Meer dan 1,2 miljoen gezinnen betalen jaarlijks tot 1.000 euro te veel voor elektriciteit en aardgas. Dat zegt de federale energieregulator CREG. Voor veel gezinnen ligt er dus een groot besparingspotentieel klaar bij een leverancierswissel. Tegelijk schuilen in sommige gevallen addertjes onder het gras. Mijnenergie.be legt uit waar je best op let en hoe je die aandachtspunten omzeilt.

Energieleveranciers staan voor een dubbele uitdaging: ze willen nieuwe klanten voor zich winnen, maar ook voorkomen dat bestaande klanten overstappen naar een andere speler. Voor de eerste queeste lokken ze gezinnen met spectaculaire welkomstkortingen. Die voordelen voor nieuwe klanten lopen op tot enkele honderden euro’s.

Voorwaarden voor welkomstkortingen

Vervolgens willen de energieleveranciers vermijden dat je opnieuw overstapt naar een andere aanbieder. Ze kennen welkomstkortingen in veel gevallen pas toe aan het einde van het contractjaar, pro rata het aantal maanden dat je aan boord bleef of op basis van het energieverbruik. Dergelijke voorwaarden moedigen klantentrouw aan. Toch kan je zeker na twee derde van het contractjaar al nagaan of de resterende korting nog voldoende opweegt ten opzichte van het voordeel dat je mogelijk elders boekt.

Aan het einde van het contractjaar bezorgt jouw energieleverancier je een nieuw tariefvoorstel. Dat oogt, zonder de welkomstkortingen, mogelijk bijlange niet zo gunstig als de huidige voorwaarden. Daarom raden we aan om een contract nooit stilzwijgend te verlengen. Leg dat aanbod idealiter naast de actuele marktcondities en ga na of het voorstel je wel de beste koop oplevert.

Vaste vergoeding met condities

In het verlengde van de vorige maatregel ligt de vaste vergoeding of abonnementskost. Die betaal je bij verschillende energieleveranciers meteen voor een volledig contractjaar. Stap je over, dan recupereer je dat bedrag niet. Opnieuw is het raadzaam om dat gegeven in perspectief te plaatsen. Bij de meeste energieleveranciers schommelt de vaste vergoeding tussen 60 en 70 euro per jaar. Stap je dus na negen maanden over, dan heb je een vierde van de abonnementskosten voor niks opgehoest. In absolute cijfers gaat het evenwel om 20 tot 30 euro. Ten opzichte van een welkomstkorting van bijvoorbeeld 120 euro blijken dat peanuts.

Buitenbeentjes

Tot slot wijzen we nog op twee buitenbeentjes. Bij nagenoeg alle energiecontracten betaal je een maandelijks voorschot of een maandelijkse afrekening op basis van je reële verbruik. Dat is niet het geval bij de contractformule Online van Mega, die een driemaandelijks voorschot hanteert. Je betaalt meteen vooraf voor een periode van drie maanden en bent dus automatisch meer gebonden aan jouw contract. Daar staat wel een lagere instapprijs tegenover. Frank Energie rekent dan weer een dubbel voorschot aan bij de aanvang van het contract.

Nu de energieprijzen zijn gedaald, vertegenwoordigen de heffingen en netkosten een groter aandeel van het totale factuurbedrag. De exacte omvang van de nettarieven is evenwel afhankelijk van de netbeheerder die jouw woonplaats bedient. Wat verklaart die verschillen en waarom betalen Walen een hogere bijdrage?

De nettarieven zijn de tarieven die je betaalt om elektriciteit of aardgas tot bij je thuis te brengen. Ze vertegenwoordigen onder meer de kosten voor de aanleg en het onderhoud van het distributienet, alsook de transmissiekosten. Het land is opgedeeld in verschillende netgebieden, met telkens een andere netbeheerder. Die partij bepaalt hoe hoog jouw nettarieven zijn.

Tot 40 euro verschil

Hoewel de kloof tussen de nettarieven per regio de voorbije jaren kleiner is geworden, betaal je nog altijd niet overal hetzelfde bedrag. De meeste Limburgers betalen bijvoorbeeld enkele tientallen euro’s meer op hun stroomfactuur ten opzichte van de aanpalende provincie Antwerpen. Voor aardgas loopt de factuur dan weer hoger op in Brugge en Gent, in vergelijking met Antwerpen en Leuven. Binnen Vlaanderen blijven die verschillen relatief beperkt. Leggen we ze naast de nettarieven in Wallonië, dan komt de Vlaming er nog goed van af.

Bevolkingsdichtheid

Dat de meeste Walen hogere nettarieven betalen, kent een demografische oorzaak. In dichtbevolkte gebieden zijn er meer huishoudens aangesloten per kilometer stroom- of aardgasnet en liggen de kosten per woning dus lager. Evenwel gaat die theorie niet altijd op, want het nettarief in landelijk Limburg ligt bijvoorbeeld lager dan in het centrum van Charleroi.

Nettarieven voor stroom stijgen

De tariefmethodologie van de Vlaamse energieregulator VREG bepaalt hoe de nettarieven op de energiefactuur vanaf volgend jaar tot stand zullen komen. Die informatie leert ons dat de nettarieven op de stroomfactuur volgend jaar met ongeveer 23% stijgen, tot gemiddeld 445 euro. De daaropvolgende jaren gaan ze nog licht de hoogte in. Voor aardgas verwacht de regulator een daling van gemiddeld 21 euro: van 245 euro naar 224 euro volgend jaar (-8,57%). Dat de nettarieven voor stroom stijgen terwijl die voor aardgas dalen, lokte eerder al protest uit. Experts beschouwen het als een onlogische beslissing in het kader van de energietransitie en de beoogde afbouw van het aardgasverbruik.