduw, dan zal een centrale omvormer meestal volstaan.

Zowel Elia als de federatie voor energieleveranciers pleiten voor een supply split. Het spitst jouw energieverbuik open en biedt de mogelijkheid om meerdere elektriciteitscontracten aan je digitale meter te koppelen. De leveringssplitsing moet het bijvoorbeeld mogelijk maken om een dynamisch tarief aan te wenden voor toestellen zoals de elektrische wagen en een vast of variabel tarief voor toestellen die continu in gebruik zijn.

De Vlaamse energieregulator VREG heeft netbeheerder Fluvius in gebreke gesteld voor aanhoudende IT-problemen. Door die problemen krijgen duizenden gezinnen en kmo’s al maandenlang geen energiefacturen meer en kunnen ze geen voorschotten betalen.

Door de technische problemen bij Fluvius zijn de EAN-nummers – dat zijn codes om leveringspunten te identificeren – van meer dan 20.000 gezinnen en kmo’s al weken of zelfs maanden geblokkeerd. Bij 4.000 dossiers slepen de problemen zelfs al langer dan een half jaar aan. Het gevolg is dat de eindafrekening voor de consument veel te lang op zich laat wachten en leverancierswissels moeilijk verlopen.

Loopt jouw energiecontract binnenkort ten einde? Dan stellen de leveranciers alles in het werk om jou het hof te maken. In totaal afficheren negen spelers meer dan vijftig verschillende welkomstkortingen. Een gezin met een doorsnee verbruik boekt zo op jaarbasis tot wel 500 euro voordeel ten opzichte van de standaardprijzen. Maar wat is de achterliggende strategie en is het plaatje wel zo aantrekkelijk als het lijkt? Mijnenergie.be zocht het uit.

Wie overstapt naar de variabele stroomprijs Flow Indexed van Engie geniet een korting van 309 euro tijdens het eerste contractjaar. En bij verschillende aardgasleveranciers ligt er een voordeel van 200 euro en meer voor je klaar. Daarmee zijn de welkomstkortingen weer helemaal terug. Tijdens en in de nasleep van de energiecrisis vielen er amper zaakjes te doen. Integendeel zelfs, aangezien verschillende spelers toen een klantenstop hadden.

Mikken op langetermijnengagement

Vandaag oogt de situatie anders. De leveranciers tonen opnieuw vertrouwen in de marktevolutie op de energiebeurzen. Ze ondernemen forse inspanningen om de potentiële klant voor zich te winnen en mikken op een langetermijnengagement. Daar haken de welkomstkortingen op in. Ze gelden meestal enkel voor het eerste contractjaar, maar studies van de energieregulatoren wezen eerder al uit dat de meeste gezinnen hun contract nadien stilzwijgend verlengen. Eenmaal de klant overtuigd, is de kans reëel dat die ook de daaropvolgende jaren aan boord blijft. Wil je jaar na jaar van een voordeel genieten, dan doe je er dus goed aan om aan het einde van het contractjaar de actuele tariefvoorwaarden en welkomstkortingen naast elkaar te leggen.

De ene welkomstkorting is de andere niet

Goed om te weten is dat welkomstkortingen sterk van elkaar verschillen. Waar je maximaal voordeel uit puurt, hangt af van jouw energieverbruik. Consumenten met een hoge stroom- of aardgasbehoefte halen het meeste uit een kilowattuurkorting. Gezinnen met een relatief laag verbruik puren de grootste winst uit een vaste, verbruiksonafhankelijke korting. Sommige leveranciers afficheren een combinatie van beide voordeeltypes. Tot slot raden we aan om je niet blind te staren op de welkomstkortingen. Mogelijk biedt een leverancier een veel lagere basisprijs, die onder de all-inprijzen inclusief kortingen duikt.

Conclusie

Welkomstkortingen ogen aanlokkelijk, maar staan niet noodzakelijk garant voor de laagste energiefactuur. Bovendien maken de verschillende kortingformules het de consument er niet eenvoudiger op. Aan de hand van een energievergelijker genereer je automatisch een overzicht van de optimale totaaloplossing voor jouw situatie.

Experts beschouwen het als een belangrijk onderdeel van onze energietoekomst, maar toch raakt energiedelen nauwelijks van de grond. De kosten die de meeste leveranciers voor zowel de deler als ontvanger aanrekenen fnuiken het rendement. Eneco heeft die vergoeding recent nagenoeg verdubbeld tot 124,63 euro op jaarbasis. Een overzicht van alle kosten vind je terug via volgende link: https://www.mijnenergie.be/veel-gestelde-vragen-energie/articles/18157810840087-Wat-kost-energiedelen/

Voor amper 299 euro schaf je bij Lidl Duitsland binnenkort twee balkonzonnepanelen van 415 wattpiek aan, inclusief omvormer. Die zonnepanelen plaats je zelf. Je plugt ze gewoon in via de stekker en klaar is kees. Maar kan dat ook in België en is het wel een goed idee? Mijnenergie.be zocht het uit.

Bij het opwekken van zonne-energie vallen appartementsbewoners doorgaans uit de boot. Het is vandaag wel al mogelijk om energie van het gemeenschappelijke dak onderling tussen de eigenaars te delen en te verkopen, maar dat initiatief geraakt vooralsnog niet echt van de grond. Met balkonzonnepanelen neem je als bewoner het heft helemaal zelf in handen. Het volstaat om ze via beugels aan de reling te bevestigen, de omvormer aan te sluiten en de zonnepanelen via een kabel met een stekker in het stopcontact te stoppen.

Subsidies in Duitsland, toegelaten in Nederland

Duitsland loopt al langer warm voor balkonzonnepanelen. Berlijn voorziet zelfs subsidies tot 500 euro voor plug-inpanelen met een vermogen tot 800 wattpiek. Registratie bij de lokale netbeheerder is niet langer vereist. In Nederland is een installatie tot 600 wattpiek toegelaten en valt ze buiten de bouwwetgeving.

Mag het in België?

Aan de Belgische balkons vallen er vooralsnog geen zonnepanelen te spotten. Al komt daar mogelijk verandering in. Synergrid, de koepelorganisatie van de netbeheerders in ons land organiseerde enkele maanden geleden een consultatieronde, waarin ze naging of zonnepanelen en thuisbatterijen  ‘zonder vaste verbinding’ al dan niet toegelaten mogen zijn. “Er loopt bij Synergrid inderdaad een traject om ook decentrale productie-eenheden zonder vaste verbinding te mogen aansluiten. Momenteel is dat namelijk expliciet verboden”, legt Liesbeth Van Steenberghe uit.

De mogelijke aanpassing van de voorschriften behelst plug & play zonnepanelen en batterijen, maar mogelijk ook on-board chargers voor elektrische voertuigen, mobiele batterijcontainers voor festivals en dergelijke. “Momenteel is er nog overleg aan de gang met verschillende partijen, onder meer rond de aspecten op het vlak van de terugleververgoeding en de EPB/C-wetgeving. De huidige timing voorziet een publicatie van het amendement tegen november 2024, op voorwaarde dat de drie gewestelijke regulatoren groen licht geven. De inwerkingtreding zou dan tegen mei 2025 plaatsvinden.”

Eén van de grootste bekommernissen situeert zich op het vlak van brandveiligheid. Energie-experts opperen dat balkonzonnepanelen niet zonder gevaar blijven. “Ze kunnen het net bijvoorbeeld onder spanning houden en dus een veiligheidsrisico creëren wanneer je de elektriciteit in huis uitschakelt om eraan te werken”, stelde energie-expert Dirk Van Evercooren eerder al. Volgens Synergrid moeten de toestellen evenwel gehomologeerd zijn voor de Belgische markt, waardoor dat probleem zich niet zou stellen.

Wat met het rendement?

Enrico De Vries van de Nederlandse verdeler Balkonzon becijferde het in Solar Magazine als volgt voor zijn panelen: “De gemiddelde jaarlijkse opbrengst van een systeem met 2 zonnepanelen van 270 wattpiek aan een balkon met een oriëntatie op het zuiden is 554 kilowattuur. Met een energietarief van ongeveer 40 eurocent per kilowattuur, bespaar je  jaarlijks circa 220 euro. Je betaalt bij Balkonzon 800 euro voor een set, wat resulteert in een  terugverdientijd van ongeveer vier jaar.”

Het betekent dat de terugverdientijd bij Lidl, gezien de lage aankoopprijs, nog een pak lager moet liggen. Al gelden er enkele belangrijke nuances. In Vlaanderen kan je het maximale vermogen normaal gezien nooit benutten. Voor klassieke zonnepanelen geldt daarom een correctiefactor van 0,85. Een zonnepaneelsysteem met een vermogen van 1000 wattpiek op jaarbasis wekt zo maximaal 850 kilowattuur stroom op. Bovendien mag je ervan uitgaan dat het rendement van verticaal geplaatste zonnepanelen lager ligt dan bij zonnepanelen met een ideale hellingshoek van 30 tot 40 graden. Tot slot hou je er ook best rekening mee dat de  vereniging van mede-eigenaars mogelijk uit veiligheidsoverwegingen en omwille van het esthetische plaatje het idee van de balkonzonnepanelen niet meteen genegen is.

Grégoire Dallemagne, die ook CEO is van Luminus, volgt zichzelf op als voorzitter van FEBEG, de sectorfederatie voor energie. FEBEG heeft ook Vincent Verbeke, CEO van Engie Belgium, benoemd tot nieuwe vicevoorzitter.

Grégoire Dallemagne is zeer vertrouwd met FEBEG, aangezien hij al voorzitter was tussen 2015 en 2018 en daarna van 2021 tot nu. Dit nieuwe voorzitterschap komt op een cruciaal moment voor de elektriciteits- en gassector. De ervaring van de voorzitter zal van onschatbare waarde zijn bij het sturen van de kwesties van de sector in de komende wetgevingsperiode.

Grégoire Dallemagne, verkozen voorzitter van FEBEG: “Ik wil de raad van bestuur van de FEBEG van harte bedanken voor het vertrouwen dat ze in mij hebben gesteld door mij opnieuw te verkiezen tot voorzitter voor de komende drie jaar. Ik feliciteer Vincent Verbeke met zijn verkiezing tot vicevoorzitter. De komende jaren zullen cruciaal zijn voor de transformatie van ons energiesysteem, dat centraal staat in onze samenleving. Ons doel is duidelijk: bij FEBEG zetten we ons in, samen met alle stakeholders, om een inclusieve CO2-vrije energietoekomst voor België te creëren, die bijdraagt tot de bevoorradingszekerheid tegen de laagste totale systeemkost.“

Veel gezinnen ontvangen van hun energieleverancier tijdens de zomerperiode een voorstel tot contractverlenging. Uit gemak of wegens tijdsgebrek tekenen ze daar vaak blindelings op in. Aangezien de energieprijzen vandaag een pak lager liggen, is dat veelal niet de juiste reflex. Met een verschil tot 800 euro voor de combinatie van aardgas en stroom tussen de goedkoopste en duurste tarieven op de markt, loop je met een stilzwijgende verlenging mogelijk een mooi vakantiebudget mis.

In juni 2023 betaalde de Vlaamse consument nog gemiddeld 1.365,87 euro voor stroom en 1.628,81 euro voor aardgas. Vandaag ligt de factuur gemiddeld respectievelijk 180,34 euro en 152,84 euro lager. Toch daalde niet elk tarief even sterk en zijn de prijsverschillen tussen de energieleveranciers allerminst verkleind. Bovendien zijn ook de prijsverhoudingen tussen de verschillende spelers door elkaar geschud. Wat een jaar geleden de goedkoopste optie was, zal dat vandaag bijgevolg niet langer zijn.

Contracttype

Voor aardgas betaal je volgens Mijnenergie.be vandaag de laagste geschatte jaarprijs bij Frank Energie met 1.206,40 euro. Bij Octa+ tel je met het contracttype Eco Fixed op jaarbasis met 1.754,80 euro ruim 500 euro extra neer. Dat verschil valt deels toe te wijzen aan het type contract. De goedkoopste formules zijn variabel. De energieprijs die je betaalt, kan dus in de loop van het jaar nog wijzigen. De duurste opties op de markt bieden een vast tarief en garanderen de klant dus prijszekerheid.

Bij een contractverlenging zal de energieleverancier standaard hetzelfde contracttype voorstellen. Wie al over een vast tarief beschikt, valt dus automatisch opnieuw op een vast tarief terug. Voor een variabel tarief geldt hetzelfde. Maar mogelijk heb je nu meer vertrouwen in de energiemarkten en opteer je liever voor het goedkopere variabele tarief dat de marktprijzen volgt.

Onderlinge prijsverschillen

Blijf je liever bij hetzelfde contracttype, dan lopen de verschillen tussen de leveranciers onderling eveneens stevig op. Het goedkoopste variabele aardgastarief ligt bijvoorbeeld bijna 300 euro lager dan de duurste variant op de markt. Voor vaste tarieven levert een contract bij een andere leverancier je tot 400 euro op. De prijsverschillen voor elektriciteit zijn al even frappant. De welkomstkortingen waarmee de energieleveranciers nieuwe klanten lokken, werken die prijskloof in de hand.

Het valt dus aan te raden om nog voor je op reis vertrekt de energieprijzen met elkaar te vergelijken. Via een vergelijkingssite krijg je in één oogopslag een volledig overzicht en trek je dus misschien wel met een extra vakantiebudget richting je zonnige bestemming.

Veel Vlamingen schatten hun energiefactuur helemaal fout in. Dat blijkt uit de meest recente Marktmonitor van de Vlaamse energieregulator VREG. Zo denkt de helft van de gezinnen dat ze over een stroomcontract met vaste prijs beschikken, terwijl het in de realiteit maar om 20,9% gaat. Die gebrekkige kennis leidt mogelijk tot een nodeloos oplopende factuur. Mijnenergie.be licht toe.

Elk jaar bevraagt de VREG 1.000 gezinnen en 1.500 bedrijven in Vlaanderen over hun ervaring en gedrag op de energiemarkt. Uit de resultaten van die jaarlijkse Marktmonitor voor 2023 komt duidelijk naar voor dat heel wat gezinnen zich niet bewust zijn van het type contract dat ze hebben. 47% van de gezinnen gaf aan dat ze over een elektriciteitscontract met een vaste prijs beschikken, 49% dacht een variabel contract te hebben en 4% had geen idee. In realiteit bezat evenwel amper 20,9% van de gezinnen een vast elektriciteitscontract.

Onterecht op lauweren rusten

Die schromelijke overschatting kan een nefast effect hebben op jouw energiefactuur. Veel consumenten gaan er onterecht vanuit dat ze het hele jaar door dezelfde energieprijs betalen. Wanneer de marktprijzen spectaculair de hoogte in gaan, denken die gezinnen dat ze – in de waan dat ze een vast contract hebben – op hun lauweren mogen rusten. Aan het einde van het contractjaar – in de realiteit een contract met variabele prijzen – volgt dan een koude douche. Met een betere kennis van het contracttype kan je de impact van volatiele prijzen veelal sterk beperken.

Terugleververgoeding

Een andere kennislacune manifesteert zich bij eigenaars van zonnepanelen en een digitale meter. Acht op tien van die klanten weten dat ze hun overtollige stroom via een terugleveringscontract kunnen verkopen aan hun energieleverancier. Toch is nog altijd 18% zich daar niet bewust. Wie dat wel is, weet in 39% van de gevallen niet hoeveel die vergoeding bedraagt.

Hoewel de terugleververgoeding of het injectietarief sterk is teruggelopen, betaalt de ene energieleverancier je bijna het dubbele van de andere voor de stroom van jouw zonnepanelen. Een groter bewustzijn van de injectievergoeding leidt mogelijk eveneens tot een hoger zelfverbruik. Wie erin slaagt om zijn energieverbruik maximaal af te stemmen op de momenten van zonneproductie zal zijn stroomfactuur stevig naar beneden halen.

Overzicht injectietarieven

Hoewel na protest van onder meer Testaankoop de energiefactuur begin 2022 vereenvoudigde, zien klaarblijkelijk nog altijd veel consumenten door de bomen het bos niet meer. Of je al dan niet over een vast of variabel tarief beschikt, vind je doorgaans bovenaan jouw factuur of afrekening terug. De hoogte van de terugleververgoeding valt moeilijker uit de factuur af te leiden. Mijnenergie.be bundelt daarom op zijn website een overzicht van de actuele terugleververgoedingen per leverancier.

Vandaag starten de zomersolden. Koopjesjagers richten hun vizier traditioneel in de eerste plaats op kleding en elektronische toestellen. Maar vallen er ook zaakjes te doen voor jouw energiefactuur? Mijnenergie.be zocht het uit.

Een analyse van de prijsbewegingen die de voorbije jaren voor en na 1 juli plaatsvonden, leert ons dat er niet meteen sprake is van een fundamentele daling. Integendeel zelfs, want zeven keer op tien gingen de prijzen op 1 juli zelfs de hoogte in. Al horen we ook dat in perspectief te plaatsen, aangezien er de voorbije jaren amper nog sprake was van een ‘normaal’ energiejaar. Van de coronacrisis, over de Russische inval in Oekraïne tot de conflicten in het Midden Oosten: verschillende externe factoren werkten onvoorspelbare prijsfluctuaties in de hand.

Status quo

Nu de rust op de energiemarkten is teruggekeerd, vormt 2024 een interessante waardemeter. Wanneer we inzoomen op de vaste prijzen die de leveranciers in juni en juli afficheren, dan zien we geen noemenswaardige evoluties. Gemiddeld dalen de stroomprijzen met 2,38% en stijgen de gasprijzen met 1,48%. Plaatsen we dat in verhouding tot de hoge prijsschommelingen van de voorbije jaren, dan spreken we nagenoeg over een status quo.

De soldenperiode staat uiteraard synoniem met kortingen. Volgens Mijnenergie.be knippen zes energieleveranciers in hun prijzen voor nieuwe klanten, met een totaal van 49 promoties.  Het voordeel loopt voor de combinatie van stroom en aardgas op tot ruim 400 euro. Die acties lijken niet specifiek gelinkt aan de zomerkoopjes. Meer nog, veel promoties lopen zelfs eerstdaags ten einde. Wie er zijn voordeel wil uithalen, wacht dus best niet te lang meer af.

Conclusie

Er geldt geen echte soldenperiode op de energiemarkt. Wel vallen er het hele jaar door zaakjes te doen en ligt er voor de bewuste consument een mooie korting te wachten. Het komt er dus op aan – los van de koopjestijd – regelmatig na te gaan of een leverancierswissel je een lucratief voordeel oplevert.

Vanaf 1 juli moeten leveranciers u meer informatie over uw energiecontract bezorgen. Zo moeten ze op iedere (voorschot)factuur en in de online klantenzone op hun website de naam en de versie van uw contract vermelden, de tariefkaart, uw start- en einddatum en welk soort contract u hebt: vast, variabel of dynamisch. Op hun website moeten ze naast al hun tariefkaarten, ook de werkelijke waarden van de indexatieparameters die ze gebruiken in de prijsformule van al hun contracten vermelden.

De digitale energiemeters vieren op 1 juli hun vijfde verjaardag. Fluvius plaatste Intussen al ongeveer 3.700.000 toestellen, goed voor bijna zes op tien Vlaamse woningen en appartementen. Hoewel de netbeheerder nogmaals wijst op de diverse voordelen, weerklinkt nog altijd een grote tegenkanting bij een deel van de bevolking. Vooral de gevolgen voor onze portemonnee blijven een grote bekommernis. Mijnenergie.be ging na of dat ongenoegen gerechtvaardigd is.

De voordelen van de digitale meter zijn volgens Fluvius legio. “Ze spelen een almaar grotere rol in de energietransitie. Je kunt er heel wat info uithalen, bijvoorbeeld via ons gratis portaal mijn.fluvius.be, en je energieverbruik of -injectie beter aansturen via allerlei apps. Bovendien helpt de digitale meter ons de elektriciteitsnetten beter beheren”, klinkt het bij Fluvius.

Ondanks die troeven blijft er in verschillende middens een grote tegenkanting. Hoewel de storm van protest is weggeëbd, telt de Facebookgroep ‘Behoud terugdraaiende meter digitaal of niet’, nog altijd 28.000 leden. Dagelijks uiten de leden er hun kritiek. Dat ongenoegen situeert zich op elementen als elektromagnetische straling, maar draait in hoofdzaak om de impact op de stroomfactuur. De leden opperen dat het systeem van gescheiden verbruik en injectie hen financieel benadeelt. Maar klopt dat wel?

Vaste injectietarief

Voor een objectieve analyse is het belangrijk om te kiezen voor energieprijzen die in de loop van het jaar niet meer wijzigen. Waar de meeste energieleveranciers al een vast verbruikstarief aanrekenen, is het aantal opties voor de injectievergoeding – of het bedrag dat de energieleverancier je betaalt voor de zonnepanelenstroom die je niet meteen verbruikt en op het stroomnet injecteert – vooralsnog zeer beperkt. Het tarief Engie Easy Fixed voldoet wel aan dat criterium en fungeert bijgevolg als databron voor deze simulatie.

Lagere energiefactuur versus overheidspremie

Bij onze berekening gaan we uit van het verbruik van een gemiddeld gezin. Bij een klassieke meter draait de teller helemaal terug tot een nettojaarverbruik van 0 kilowattuur. In het geval van een digitale meter bedraagt het zelfverbruik 36%.

Met een analoge meter betaal je volgens onze analyse 402,95 euro minder op jaarbasis. Vooral de sterk gedaalde vergoeding voor de stroom die je via jouw zonnepanelen op het stroomnet plaatst, draagt bij tot dat negatieve effect. We gaan bij onze simulatie wel uit van ongewijzigde verbruiksgewoontes. Wie erin slaagt om zijn verbruik beter te sturen richting de momenten met zonneproductie, hoeft die energie niet van het net af te nemen en zal dus minder betalen.

Premie voor eigenaars van zonnepanelen en digitale meter

Eigenaars van zonnepanelen en een digitale meter maken bovendien nog aanspraak op een retroactieve investeringspremie van de Vlaamse overheid. Wie zijn zonnepanelen bijvoorbeeld al in 2016 liet plaatsen, geniet bij de plaatsing van de digitale meter in 2024 van een tegemoetkoming van 382 euro per 1 kilowattpiek omvormervermogen. Gaan we voor de simulatie uit van een omvormervermogen van 3,5 kilowattpiek, dan ontvang je 1.337 euro. Die premie daalt verder in 2025, om in 2026 helemaal te verdwijnen.

Uitstelperiode bijna afgelopen

Wie over zonnepanelen beschikt, kan de plaatsing van de digitale meter nog tot eind dit jaar uitstellen. Dan valt het doek voor iedereen definitief over de terugdraaiende teller. Al lijkt het dat niet iedereen zich zomaar bij die omschakeling wil neerleggen.

Dynamisch energietarief

Een andere optie is het dynamische energietarief dat de uurprijzen voor energie automatisch volgt. Wie daar goed op inspeelt, injecteert zijn stroom op het stroomnet wanneer de prijzen opveren en concentreert zijn verbruik rond momenten met lage prijzen.

Conclusie

De digitale meter resulteert in een hogere energiefactuur bij ongewijzigde verbruiksgewoontes. Slaag je erin om – al dan niet met behulp van slimme apps – jouw verbruik beter af te stemmen op de momenten van zonneschijn, dan oogt het plaatje gunstiger. De retroactieve investeringspremie doet eveneens haar duit in het zakje.

In 2023 kwam 42,1% van de geleverde elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen. Dat blijkt uit data van de Vlaamse energieregulator VREG. Het gaat om een kleine stijging ten opzichte van vorig jaar (40,3% in 2022). 

De belangrijkste hernieuwbare energiebronnen zijn:

• Waterkracht: 27%,
• Windenergie op land: 22,7%,
• Windenergie op zee: 21,6%.

Het grootste deel van de hernieuwbare energie kwam uit Vlaanderen zelf (26,9%) en van de windparken op zee aan de Belgische kust (21,5%). Daarnaast waren Noorwegen (12%) en Frankrijk (10,7%) de belangrijkste andere landen van herkomst. In 2023 kwam ook 35,9% van de geleverde elektriciteit uit nucleaire bronnen en 22% uit fossiele brandstoffen.

Hogere temperaturen en royale zonneschijn … Dan moet de energiefactuur toch automatisch een duik nemen? Het is een veronderstelling die veel gezinnen maken. Toch blijkt die assumptie in de praktijk niet helemaal te kloppen. Mijnenergie.be legt uit waarom de consument zich bij mooi weer niet noodzakelijk meteen in de handen hoeft te wrijven.

We analyseerden de gemiddelde jaarprijzen voor de Belgische consument van de voorbije vijf jaar. Daaruit blijkt dat de prijs in januari effectief meestal hoger lag. Toch mogen we daar niet meteen algemene conclusies aan vastknopen. Bij de jaren met de grootste prijsverschillen wogen vooral externe factoren door. Tijdens de zomer van 2020 zorgde de lage vraag in coronatijden voor een prijsdaling, terwijl de gevolgen van de Russische inval in Oekraïne in de winter van 2022 de energiemarkten het zwaarst door elkaar hebben geschud.

Zoomen we in op de ‘normale’ jaren 2019 en 2023, dan bewegen de prijzen minder sterk. Dat is de logica zelve, wanneer je de dynamiek op de energiemarkten bekijkt. In een gemiddelde jaarprijs zijn de seizoensinvloeden al ingecalculeerd. Energieleveranciers gaan dus sowieso uit van lagere zomerprijzen en hogere winterprijzen op de energiebeurzen. Wie over een klassiek variabel of vast energiecontract beschikt, ziet de seizoensschommelingen bijgevolg niet vertaald op zijn factuur.

Zo haal je er wel voordeel uit

Is het mooie zomerweer dan voor niemand voordelig? De zonnige temperaturen bieden de mogelijkheid voor eigenaars van zonnepanelen en een digitale meter om het rendement van hun installatie optimaal te benutten. Wie zijn energieverbruik maximaal afstemt op de uren zonneschijn, hoeft het stroomnet immers niet aan te spreken en geen verbruikskosten te betalen. Met een dynamisch tarief is dat wel het geval. Je betaalt dan een uurtarief dat op zonnige dagen met veel wind stevig naar beneden gaat. Zelfs een negatieve elektriciteitsprijs komt almaar vaker voor. Het betekent dat je dan zelfs geld verdient aan de stroom die je verbruikt.

Veel energiecontracten lopen in de zomerperiode ten einde. Wie tijdens de energiecrisis bij gebrek aan vaste tarieven overschakelde op een variabel tarief, moet binnenkort dus beslissen of hij die tariefformule al dan niet behoudt. Volgens energie-experts ben je een stuk goedkoper af met een variabel tarief, en een analyse via Mijnenergie.be wijst op een prijsverschil van tot 410 euro per jaar.

Een korte flashback naar eind 2022: toen bood geen enkele energieleverancier nog een vast tarief aan – niet aan nieuwe klanten en niet bij contractverlengingen. De consument moest in de nasleep van de Russische inval in Oekraïne noodgedwongen teruggrijpen naar een variabel tarief zonder prijszekerheid. “In 2023 volgde een inhaalbeweging”, geeft energie-expert Kristof De Paepe van Mijnenergie.be aan. “De meerderheid van de Belgische consumenten die via ons vergelijkingsplatform overstapte, opteerde toen voor de opnieuw verkrijgbare contracten met vast tarief. Ze beschouwden het omwille van de nog heersende onzekerheid als een middel om hun koopkracht te beschermen.”

Wie vandaag een contractkeuze maakt, doet dat binnen een context van een grotere marktstabiliteit. Na maanden van continue prijsdalingen vond recent een correctie plaats, maar spectaculaire prijsschokken lijken niet langer aan de orde. Energietrader Matthias Detremmerie gaf vorig jaar al aan dat hij geen blijvende stijging verwacht, maar eerder een elastiekbeweging, waarbij de prijs voortdurend fluctueert. Dat de gemoedsrust ook bij de consument is teruggekeerd, staaft Kristof De Paepe cijfermatig. “Ongeveer 65% van onze websitegebruikers opteert in 2024 voor een variabel contract. Dat is een stijging van 24% ten opzichte van 2023.”

In welke mate is een variabel tarief goedkoper?

Een variabel tarief kent een lagere instapprijs. Bij de goedkoopste combinatie van elektriciteit en aardgas betaal je via Mijnenergie.be en bij een gemiddeld verbruik een geschatte jaarprijs van 2.118 euro. Opteer je voor een vast tarief met prijszekerheid, dan leg je 2.482 euro op tafel. Bij de duurste tarieven loopt het verschil zelfs op tot 410 euro.

Waarom is een variabel tarief goedkoper?

Energieleveranciers rekenen voor hun vaste tarieven een soort risicopremie aan. Ze willen op die manier vermijden dat je bij lagere prijzen na enkele maanden opnieuw overstapt naar een andere aanbieder. In dat geval blijft de energieleverancier achter met zijn energie die hij zelf tegen duurdere prijzen aangekocht heeft. Het omgekeerde geldt eveneens: stijgen de prijzen opnieuw stevig, dan moet de energieleverancier je stroom en aardgas blijven leveren aan de in het contract vastgelegde lagere tarieven.

Waarom zou je dan voor een vast product kiezen?

“Alles hangt af van je persoonlijke voorkeuren en profiel”, stelt energie-expert Jordi Van Paemel op de website van Testaankoop. “Wil je vandaag het meest voordelige en goedkope energiecontract, dan ben je nog steeds goedkoper af met variabel. Verkies je toch een stabiele prijs, dan kun je vandaag een vast tarief overwegen, nu de prijzen opnieuw genormaliseerd zijn. Twijfel je over een vast tarief, dan is het een optie om voorlopig de kat uit de boom te kijken en af te wachten wat er de komende maanden gebeurt op de energiemarkten.”

Het begin van de astronomische zomer lijkt de zonnegoden wakker te hebben geschud. De temperaturen gaan voor het eerst sinds lang stevig de hoogte in. In die mate zelfs dat de airco hier en daar misschien al voor verkoeling zal zorgen. Al wil je uiteraard niet dat het zweet je alsnog uitbreekt omwille van een te hoge energiefactuur als gevolg van het aircoverbruik. Benieuwd welke invloed de airco heeft op jouw energierekening en hoeveel stroom een airco verbruikt? Mijnenergie.be zocht het uit.

Een airco staat te boek als een echte energievreter, maar dat geldt gelukkig niet voor elk type. Veel hangt af van het toestel dat je kiest. In grote lijnen zijn er drie groepen verkrijgbaar: single-split airco’s, multi-split airco’s en mobiele toestellen. Bij een single-split airco is één binnenunit gekoppeld aan een buitenunit. Je verwarmt er één ruimte mee. Bij een multi-split is de buitenunit aangesloten op verschillende binnenunits. De warmtepomp die je in de winter gebruikt om jouw woning te verwarmen, fungeert in de zomer eveneens als een multi-split airco.

Een mobiel toestel is verplaatsbaar en werkt op dezelfde manier als een vaste airco: het toestel zuigt warme lucht uit zijn omgeving. Die lucht gaat door een warmtewisselaar die de lucht opsplitst in warme en koude lucht door middel van koelvloeistof. Het toestel blaast de koude lucht nadien de kamer in om te koelen. Het grote verschil bestaat erin dat een mobiele airco in de meeste gevallen de lucht via een afvoerslang afvoert.

Hoe bepaal je het benodigde vermogen?

Het vermogen van een airco hangt verder in grote mate af van de omvang van de ruimte die je wil koelen en de mate waarin die geïsoleerd is. Om het vermogen te bepalen, vermenigvuldig je de totale te koelen oppervlakte met het nodige aantal watt per vierkante meter om te koelen tot een comfortabele temperatuur. Leverancier Daikin geeft als richtlijn 80 watt per vierkante meter mee bij een nieuwbouw, 100 watt per vierkante meter bij een gerenoveerd gebouw en 125 watt per vierkante meter bij een oud, niet gerenoveerd gebouw.

BTU

Verschillende fabrikanten drukken de capaciteit van de airco uit in BTU of voluit British Thermal Unit. Om BTU/h om te zetten in watt, deel je het aantal BTU/h door 3,41.

Verbruik mobiele airco

Een mobiele airco met een vermogen van 2.000 watt waarmee je één kamer koelt en die je per jaar 200 uur gebruikt, verbruikt jaarlijks 400 kilowattuur. Bij een mediaanprijs van 32 eurocent per kilowattuur volgens Mijnenergie.be betaal je dus jaarlijks 128 euro.

Vaste airco: verbruikskosten gedeeld door 2 tot 3

Een vaste airco, die doorgaans een hoger koelvermogen biedt, is volgens Testaankoop meestal dubbel zo efficiënt en bijgevolg veel energiezuiniger. De verbruiksfactuur kan zelfs tot een derde lager liggen, waardoor de verbruikskosten tegen het einde van de zomer beperkt blijven tot 42,67 à 64 euro. Met het goedkoopste energiecontract betaal je nog een tiental euro minder. Bovendien werkt jouw airco doorgaans het hardst op dagen met veel zonneschijn. Eigenaars van zonnepanelen en een digitale meter maken op die manier integraal gebruik van de energie die hun zonnepanelen op dat moment opwekken.

Vlamingen die over zonnepanelen en een digitale meter beschikken, genieten na een arrest van het Grondwettelijk Hof niet langer van het systeem van de terugdraaiende teller. Ze ontvangen mogelijk wel een vergoeding voor de overtollig geproduceerde stroom die ze op het net injecteren. De toegekende bedragen lopen sterk uiteen. Mijnenergie.be dook in de cijfers en bundelt ze in een overzicht ‘injectietarieven 2025’.

Het Grondwettelijk Hof heeft de regeling rond de terugdraaiende teller vernietigd. Of het totale plaatje je een hogere, dan wel een lagere factuur oplevert, hangt voor een groot deel af van je verbruiksgewoontes. Wanneer je vooral stroom verbruikt als de zon schijnt, dan spreekt dat in het voordeel van de nieuwe tariefmethodologie. Dat lijkt ook uit ons overzicht injectietarieven 2025.

Wat is het injectietarief?

Het injectietarief of de terugleververgoeding is de financiële compensatie die je krijgt van je energieleverancier voor de elektriciteit die je zonnepanelen produceren en die je zelf niet meteen kan verbruiken. Je geeft die ‘extra’ elektriciteit aan het stroomnet af en ontvangt hiervoor een vergoeding van je energieleverancier.

Overzicht injectietarieven 2025

De energieleverancier bepaalt zelf of hij een vergoeding toekent voor de stroom die je niet meteen verbruikt, maar op het net injecteert, en om welk bedrag het gaat. Hij is daar dus niet toe verplicht. We bundelen de injectietarieven van de verschillende energieleveranciers in onderstaand overzicht, dat we maandelijks aanvullen met de actuele bedragen.

Om je een idee te geven: wanneer je per jaar 3.500 kWh elektriciteit opwekt, waarvan je 2.000 kWh niet meteen verbruikt, dan injecteer je 2.000 kWh op het stroomnet. Om te weten welke vergoeding je dan van je leverancier ontvangt, volstaat volgende berekening:

2.000 kWh x het injectietarief uit onderstaande tabel/100

Injectietarieven volgens de toekomstige waarden op de termijnmarkt

Injectietarieven maart 2025 (volgens de toekomstige waarden op de termijnmarkt)

Injectietarieven volgens de laatst gekende waarden

De weergegeven prijzen gelden voor de residentiële verbruiker. De injectietarieven zijn vrij van btw.

Welke vergelijkingsmethode gebruik je het best?

Bij een variabel injectietarief wordt het toegekende bedrag geïndexeerd op basis van een indexatieparameter per maand of per kwartaal (bijvoorbeeld: Belpex). Om de injectietarieven met elkaar te vergelijken, adviseren we de eerste tabel, volgens de methode van de toekomstige waarden op de termijnmarkt. De energieregulatoren en energieleveranciers volgen dezelfde methodologie om injectietarieven te vergelijken. De tweede tabel baseert zich op de laatst gekende waarden van elke index. Ze laat je toe om de hoogte van jouw injectietarief in te schatten.

De meeste leveranciers stellen het injectietarief enkel ter beschikking van klanten die ook een contract voor afname van energie bij hen hebben afgesloten. Engie stelt het injectietarief ook open voor niet-klanten, op voorwaarde dat ze een vaste vergoeding betalen.

Wat voor wie niet over een digitale meter beschikt?

Voor wie nog niet over een digitale meter beschikt, blijft het systeem van de terugdraaiende teller vooralsnog van kracht. Fluvius plande de plaatsing van de digitale meter initieel al tegen eind 2023 voor iedereen die voor 1 juli 2019 zonnepanelen heeft geplaatst. Ondertussen biedt de Vlaamse regering de mogelijkheid om de uitrol van de digitale meter voor eigenaars van zonnepanelen uit te stellen tot begin 2025.

Hoe vergelijken met injectietarieven 2025?

De energievergelijker van Mijnenergie.be houdt rekening met de injectietarieven. Als je over een digitale meter en zonnepanelen beschikt, krijg je de mogelijkheid je injectie in te voeren (dag/nacht afhankelijk van je type meter).

Vergelijk nu met injectietarieven