De digitale energiemeters vieren op 1 juli hun vijfde verjaardag. Fluvius plaatste Intussen al ongeveer 3.700.000 toestellen, goed voor bijna zes op tien Vlaamse woningen en appartementen. Hoewel de netbeheerder nogmaals wijst op de diverse voordelen, weerklinkt nog altijd een grote tegenkanting bij een deel van de bevolking. Vooral de gevolgen voor onze portemonnee blijven een grote bekommernis. Mijnenergie.be ging na of dat ongenoegen gerechtvaardigd is.

De voordelen van de digitale meter zijn volgens Fluvius legio. “Ze spelen een almaar grotere rol in de energietransitie. Je kunt er heel wat info uithalen, bijvoorbeeld via ons gratis portaal mijn.fluvius.be, en je energieverbruik of -injectie beter aansturen via allerlei apps. Bovendien helpt de digitale meter ons de elektriciteitsnetten beter beheren”, klinkt het bij Fluvius.

Ondanks die troeven blijft er in verschillende middens een grote tegenkanting. Hoewel de storm van protest is weggeëbd, telt de Facebookgroep ‘Behoud terugdraaiende meter digitaal of niet’, nog altijd 28.000 leden. Dagelijks uiten de leden er hun kritiek. Dat ongenoegen situeert zich op elementen als elektromagnetische straling, maar draait in hoofdzaak om de impact op de stroomfactuur. De leden opperen dat het systeem van gescheiden verbruik en injectie hen financieel benadeelt. Maar klopt dat wel?

Vaste injectietarief

Voor een objectieve analyse is het belangrijk om te kiezen voor energieprijzen die in de loop van het jaar niet meer wijzigen. Waar de meeste energieleveranciers al een vast verbruikstarief aanrekenen, is het aantal opties voor de injectievergoeding – of het bedrag dat de energieleverancier je betaalt voor de zonnepanelenstroom die je niet meteen verbruikt en op het stroomnet injecteert – vooralsnog zeer beperkt. Het tarief Engie Easy Fixed voldoet wel aan dat criterium en fungeert bijgevolg als databron voor deze simulatie.

Lagere energiefactuur versus overheidspremie

Bij onze berekening gaan we uit van het verbruik van een gemiddeld gezin. Bij een klassieke meter draait de teller helemaal terug tot een nettojaarverbruik van 0 kilowattuur. In het geval van een digitale meter bedraagt het zelfverbruik 36%.

Met een analoge meter betaal je volgens onze analyse 402,95 euro minder op jaarbasis. Vooral de sterk gedaalde vergoeding voor de stroom die je via jouw zonnepanelen op het stroomnet plaatst, draagt bij tot dat negatieve effect. We gaan bij onze simulatie wel uit van ongewijzigde verbruiksgewoontes. Wie erin slaagt om zijn verbruik beter te sturen richting de momenten met zonneproductie, hoeft die energie niet van het net af te nemen en zal dus minder betalen.

Premie voor eigenaars van zonnepanelen en digitale meter

Eigenaars van zonnepanelen en een digitale meter maken bovendien nog aanspraak op een retroactieve investeringspremie van de Vlaamse overheid. Wie zijn zonnepanelen bijvoorbeeld al in 2016 liet plaatsen, geniet bij de plaatsing van de digitale meter in 2024 van een tegemoetkoming van 382 euro per 1 kilowattpiek omvormervermogen. Gaan we voor de simulatie uit van een omvormervermogen van 3,5 kilowattpiek, dan ontvang je 1.337 euro. Die premie daalt verder in 2025, om in 2026 helemaal te verdwijnen.

Uitstelperiode bijna afgelopen

Wie over zonnepanelen beschikt, kan de plaatsing van de digitale meter nog tot eind dit jaar uitstellen. Dan valt het doek voor iedereen definitief over de terugdraaiende teller. Al lijkt het dat niet iedereen zich zomaar bij die omschakeling wil neerleggen.

Dynamisch energietarief

Een andere optie is het dynamische energietarief dat de uurprijzen voor energie automatisch volgt. Wie daar goed op inspeelt, injecteert zijn stroom op het stroomnet wanneer de prijzen opveren en concentreert zijn verbruik rond momenten met lage prijzen.

Conclusie

De digitale meter resulteert in een hogere energiefactuur bij ongewijzigde verbruiksgewoontes. Slaag je erin om – al dan niet met behulp van slimme apps – jouw verbruik beter af te stemmen op de momenten van zonneschijn, dan oogt het plaatje gunstiger. De retroactieve investeringspremie doet eveneens haar duit in het zakje.

In 2023 kwam 42,1% van de geleverde elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen. Dat blijkt uit data van de Vlaamse energieregulator VREG. Het gaat om een kleine stijging ten opzichte van vorig jaar (40,3% in 2022). 

De belangrijkste hernieuwbare energiebronnen zijn:

• Waterkracht: 27%,
• Windenergie op land: 22,7%,
• Windenergie op zee: 21,6%.

Het grootste deel van de hernieuwbare energie kwam uit Vlaanderen zelf (26,9%) en van de windparken op zee aan de Belgische kust (21,5%). Daarnaast waren Noorwegen (12%) en Frankrijk (10,7%) de belangrijkste andere landen van herkomst. In 2023 kwam ook 35,9% van de geleverde elektriciteit uit nucleaire bronnen en 22% uit fossiele brandstoffen.