De aardgasprijzen stegen op één maand met ruim 20%, terwijl de stroomprijzen zijn doorgestoten richting het hoogste maandgemiddelde sinds anderhalf jaar. Aangezien de energieleveranciers hun prijzen bij aanvang van elke maand aanpassen, kan je nog tot morgen aan die hogere marktprijzen ontsnappen. Is dat aangewezen en welk voordeel kan je er nog mee boeken? Mijnenergie.be zocht het uit.

1 megawattuur aardgas op de richtinggevende TTF-beurs kostte vrijdag 48 euro, terwijl handelaars op 1 november nog 39 euro betaalden. De gemiddelde dagprijs voor elektriciteit klopt op zijn beurt af op het hoogste peil sinds maart 2023. Bij de vorige, maar meer geringe prijsstijgingen van de voorbije maanden reageerde de energiemarkt vrij onverschillig. Voor een nieuw contract met vast aardgastarief steeg de kilowattuurprijs (exclusief heffingen, btw en nettarieven) met 9% sinds maart, bij elektriciteit gaat het om een verschil van 14%.

Dunkelflaute

In november stegen de marktprijzen evenwel sterker. Grote boosdoener is de zogenaamde Dunkelflaute. Door de combinatie van een gebrek aan zon en wind viel de energieproductie uit hernieuwbare bronnen vooral tijdens de eerste week van november sterk terug. Bovendien blijven geopolitieke risicofactoren sluimeren, onder meer rond de Russische gasbevoorrading via Oekraïne.

Aangezien de energieleveranciers hun prijzen maandelijks aanpassen, is het maar de vraag in welke mate de hogere marktprijzen doorsijpelen richting de consumententarieven. Op basis van de trends van de voorbije maanden mogen we ervan uitgaan dat de leveranciers de prijsopstoot niet integraal doorrekenen. Een tariefverhoging met 20% lijkt er dus waarschijnlijk niet aan te komen. Bovendien zijn dagen met somber weer in de prijszetting ingecalculeerd. Tegelijk komt er wellicht wel een stevige opwaartse correctie. Hoe groot die zal zijn, hangt af van de prijspolitiek en marktpositionering van de verschillende spelers.

Wat onderneem je best …

• Bij een lopend vast contract

In dat geval is de oplossing het eenvoudigst: ligt jouw kilowattuur lager dan de tarieven die energieleveranciers nu afficheren, dan zullen ze ook in november het voordeligst zijn. Je leunt dan best gewoon achterover en hoeft geen actie te ondernemen.

• Bij een vast contract met nakende einddatum

Het valt te overwegen om een voorstel tot contractverlenging niet af te wachten. Door ten laatset zaterdag een nieuw contract af te sluiten, ben je de hogere decembertarieven voor.

• Bij een lopend contract met variabel tarief

De kans is zeer reëel dat je bij de volgende automatische maand- of kwartaalaanpassing van je contract een hoger kilowattuurtarief op je factuur ziet verschijnen. Wil je jezelf niet langer blootstellen aan de grillen van de energiemarkt en overweeg je de overstap naar een vast tarief, dan doe je met een overstap tijdens de laatste twee dagen van november een goede zaak.

• Bij een variabel tarief met nakende einddatum

Hier geldt hetzelfde principe als bij het lopende contract met variabel tarief. Opteer je liefst opnieuw voor een variabel tarief, dan loont het om jouw huidige contract met de aanbiedingen van andere energieleveranciers te vergelijken. De kans is groot dat je, mede door stevige welkomstkortingen, voordeel haalt uit een leverancierswissel.

• Bij een dynamisch tarief

Hoe hoger de prijsschommelingen, hoe groter het belang van een nauwgezette opvolging van de energieprijzen. Wie gebruikmaakt van een slimme app voor energiemanagement haalt er mogelijk zelfs voordeel uit.

Voor ruim 400.000 gezinnen brengt de jaarwisseling een grote verandering op de energiefactuur met zich mee. Vanaf 1 januari loopt de uitstelperiode voor de plaatsing van de digitale meter voor eigenaars van zonnepanelen immers definitief ten einde. Vooral bij huishoudens waar de stroomteller in de lente en zomer stevig terugdraaide, zal de impact voelbaar zijn. Mijnenergie.be legt uit wat er wijzigt en geeft tips om de gevolgen op jouw energierekening te beperken.

Wat verandert er vanaf 1 januari 2025?

Om de context te duiden, moeten we vier jaar terug in de tijd. Het Grondwettelijk Hof vernietigde toen het principe van de terugdraaiende teller. Eigenaars van zonnepanelen geplaatst voor 1 januari 2021 kregen wel nog de mogelijkheid om de plaatsing van de digitale meter tot eind 2024 uit te stellen. Fluvius besloot om die doelgroep ook niet langer actief te benaderen. De netbeheerder zet in 2025 wel alle zeilen bij om de digitale meter bij de resterende 403.000 woningen, appartementen en kleine bedrijven met zonnepanelen te installeren.

Hoe gebeurt de berekening van de energiefactuur vandaag?

Eigenaars van zonnepanelen en een analoge meter konden hun energieverbruik jarenlang rechtstreeks compenseren via hun zonnestroom. Verbruikte je in de winter bijvoorbeeld 2.000 kilowattuur stroom, dan zorgden jouw zonnepanelen er in de lente en zomer mogelijk voor dat de teller helemaal naar 0 kilowattuur terugdraaide. Op de eindafrekening bedroeg het energieverbruik dan 0 kilowattuur.

Hoe ziet de berekeningswijze er na de plaatsing van de digitale meter uit?

Met een digitale meter verlopen het stroomverbruik en het opwekken van zonne-energie gescheiden. Je betaalt dus automatisch voor de stroom die je verbruikt. Voor de elektriciteit die de zonnepanelen opwekken, voorziet de energieleverancier een afzonderlijk contract. Daarin legt hij vast hoeveel hij je betaalt voor jouw zonnestroom. Die vergoeding ligt een pak lager dan wat je betaalt voor de elektriciteit die je verbruikt. De stroom die je opwekt op het moment dat je die verbruikt, is wel kosteloos.

Met welke factoren moet ik nog rekening houden?

Voor de energie die je verbruikt, betaal je heffingen, netkosten en btw. Het injectietarief voor jouw opgewekte stroom omvat daarentegen enkel een nettovergoeding. Dat verklaart meteen ook waarom je voor 1 kilowattuur stroomverbruik veel meer betaalt dan wat je zelf ontvangt voor 1 kilowattuur door je zonnepanelen opgewekte stroom. Bij een digitale meter valt het prosumententarief ter compensatie weg.

Wordt de energiefactuur duurder?

We bekijken de fictieve verbruiksgegevens van een gemiddeld gezin met een terugdraaiende teller en een nettojaarverbruik van 0 kilowattuur. Het verbruik van 3.500 kilowattuur wordt daarbij in de loop van het jaar volledig gecompenseerd door de opgewekte zonne-energie. Wanneer datzelfde gezin zijn analoge meter door een digitale meter moet vervangen, dan ziet het plaatje er volgens de laagste vaste novembertarieven via Mijnenergie.be helemaal anders uit:

Met een digitale meter betaal je volgens onze analyse en zonder aanpassing van de verbruiksgewoontes 373,01 euro meer op jaarbasis.

Hoe kan ik de prijsimpact verkleinen?

Wie erin slaagt om zijn verbruik beter te sturen richting de momenten dat zijn zonnepanelen stroom opwekken, hoeft die energie niet van het net af te nemen en er dus ook niet voor te betalen. Hoe groter het zogenaamde zelfverbruik, hoe voordeliger.

Blijf ik best bij mijn huidige energieleverancier?

Voor wie zijn analoge meter tot nul of tot een zeer beperkt aantal kilowattuur liet terugdraaien, maakte de leverancierskeuze nauwelijks of helemaal niets uit. Dat is bij een digitale meter wel het geval, aangezien je moet betalen voor de stroom die je verbruikt. Bij de omschakeling naar een digitale meter is ook de vergoeding van de energieleverancier voor jouw zonnestroom van tel. Dat zorgt ervoor dat jouw huidige energieleverancier mogelijk niet langer het voordeligste aanbod biedt.

Maak ik nog aanspraak op een overheidspremie?

Eigenaars van zonnepanelen en een digitale meter maken aanspraak op een retroactieve investeringspremie van de Vlaamse overheid. Wie zijn zonnepanelen bijvoorbeeld in 2016 liet plaatsen, geniet bij de installatie van de digitale meter in 2024 van een tegemoetkoming van 382 euro per kilowattpiek omvormervermogen. Gaan we uit van een omvormervermogen van 3,5 kilowattpiek, dan ontvang je 1.337 euro. Vanaf 1 januari 2025 daalt de premie in dat geval tot 1.308,75 euro.

Is de plaatsing van de digitale meter gratis?

De vervanging van de meter is gratis en duurt ongeveer een uur. Voor sommige klanten zijn er naast de metervervanging ook extra vernieuwingswerken nodig, bijvoorbeeld aan de meterkast of de aansluitkabel.

Kan ik de plaatsing van de digitale meter nog weigeren?

Nee, je kan de digitale meter niet weigeren. Ontzeg je de installateur de toegang, dan dreigt een ingebrekestelling en een rechtszaak, met zowel administratieve als juridische kosten tot gevolg.

Welke andere mogelijkheden biedt de digitale meter?

De digitale meter maakt het mogelijk om jouw energieverbruik te monitoren en slimmer aan te sturen. Je kunt na de plaatsing opteren voor een dynamisch energiecontract, waarbij de stroomprijs die je betaalt, afhangt van de uurschommelingen op de energiemarkten. Een andere optie is het delen van energie met onder meer familie, vrienden of een tweede verblijf.

De titel van dit stuk lijkt te mooi om waar te zijn. En toch is die niet eens overdreven, want wie vandaag van energiecontract verandert, kan al snel tot 500 euro besparen. Bezit je nu het duurste contract voor stroom en aardgas en stap je over naar de goedkoopste speler, dan ligt zelfs een voordeel van bijna 1.000 euro voor het oprapen. Bovendien klaar je die klus dankzij een eenvoudige overstapprocedure in minder dan één uur.

Zowel de Vlaamse energieregulator VREG als de federale energiewaakhond CREG wezen het voorbije jaar meermaals op het grote besparingspotentieel voor de consument. De tarieven van de stroom- en aardgasleveranciers liggen nog altijd ver uiteen. De verschillende leveranciers reageren daarenboven zeer uiteenlopend op bewegingen op de energiebeurzen: waar de ene speler in november zijn vaste tarieven met ruim 10% optrok, daalden ze bij een concurrent met meer dan 2%. Dergelijke evoluties maken de prijsvork tussen het goedkoopste en duurste tarief vaak nog groter.

623 euro verschil voor aardgas

We deden zelf de test en voerden het gas- en stroomverbruik van een gemiddeld huishouden in via de prijsvergelijker van Mijnenergie.be. Met het goedkoopste elektriciteitscontract betaal je nu op jaarbasis 861,38 euro, terwijl je bij het duurste tarief 1.222,38 euro ophoest. Het verschil: 361,00 euro. Eenzelfde oefening voor de aardgasfactuur resulteert in een nog grotere kloof: tussen het laagste jaartarief van 1.126,56 euro en het hoogste van 1.750,24 euro loopt het verschil op tot maar liefst 623,68 euro.

Al geldt er in beide gevallen wel een belangrijke nuance. Bij de laagste tarieven gaat het telkens om een variabele prijs die in de loop van het contractjaar schommelt. De hoogste tarieven zijn vast en bieden dus prijszekerheid voor één jaar. Blijf je binnen hetzelfde contracttype, dan geldt er voor de combinatie van stroom en aardgas nog altijd een besparingspotentieel van ruim 600 euro. Hoeveel je exact bespaart hangt uiteraard ook af van jouw huidige contract. Beide energieregulatoren adviseren om de lopende verbintenis minimum eenmaal per jaar naast het marktaanbod te leggen.

Een factor die in grote mate bijdraagt tot die significante verschillen, is de welkomstkorting. De meeste leveranciers proberen met scherpe acties nieuwe klanten voor zich te winnen. Dat voordeel tot 360 euro is uiteraard mooi meegenomen.

Binnen één uur

Om de vrije energiemarkt te laten spelen, heeft de overheid de overstapprocedure zeer  eenvoudig gemaakt. Eenmaal de contracten met elkaar vergeleken, kan je meteen een nieuw contract regelen. Na de ondertekening van de overeenkomst zorgt de nieuwe leverancier voor de opzegging van je contract bij de vorige leverancier. Je hoeft dus zelf geen opzegactie te ondernemen. Je moet wel rekening houden met een overstaptermijn van drie weken. Zodra het contract in werking treedt, levert jouw nieuwe leverancier elektriciteit en/of aardgas.

De herfst betekent voor de energiemarkt ook wel een beetje het groepsaankoopseizoen. In totaal schreven zich de voorbije weken meer dan 80.000 Belgische gezinnen in op zo’n collectief aanbod. Maar wat zijn de resultaten en kan je er vandaag nog op intekenen? Mijnenergie.be ging het na.

Een groepsaankoop steunt op de kracht van het getal. De organisator verenigt zo veel mogelijk gezinnen om bij de energieleveranciers scherpe prijzen te bekomen. De leveranciers stellen een competitief tarief voor, waarop de organisator het meest aantrekkelijke aanbod aan alle ingeschreven consumenten voorstelt. Je beslist nadien of je al dan niet een nieuw energiecontract ondertekent.

Wie is de goedkoopste?

Dit najaar vonden twee groepsaankopen plaats. Wikipower telde op 8 november 43.481 deelnemers, terwijl concurrent iChoosr 76.340 inschrijvingen had. Opvallend is dat Wikipower de keuze biedt uit een vast en een variabel tarief, terwijl het bij iChoosr uitsluitend om een variabel tarief gaat. Al even opmerkelijk: bij beide organisatoren kwam EnergyVision als goedkoopste partner uit de bus voor een variabel tarief. De kilowattuurtarieven voor zowel stroom als aardgas zijn meteen ook de goedkoopste op de markt, wanneer je geen rekening houdt met de welkomstkortingen die je via een prijsvergelijker krijgt.

Bij de vaste tarieven met prijszekerheid springt vooral het scherpe aardgastarief in het oog. Wie op het aanbod van energieleverancier Mega intekent, kan rekenen op een kortingpakket voor nieuwe klanten dat bij een gemiddeld verbruik van 17.000 kilowattuur oploopt tot ruim 600 euro. Op die manier duikt de groepsaankoop van Wikipower ruim 300 euro onder het goedkoopste tarief op de energiemarkt, kortingen inbegrepen. Voor elektriciteit behoort het aangeboden vaste tarief tot de goedkoopste op de markt, maar is het niet het allerlaagste.

Zijn er nadelen?

Het aanbod van een groepsaankoop is te nemen of te laten, terwijl je via een prijsvergelijker uit het volledige aanbod kiest. Bij een groepsaankoop is het belangrijk om aan het einde van de looptijd jouw contract niet zomaar stilzwijgend te verlengen. Mogelijk is het tarief van jouw leverancier dan niet langer het goedkoopste of doe je door welkomstkortingen bij een andere speler betere zaakjes. Al geldt dat advies voor elk energiecontract, ook voor wie op klassieke manier een energiecontract afsluit.

Conclusie

Een groepsaankoop biedt wel degelijk een goedkoop – in veel gevallen zelfs het laagste – energietarief. Wil je het effect voor jouw woning en verbruik kennen, dan toets je via een prijsvergelijker de groepsaankooptarieven best af tegen het marktaanbod.  Het is zowel bij Wikipower als iChoosr nog altijd mogelijk om je in te schrijven en die denkoefening te maken.

Het aandeel nieuwe, door particulieren gekochte, elektrische auto’s verdubbelde tijdens de eerste zes maanden van 2024 nagenoeg tot 9.347 stuks. Dat betekent dat ook almaar meer eigenaars zelf de verbruikskosten betalen en dus geen beroep doen op de laadpas of laadinfrastructuur van hun werkgever. Mijnenergie.be ging na hoe je dat het beste aanpakt en legde de elektrische laadkosten naast die van een benzine- en dieselwagen.

Nieuwe elektrische wagens vertegenwoordigden tijdens de eerste jaarhelft van 2024 bijna één vierde van de markt. De verdubbeling van het aantal aangekochte elektrische voertuigen door particulieren schrijft mobiliteitsfederatie Traxio in grote mate toe aan de Vlaamse aankooppremie. Die tegemoetkoming geldt voor nieuwe elektrische wagens van maximaal 40.000 euro en tweedehandswagens met een oorspronkelijke prijs tot 60.000 euro. Voor een nieuwe auto legt de overheid 5.000 euro bij, voor een tweedehands 3.000 euro. Die premie verdwijnt vanaf 22 november.

Wie als particulier over een elektrische wagen beschikt, laadt het voertuig thuis op of doet een beroep op publieke laadpalen. Voor onze simulatie maken we de vergelijking tussen drie gelijkaardige modellen van Volkswagen: de elektrische ID.3, de Golf 1.5 TSI op benzine en de Golf 2.0 TDI op diesel. De simulatie gaat uit van een gecombineerd verbruik. Hoeveel brandstof je zelf exact verbruikt, hangt onder meer af van je rijstijl.

Thuisladen: 4,74 euro per 100 kilometer

De elektrische ID.3 Pro Perfomance heeft volgens Volkswagen een gecombineerd brandstofverbruik van 153 wattuur per kilometer. Laad je het voertuig thuis op, dan betaal je vandaag volgens het mediaantarief van Mijnenergie.be 31 eurocent per kilowattuur. Aan dat tarief kost een ritje van 100 kilometer je 4,74 euro.

Publieke laadpalen: van 6,27 tot 11,17 euro per 100 kilometer

Laad je jouw wagen onderweg, dan lopen de kosten hoger op. De app van Allego toont dat een snellaadbeurt aan de E313 in Hasselt 73 eurocent per kilowattuur kost. In het centrum van Willebroek betaal je bij een gewone laadbeurt 41 eurocent per kilowattuur. Laden we de elektrische Volkswagen ID.3 op voor een afstand van 100 kilometer, dan betaal je op de aangehaalde locaties dus 11,17 euro of 6,27 euro.

Benzine: 8,81 euro per 100 kilometer

Een laadbeurt aan de benzinepomp kost momenteel 1,6630 euro per liter. De Volkswagen Golf 1.5 TSI kent een theoretisch verbruik van 5,3 liter per honderd kilometer. Een ritje van 100 kilometer kost je bijgevolg 8,81 euro.

Diesel: 7,50 euro per 100 kilometer

In het huidige autolandschap lijkt de diesel een uitstervend ras. Volkswagen biedt zijn Golf vandaag wel nog altijd in een dieselversie aan. Het gecombineerde verbruik bedraagt volgens de fabrikant 4,34 liter per 100 kilometer. Tegen de actuele dieselprijs van 1,7290 euro per liter tel je voor een verplaatsing van 100 kilometer 7,50 euro neer.

Conclusie

Een thuislaadbeurt biedt de goedkoopste oplossing voor een verplaatsing van 100 kilometer. Onze simulatie is evenwel een momentopname. De federale overheid buigt zich momenteel over een taxshift die de lasten van stroom richting aardgas verlegt. Dat zou de laadfactuur naar beneden kunnen halen. We hielden geen rekening met de mogelijke aanwezigheid van zonnepanelen en een slimme laadpaal. Hoe gerichter je de laadsessies aanstuurt, hoe voordeliger je de batterij oplaadt. De aankoopprijs geldt eveneens als een belangrijk criterium.

Een tweetal keer per jaar je diepvriezer volledig reinigen is een goed idee. Door je diepvries regelmatig te ontdooien, blijft het apparaat goed functioneren en verbruikt het minder energie. Koude dagen lenen zich perfect tot dit nuttige klusje.

IJsvorming in je vriezer is haast onvermijdelijk. Zeker met toestellen zonder ‘low frost’- of ‘no frost’-functionaliteit valt een ijslaagje moeilijk uit te sluiten. Liet jij of jouw kroost de deur de voorbij zomer wat langer openstaan om een ijsje te kiezen, dan hoopte zich ongetwijfeld aardig wat ijs op aan de wanden en het plafond van je toestel. Dat is niet alleen nefast voor de beschikbare opslagruimte en de werking van de diepvries: het doet ook jouw energiefactuur geen goed. Fabrikanten stellen dat twee millimeter ijs aan de binnenkant het stroomverbruik met tien procent optrekt.

Om de diepvries te ontdooien en te reinigen, moet je die uiteraard eerst leegmaken. Net daarom vormen de late herfst en winter het ideale moment voor een schoonmaakbeurt. Dankzij de koudere temperaturen vind je gemakkelijker een koele plek om de voedingswaren tijdelijk te plaatsen. Zelfs een doos of bak buiten kan volstaan.

Hoe ga je te werk?

Eenmaal de diepvriezer leeggemaakt, plaats je enkele pannen of bakjes met kokend water in het toestel. Dan smelt het ijs sneller. Neem er een plantenspuit bij om die truc te combineren met het sproeien van heet water in nevelvorm. Toch komt er altijd ook krabwerk aan te pas. Je plaatst onderaan de diepvries best een recipiënt om het water op te vangen. Een andere mogelijkheid bestaat erin de onderste lade zo lang mogelijk in het toestel te laten. Leg ook enkele dweilen of doeken op de grond. Je krabt het ijs best los met een spatel of ijskrabber. Om het toestel niet te beschadigen, opteer je best voor materiaal uit plastic.

Wanneer je al het ijs en smeltwater hebt verwijderd, is het tijd voor een schoonmaakbeurt. Gebruik daartoe een vochtige doek met een mild reinigingsmiddel of soda. Vergeet zeker niet het toestel terug droog te maken, alvorens de elektriciteit aan te sluiten. Daarna is het tijd om het toestel te vullen en is dat klusje weer van de baan.

Hoe kan je nog besparen bij het vriezen?

Beschik je over een ouder toestel, dan loont het misschien wel om dat te vervangen door een energiezuiniger model. Een toestel met energielabel A verbruikt naar schatting jaarlijks 99 kilowattuur, terwijl een diepvries met energielabel F het drievoudige verbruikt. Bij het huidige mediaan kilowattuurtarief van 31 eurocent betekent dat bij een nieuw toestel een jaarlijkse besparing van 65,41 euro. Die vlakt de hogere aankoopprijs dus al na enkele jaren uit.

Een andere kostenbesparende factor is je energiecontract. Kies je voor het goedkoopste energietarief op de markt, dan betaal je vandaag 24,28 eurocent per kilowattuur. Beschik je dus nog over een ouder toestel, dan haal je door over te stappen van het doorsnee tarief naar dat goedkoopste tarief de jaarlijkse verbruikskosten van jouw diepvriezer met 20,28 euro naar beneden.

Tijdens de herfst en winter gaat het energieverbruik van nagenoeg elk gezin de hoogte in. Vooral de verwarming is een grote slokop, maar ook verlichting doet haar duit in het zakje. Bovendien vertoeven we meer in huis en maken we daarbij gebruik van toestellen die het net iets gezelliger maken. Mijnenergie.be ging na hoe je de najaarsfactuur drukt, zonder aan comfort in te boeten.

De laatste twee maanden van het jaar vertegenwoordigen samen ongeveer 28% van het totale jaarlijkse aardgasverbruik en bijna 20% van onze stroomconsumptie. Het zijn dus echte zwaargewichten op onze energiefactuur. Wie minder wil betalen, kan nu het verschil maken.

Die energiebesparing hoeft niet eens met grote inspanningen gepaard te gaan. Verschillende apparaten in huis verbruiken energie zonder dat je ze gebruikt, terwijl andere werken zonder dat je die op dat moment nodig hebt.

Verwarming

Fluvius becijferde in 2021 dat we 60% van onze energiefactuur aan verwarming besteden. In veel gezinnen hoeft de rekening evenwel niet zo hoog op te lopen. Mogelijk is het niet nodig om te verwarmen wanneer iedereen uithuizig is of geven de radiatoren warmte af in ruimtes waar niemand zit. Met de meeste thermostaten kan je vandaag programma’s instellen die je aanpast in functie van jouw leefgewoontes. Via een app lukt dat zelfs vanop afstand. In combinatie met slimme radiatorkranen stuur je de temperatuur zelfs per kamer aan. Mogelijk volstaat in bepaalde ruimtes een graadje minder. Op die manier bespaar je ongeveer 7% op je gasverbruik.

Verlichting

6% van het jaarverbruik gaat richting verlichting. Opnieuw valt hier een besparingsslag te slaan. Ledlampen zijn al goed ingeburgerd, maar al te vaak blijft een licht nodeloos branden. Met slimme verlichting met een sensor voorkom je dat. Verlaat je de ruimte? Dan schakelen de lampen zich vanzelf uit.

Internet

Op druilerige of koude dagen kiezen meer gezinnen voor de gezelligheid van hun woning. Wie thuis vertoeft, maakt al snel gebruik van het wifi-netwerk. De Belgische telecomwaakhond BIPT onderzocht eind vorig jaar het energieverbruik van relatief nieuwe wifi-apparatuur. Het modemverbruik schommelde tussen 76 en 113 kilowattuur, waarbij de meest recente modellen het zuinigst waren. Vertrek je tijdens de winter op skivakantie of richting een zonnige bestemming, dan schakel je de modem best tijdelijk uit. Een overstap naar een recenter en meer energievriendelijk model resulteert eveneens in een welgekomen besparing.

Televisie

Veel mensen associëren najaarsgezelligheid met een tv-avond onder een knus dekentje. Een klassieke stand-bymodus verbruikt nauwelijks energie. Kies je voor de snelle-startfunctie en verbind je de smart-tv met het internet, dan loopt het jaarlijkse stand-byverbruik op. De Nederlandse voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal becijfert dat verbruik op 56 kilowattuur, ofwel evenveel als het jaarverbruik van een 32-inch tv die 4 uur per dag aanstaat. Moderne decoders verbruiken afhankelijk van de beschikbare functies tussen de 28 en 110 kilowattuur per jaar. Wil je besparen, dan schakel je de decoder dus best uit wanneer je voor een langere tijd uithuizig bent.

Elektrisch deken

Een elektrisch warmtedeken is ideaal om het in bed of op de sofa aangenaam warm te krijgen. Het energieverbruik hangt af van verschillende factoren, zoals het model, de stand van het deken en het aantal uur dat je het gebruikt. Een echte grootverbruiker is het elektrische deken niet, maar alle beetjes helpen. Gebruik je het elektrische deken enkel voor in bed, dan kies je dus best voor een onderdeken dat de warmte beter vasthoudt.

Hoe halen we het maximale uit de schaarse zonne-uren?

De zon priemt tijdens de late herfst en vroege winter amper door het wolkendek. Uit data die Engie genereerde op basis van de productie van zonne-energie van zijn klanten, blijkt dat zonnepanelen in de herfst en winter drie tot vier keer minder stroom opwekken ten opzichte van de lente en zomer. Al gaat het toch nog altijd om 5,8 kilowattuur per dag tijdens de herfst en 5,2 kilowattuur tijdens de winter.

Nu de analoge meter bij elk gezin plaatsmaakt voor de digitale meter, compenseert de zonnestroom uit de zomer niet langer voor de lagere productie tijdens de winter. Het komt er dus op aan zoveel mogelijk stroom te verbruiken op het moment dat je die opwekt. Toestellen met startuitstel helpen daartoe een handje. Met een dynamisch energietarief, in combinatie met een app voor energiemanagement en eventueel ook een thuisbatterij speel je rechtstreeks in op de bewegingen op de stroombeurzen. De app stemt jouw verbruik automatisch af op de uren met de laagste marktprijzen en injecteert jouw stroom op het net wanneer de energieleverancier er de hoogste prijs voor betaalt.

De maandelijkse tariefkaarten bevatten naast aangepaste prijsformules ook nog andere wijzigingen. Die bundelen we in een beknopt overzicht:

• Klanten van Mega met zonnepanelen en een analoge meter betalen al lange tijd een extra vergoeding. Nadat Mega die kosten vorige maand naar beneden haalde, stijgen ze nu opnieuw: van 5,85 euro (excl. btw) per kVA omvormervermogen naar 6,47 euro (excl. btw). Via deze link ontdek je een overzicht van alle energieleveranciers die dergelijke kosten aanrekenen.
• Met Belvus Energie benadert een nieuwe leverancier de energiemarkt. Belvus Energie is een merk van Energy Together.
• Elegant wijzigt de naam van zijn variabele tarieven van BUDGETair II naar BUDGETair III.
• De prijzen stegen in november in beperkte mate in vergelijking met oktober. Maar door de welkomstkortingen zijn de goedkoopste deals voor nieuwe klanten nu nog aantrekkelijker dan een maand geleden. Je leest er hier meer over: https://www.mijnenergie.be/blog/energietarieven-november-lichte-prijsstijgingen-maar-goedkopere-deals/ 

De energieleveranciers publiceerden op 1 november hun nieuwe tarieven. Zoals verwacht, stegen de vaste en variabele tarieven bij de meeste energieleveranciers. Maar er is ook goed nieuws, want wie een nieuw contract met vast tarief afsluit, kan door het spel van de welkomstkortingen net een goedkopere prijs vastklikken.

De evoluties op de energiebeurzen wezen al enkele dagen op een nakende prijsverhoging. Het sombere en windstille weer droeg daar samen met verstoringen in de Noorse aardgasproductie aan bij. Die tendens vertaalt zich nu ook in de tarieven die de leveranciers voor november afficheren. Al gaat het bij de meeste spelers om een heel lichte prijsverhoging. Wie nu een stroomcontract met een vast tarief afsluit, betaalt gemiddeld 2,06% meer dan in oktober. Voor aardgas gaat het om 4,37%. Het beeld oogt zeer verdeeld met een daling van 8,44% en een stijging van 11,80%.

Wat met een variabel tarief?

Voor een variabel tarief gingen eveneens nagenoeg alle prijzen de hoogte in. Voor wie nog over een lopend contract met variabel tarief beschikt, is de kans dus groot dat je bij de volgende periodieke prijsaanpassing een – weliswaar licht – hoger kilowattuurtarief betaalt.

Goedkoper voor nieuwe klanten

Toch is er ook goed nieuws. Verschillende energieleveranciers scherpten hun kortingen voor nieuwe klanten nog wat aan. Wie nu overstapt naar een nieuw contract met een vast tarief doet dat vanaf een lagere prijs dan een maand geleden. Aangezien de impact van die kortingen afhankelijk is van hoeveel energie je verbruikt, doe je er goed aan via een prijsvergelijker na te gaan uit welke deal je nu het grootste voordeel haalt. Ter illustratie: bij een gemiddeld verbruik van 3.500 kilowattuur sluit je dankzij die welkomstkortingen een contract met vast tarief af voor een jaarprijs vanaf 995,28 euro. Zonder die promoties betaal je 1.176,28 euro, ofwel 181 euro meer.

De distributienettarieven op je elektriciteitsfactuur, die ongeveer een derde van de totale kostprijs uitmaken, mogen volgend jaar met 31 procent stijgen. Dat besliste de energieregulator VREG. Volgens eerste schattingen zou het gaan om een verhoging van 100 euro.

Het toegelaten inkomen is het maximale bedrag dat de distributienetbeheerders mogen ontvangen uit de periodieke nettarieven. Dat zijn de tarieven die je betaalt om elektriciteit of aardgas tot bij je thuis of bij je onderneming te brengen. Zo wordt de distributienetbeheerder vergoed voor de kosten die hij maakt voor de aanleg en het onderhoud van het distributienet. Het dekt ook de transmissiekosten die de distributienetbeheerder aan Elia betaalt.

Dat toegelaten inkomen voor de elektriciteitsdistributienetbeheerders neemt sterk toe in 2025: met 31% ten opzichte van vorig jaar. In absolute cijfers zou het gaan om ongeveer 100 euro. De stijging schrijft de VREG vooral toe aan de forse toename van de transmissienettarieven in 2025, de hogere rentes op de financiële markten en de grote, noodzakelijke investeringen in het elektriciteitsdistributienet. Het toegelaten inkomen voor de aardgasdistributienetbeheerders daalt met 2% in 2025.

In 2023 beschikte 62,74% van de Vlamingen over een contract met groene stroom. Meer specifiek ging het om 64,95% voor residentiële afnemers en 53,04% voor niet-residentiële afnemers. Dat is een toename van iets minder dan 30 000 afnemers ten opzichte van 2022. Uitgedrukt in volume gaat het om 44,04% van de totale elektriciteitsafname, waarvan 62,70% bij residentiële afnemers. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Vlaamse energieregulator VREG.

De gedupeerde klanten van het failliete Vlaamse Energieleverancier hebben een deel van hun geld op de rekening gekregen. Dat meldt De Standaard op basis van de posts van  verschillende gedupeerden op sociale media. Het gaat om de klanten die te veel voorschot hebben betaald en dat verloren zagen gaan na het faillissement in december 2021. In september lieten de curatoren weten dat wie een claim op het geld indiende, een terugbetaling krijgt van 56,13 procent van het verschuldigde bedrag. Daardoor zien ze onverwacht toch een aanzienlijk deel van het geld terug.

Bron: De Standaard

Alle energieleveranciers publiceren maandelijks hun nieuwe tarieven. Op 1 oktober betekende dat een stevige daling voor nieuwe contracten of contractverlengingen. Voor 1 november lijkt een prijsstijging omwille van de hogere marktprijzen waarschijnlijk. Wie wil overstappen naar een vast tarief, doet er dus mogelijk goed aan van nu nog actie te ondernemen.

De TTF-gasprijs is de voorbije dagen opgeklommen tot ruim 42 euro per megawattuur. Dat is al geleden van midden augustus. Voor nog hogere prijzen moeten we al terug naar de herfst van 2023. Dat hogere prijspeil valt onder meer toe te schrijven aan ongeplande verstoringen van het gasaanbod uit Noorwegen. De goed gevulde voorraden in Europa en het gunstige weer bieden het nodige tegengewicht.

Voor elektriciteit blijft ook de CO2-prijs relatief laag, waardoor de marktprijzen niet al te drastisch stijgen. Al bevindt het maandgemiddelde zich tot op vandaag eveneens op het hoogste peil sinds januari 2024.

Door die evoluties vergroot de kans dat de leveranciers hun prijzen op 1 november opnieuw optrekken. Al zal die mogelijke stijging waarschijnlijk vrij beperkt blijven, aangezien de huidige prijsbewegingen helemaal niet van dezelfde grootteorde zijn als tijdens de energiecrisis of bij aanvang van de escalaties in het Midden-Oosten. Consumenten die overwegen om naar een vast tarief over te stappen, halen waarschijnlijk wel voordeel uit een overstap voor het maandeinde.

De energiewaakhond CREG stelde onlangs vast dat het prijsverschil tussen contracten met een vast tarief en die met een variabel tarief almaar hoger oploopt. Het goedkoopste vaste tarief voor aardgas blijkt volgens diezelfde CREG zelfs 37 procent duurder dan het goedkoopste variabele tarief. Tegelijk is dat prijsverschil niet bij elke leverancier even groot. Wie overweegt om van een variabel naar een vast tarief over te stappen, gaat dus best niet over één nacht ijs.

Het vaste tarief vormde jarenlang de favoriete keuze van de Belg. Dergelijke contractformule biedt prijszekerheid gedurende het volledige contractjaar en stelt je niet bloot aan de grillen van de energiemarkten. Nadat alle vaste tarieven tijdens de energiecrisis uit het aanbod verdwenen, vinden ze met mondjesmaat hun weg terug naar de consument: volgens de CREG heeft momenteel 25 tot 30% van de gezinnen een contract met een vastgeklikte prijs.

Risicopremie

Vooral het grote prijsverschil tussen een variabel en vast tarief remt een verdere opmars van het vaste tarief af. Met een hogere instapprijs voor een vast tarief bouwt de leverancier bescherming in, voor het geval de consument zijn verbintenis vroegtijdig opzegt en de leverancier met zijn onderhandelde volumes stroom en aardgas achterlaat. Die zogenaamde risicopremie verschilt sterk van leverancier tot leverancier.

Van 12% tot 38%

We analyseerden via vergelijkingssite Mijnenergie.be de goedkoopste vaste en variabele tarieven van de vijf spelers met het grootste marktaandeel. Bij marktleider Engie is de kloof het breedst: een vast aardgastarief is maar liefst 38% duurder dan de geschatte jaarprijs van een variabel stroomtarief. In absolute cijfers gaat het om een verschil van ruim 365 euro. Bij Eneco betaal je dan weer ‘slechts’ 117,62 euro of 12% extra voor een vast stroomtarief ten opzichte van de variabele variant. Gemiddeld bedraagt het verschil 19% voor stroom en 28% voor aardgas.

Welkomstkortingen

Die grote onderlinge verschillen vallen toe te schrijven aan de welkomstkortingen voor nieuwe klanten. Een voorbeeld: Engie biedt nieuwe klanten gedurende het eerste contractjaar een voordeel van 451 euro als ze opteren voor een variabel tarief. Bij een vast contract bedraagt die reductie 224 euro. De impact voor bestaande klanten zal bijgevolg een pak kleiner zijn. Bij Eneco liggen de kortingen voor variabele en vaste tarieven in elkaars buurt, waardoor het verschil tussen de formules veel minder uitgesproken is.

Vast goedkoper dan variabel?

Wie de overstap van een variabel naar een vast tarief – of de omgekeerde beweging – overweegt, doet er dus goed aan niet alleen richting de eigen leverancier te kijken. Omwille van de hoge welkomstkortingen zal een overstap naar een andere speler je doorgaans een mooi voordeel opleveren. Omwille van die acties kan een vast tarief bij een andere leverancier zelfs goedkoper blijken dan het variabele tarief bij je huidige aanbieder. Het valt dus altijd aan te raden om bij een contractwissel het volledige marktaanbod te vergelijken met behulp van een vergelijkingssite.

Het wordt binnenkort kouder. De thermostaat mag dus wat hoger staan om het aangenaam warm te krijgen. Maar wat betekenen de koudste maanden voor onze energiefactuur en hoe kunnen we die drukken? Mijnenergie.be zocht het uit.

Wanneer we de juli- en januariprijzen van de voorbije drie jaar met elkaar vergelijken, blijken zowel stroom als aardgas in de winter altijd duurder dan in de zomer. Toch mogen we daar niet meteen conclusies aan vastknopen, aangezien er altijd wel een externe factor aan de basis lag. In de winter van 2022 bracht de Russische inval in Oekraïne ongeziene prijsstijgingen teweeg, terwijl in de winter van 2023 de crisis in het Midden-Oosten de energiemarkten beroerde.

Bron: Boordtabel CREG

Ingecalculeerd

Je kunt dus niet zomaar stellen dat de energieprijzen in de winter altijd hoger oplopen. Het seizoenseffect is bovendien standaard doorgerekend in de jaarprijzen die de energieleveranciers afficheren. Zakken de temperaturen tijdens de winterperiode verder dan gemiddeld, dan veren de marktprijzen op, wat zich vertaalt in hogere consumentenprijzen. Al geldt hetzelfde voor de andere seizoenen: komt de lente zeer traag op gang of is de herfst somberder dan normaal, dan ligt een prijsstijging in de lijn der verwachtingen. Naast de koude spelen ook zon en wind een rol. Op een kille, winderige dag draaien de windturbines op volle toeren en neemt de productie van hernieuwbare energie toe. De lagere afhankelijkheid van externe, al dan niet fossiele, energiebronnen oefent dan een gunstig effect uit op de energiefactuur van de consument.

Geopolitiek en weersomstandigheden

De geopolitieke ontwikkelingen – met het conflict in het Midden-Oosten als exponent – en de weersomstandigheden bepalen sterker dan de seizoenen de richting waarin de energieprijzen evolueren. Wie zich niet wil blootstellen aan die factoren doet er mogelijk goed aan te kiezen voor een energiecontract met vaste prijs. Op die manier kies je zekerheid en ben je niet langer blootgesteld aan de grillen van de energiemarkt. Al moet je voor die gemoedsrust zowel voor stroom als aardgas ruim 200 euro extra op jaarbasis neertellen.

Netbeheerder Fluvius verstuurt volgende week de eerste uitnodigingen naar klanten met zonnepanelen die nog geen digitale meter hebben om er een te plaatsen. Het gaat om 403.000 woningen, appartementen en kleine bedrijven met zonnepanelen. Vanaf januari komen die aan de beurt. De uitnodigingen naar de betrokken klanten worden telkens zo’n drie maand voor de geplande ombouwdatum verstuurd. Bij klanten met aardgas wordt naast de elektriciteitsmeter ook de gasmeter vervangen. Er zullen zo’n 30.000 meters per maand worden vervangen.

Vorige maand ging Mijnenergie.be na welke impact de digitale meter op de energiefactuur heeft.

De oktobertarieven voor stroom en aardgas liggen een pak lager dan in september. Voor de combinatie van beide energievormen betaal je tot 150 euro minder op jaarbasis. Ondanks die daling overschaduwt de geopolitieke onzekerheid de energiemarkten. Kristof De Paepe van Mijnenergie.be geeft aan welke actie je het best onderneemt.

De jaarprijzen voor nieuwe energiecontracten gingen op 1 oktober stevig naar beneden. Bij een variabel tarief daalde de geschatte factuur voor de combinatie van stroom en aardgas met 137 euro, voor vaste tarieven betaal je zelfs 158 euro minder. Die daling valt toe te schrijven aan de geruststellende gasvoorraden en de relatief lage energievraag omwille van de gunstige weersomstandigheden eind september.

Geopolitieke onzekerheid

De marktanalisten van het Nederlandse Brainchild Commodity Intelligence wijzen er evenwel op dat de geopolitieke onzekerheid alle andere richtinggevende factoren op de energiemarkt blijft overheersen. Vorige week groeide bijvoorbeeld de angst dat Iran zich verder in de strijd zou mengen en het gasaanbod zou verstoren. Dat vertaalde zich meteen in een stijging van de marktprijzen op de TTF-aardgasbeurs, tot boven de grens van 40 euro per megawattuur. In maart bedroeg die marktprijs slechts 27 euro per megawattuur.

Kiezen voor een vast tarief?

“Niemand kan inschatten hoe het conflict in het Midden-Oosten verder zal evolueren”, geeft Kristof De Paepe, energie-expert van Mijnenergie.be aan. “Sinds de aanval van Hamas in Israël stellen we wel vast dat de markten onrustig blijven en veel opwaartse en neerwaartse bewegingen maken. Wie zich liever niet blootstelt aan die volatiliteit, kiest best voor een contract met een vast tarief. Al heeft die zekerheid ook haar prijs: een vast stroomtarief is ongeveer 200 euro duurder dan de geschatte jaarprijs bij een variabel tarief. Bij aardgas loopt dat verschil nog tientallen euro’s verder op.”

Ruim 500 euro welkomstkorting

Ongeacht de keuze voor een vast of een variabel tarief, stelt Kristof De Paepe vast dat de hoge welkomstkortingen een extra argument vormen om je energiecontract in oktober nog eens onder de loep te nemen. De meeste energieleveranciers, van de grootspelers tot de kleinere uitdagers, pakken deze maand uit met stevige kortingen voor nieuwe klanten. Voor stroom doe je er tot 234 euro voordeel mee, voor aardgas zelfs tot 324 euro. In totaal bespaar je dus meer dan 500 euro. “Aangezien veel leveranciers die kortingen maandelijks aanpassen, raad ik aan om via onze vergelijkingssite na te gaan hoeveel voordeel je er nu mee boekt. Blijkt de besparing voldoende groot, dan lijkt het aangewezen om de kat niet uit de boom te kijken en over te gaan tot een leverancierswissel.”

Bij elke energieleverancier betaal je een vaste vergoeding. Dergelijke abonnementskosten dekken onder meer de administratieve verwerking van jouw energiecontract. Nu de energieprijzen fors gedaald zijn, is het aandeel van die vaste vergoeding groter dan een jaar geleden. Welke impact heeft dat en waarom volgen de abonnementskosten de dalende marktprijzen niet?

De bedragen die we neertellen als vaste vergoeding, lopen sterk uiteen. Energieleverancier Mega spant de kroon met 143,10 euro voor zijn stroomcontract Cosy Fixed, terwijl Energie.be zich voor eenzelfde contracttype beperkt tot 45,00 euro. Terwijl de totale energiefactuur op een jaar tijd met gemiddeld meer dan tien procent is gedaald, pasten de meeste leveranciers hun abonnementskosten niet aan of trokken ze die zelfs nog op.

Door de combinatie van beide factoren is het aandeel van de vaste vergoeding in de totale jaarfactuur gegroeid. In oktober vertegenwoordigen de abonnementskosten maar liefst 12,21% van de jaarfactuur bij het stroomcontract Mega Cosy Fixed. Voor Energie.be, met een veel lagere vaste vergoeding, blijft dat aandeel beperkt tot 3,04%.

Waarom daalt de vaste vergoeding niet?

Dat de dalende prijzen zich niet vertalen in lagere abonnementskosten, kent verschillende oorzaken. De energieleveranciers beschouwen de vaste vergoeding als een middel om te voorkomen dat klanten tijdens de looptijd van het contract overstappen naar een andere speler. Daarom rekenen verschillende leveranciers de vaste vergoeding aan bij de aanvang van het contract. Zet je jouw contract dan na een half jaar stop, dan heb je de helft van de abonnementskosten voor niks betaald. Al geldt dat niet overal. Sommige leveranciers rekenen de vaste vergoeding gewoon aan naargelang het aantal dagen of maanden dat je klant blijft.

De federatie voor energieleveranciers gaf daarnaast in zijn memorandum voor de federale en regionale verkiezingen bovendien aan dat de lasten, zoals het risico op wanbetaling en de administratieve kosten, almaar zwaarder wegen op de energiefactuur en de concurrentiekracht van de leveranciers.

Totaalplaatje

Hoewel het aandeel van de vaste kosten in de totale energiefactuur is toegenomen, hoor je altijd het totaalplaatje te bekijken. De leverancier met de laagste abonnementskosten rekent mogelijk hogere verbruikskosten aan en vice versa. Een energievergelijker neemt alle kostenonderdelen mee en stelt automatisch de laagste totaalprijs voor.

Het Brusselse Ecofix Gas & Power maakt zich op om energieleverancier te worden. Dat meldt De Tijd. De start-up is in gesprek met de Vlaamse energieregulator VREG en de netbeheerder Fluvius. “Onze app is ontwikkeld. We hopen in januari effectief van start te kunnen gaan”, zegt Yassine Hasnaoui, een van de twee stichters. Hasnaoui was met een ander bedrijf, Ecofix Solutions, al jaren verkoper van contracten van leverancier Lampiris (nu TotalEnergies) en is ook installateur van zonnepanelen. Ook medeoprichter Tom Praet (B-Wise) was jaren actief in de verkoop van energiecontracten.

Energietarieven wijzigen voortdurend. De leverancier die vandaag de laagste prijs aanbiedt, is volgende maand niet noodzakelijk de goedkoopste. Is het daarom raadzaam om bijvoorbeeld elke drie maanden van leverancier te veranderen? Mijnenergie.be zocht het uit.

De marktprijzen op de energiebeurzen bepalen in grote mate in welke richting de consumentenprijzen globaal evolueren. Na een periode met gunstige condities voor hernieuwbare energie – en bij een stabiel geopolitiek klimaat – is de kans groot dat de tarieven lager liggen dan voorheen.

Begin oktober, net voor de nieuwe escalaties in het Midden-Oosten, daalden de jaarprijzen voor nieuwe vaste stroomcontracten met een vast tarief bijvoorbeeld met gemiddeld negen procent ten opzichte van september 2024. Bij somber weer en problemen met de energiebevoorrading tekent zich doorgaans het omgekeerde patroon af.

Wat aan het einde van het contractjaar?

Omwille van die dynamiek adviseren experts en energieregulatoren om jouw huidige contract aan het einde van de looptijd niet zomaar stilzwijgend te verlengen. Via een energievergelijker verneem je snel en eenvoudig of je al dan niet goedkoper af bent bij een andere speler.

Kan het ook frequenter?

De vraag of je voordeel haalt uit meer frequente leverancierswissels valt niet eenduidig te beantwoorden. De meeste energieleveranciers kennen welkomstkortingen toe voor nieuwe klanten. Die gunstige voorwaarden benut je doorgaans pas volledig wanneer je het lopende contract volledig uitzit. Stap je na drie maanden uit een contract met een welkomstkorting van 100 euro, dan maak je geen aanspraak op de resterende 75 euro voordeel. Hoe verder het contract verstreken, hoe kleiner de impact.

Hetzelfde geldt voor de vaste vergoeding of abonnementskosten. Om een overstap te ontmoedigen, betaal je dat bedrag bij verschillende leveranciers meteen voor het volledige contractjaar. Beëindig je dat contract al na enkele maanden, dan hoestte je die kosten voor niks op.

Bekijken we het perspectief van de energieleverancier, dan zal die ook niet toejuichen dat klanten om de haverklap komen en gaan. De administratieve lasten vertalen zich later mogelijk in hogere prijzen.

Conclusie

Het lijkt dus weinig raadzaam om per kwartaal van leverancier en contract te wisselen. Wel is het slim om actief te vergelijken en na te gaan of jouw tarief nog marktconform is. Hoe meer de looptijd van jouw huidige contract al is verstreken, hoe interessanter een overstap is en hoe geringer de impact van de maatregelen waarmee de leveranciers ‘ontrouw’ proberen tegen te gaan.

De federale energieregulator CREG kent zijn nieuwe vertrouwensmerk als eerste toe aan Mijnenergie.be. De prijsvergelijker voldoet daarmee aan de strenge criteria van de CREG, onder meer op het vlak van gebruiksvriendelijkheid, objectiviteit en helderheid. Mijnenergie.be mag het vertrouwensmerk twee jaar gebruiken.

Uit de recent gepubliceerde marktmonitor van de Vlaamse energieregulator VREG blijkt dat het gebruik van prijsvergelijkingswebsites de belangrijkste methode vormen om een energieleverancier te kiezen. Met een vertrouwensmerk wil de CREG de garantie bieden dat de vergelijking van de aangeboden tarieven op een objectieve en gebruiksvriendelijke manier gebeurt. Het nieuwe vertrouwensmerk vervangt het CREG-label, dat tot voor kort in gebruik was.

Gratis, objectief en gebruiksvriendelijk

Na uitgebreid onderzoek, in combinatie met inhoudelijke en rekenkundige controles, heeft de energieregulator vastgesteld dat Mijnenergie.be aan alle vereisten voldoet. Het vertrouwensmerk van de CREG garandeert onder meer dat Mijnenergie.be zijn diensten gratis aanbiedt en het mogelijk maakt om het aanbod van leveranciers vrijblijvend met elkaar te vergelijken aan de hand van duidelijke en objectieve criteria. De CREG looft daarnaast de gebruiksvriendelijkheid en toegankelijkheid van de vergelijker voor mensen met een beperking.

Belangrijke erkenning

Kristof De Paepe, woordvoerder van Mijnenergie.be, beschouwt het vertrouwensmerk als een belangrijke erkenning. “Onze vergelijkingssite stelt alles in het werk om de mensen op de meest eenvoudige manier naar het goedkoopste energiecontract te leiden. Dat de CREG onze inspanningen onderschrijft, stemt ons uitermate tevreden. Het betekent voor de gezinnen een bijkomende garantie op een optimale dienstverlening en de laagste prijzen. Want in een nog altijd volatiele markt blijven de prijsverschillen groot. Door de uiteenlopende contractformules die er op de markt zijn, blijft het voor de consument haast onmogelijk om zelf door de bomen het bos nog te zien. Mijnenergie.be biedt daar gratis en objectief het geknipte antwoord op.”

Mijnenergie.be mag het vertrouwensmerk van de CREG twee jaar gebruiken. Tijdens die periode moet de prijsvergelijker de bepalingen nauwgezet naleven en aan de controles van de CREG voldoen.

Een overgrote meerderheid van de gezinnen kiest dezelfde leverancier voor aardgas en elektriciteit. Maar zo lopen ze mogelijk wel een mooie besparing mis. Dat blijkt uit een analyse van Mijnenergie.be.

Gezinnen hebben de mogelijkheid om voor elektriciteit en aardgas verschillende leveranciers te kiezen. Toch maken weinig huishoudens van die optie gebruik. Uit een bevraging van de Vlaamse energieregulator VREG bleek drie jaar geleden dat 92% van de gezinnen opteert voor dezelfde leverancier voor elektriciteit en aardgas. 58% schatte dat in als de meest voordelige keuze. Maar is die assumptie wel correct?

Tot ruim honderd euro verschil
Uit een simulatie van Mijnenergie.be blijkt dat de goedkoopste leverancier voor stroom ook het laagste tarief voor aardgas afficheert. Opmerkelijk is wel dat de top drie van de goedkoopste spelers er altijd anders uitziet. Niet zelden blijkt de leverancier met het aantrekkelijkste tarief voor stroom enkele tientallen tot zelfs ruim honderd euro hoger voor aardgas. Dat effect vergroot bovendien wanneer je de simulatie doortrekt naar de duurdere spelers op de markt.

* Simulatie uitgevoerd via Mijnenergie.be op 4 oktober 2024. De berekening houdt geen rekening met welkomstkortingen voor nieuwe klanten.

Wat met de factor gebruiksgemak?

Het leeuwendeel van de respondenten uit het VREG-onderzoek gaf gebruiksgemak aan als belangrijkste beweegreden om elektriciteit en aardgas bij dezelfde leverancier af te nemen. Toch vergt de keuze voor twee verschillende aanbieders geen extra inspanning. Stap je over naar een ander contract, dan regelt jouw nieuwe energieleverancier alle formaliteiten en hoef je dus zelf jouw vorige leverancier niet actief te contacteren. Goed om te weten is dat de leveranciers de contracten voor stroom en aardgas afzonderlijk benaderen: je moet geen bijkomende kosten ophoesten wanneer je beslist om voor één van beide energievormen naar een andere leverancier over te stappen.

Aan het einde van de zomer maakte Fluvius opnieuw een balans op van het aantal spanningsklachten en uitvallende omvormers bij Vlaamse zonnepaneelinstallaties. In 2023 piekte dat aantal klachten nog tot 5042. Fluvius breidde dit voorjaar zijn actieplan uit om die aantallen terug te dringen. En met succes, want het aantal klachten zakte eind september naar 2613.

Fluvius benadrukt dat het issue met spanningsproblemen en uitvallende omvormers bij zonnepaneel-eigenaars hiermee zeker niet van de baan is. Ondanks de goede resultaten. De geplande investeringen in de lokale elektriciteitsnetten via sterkere kabels, zwaardere transformatoren en extra distributiecabines blijven nodig om de toekomstige groei van zonnepanelen, elektrische voertuigen, warmtepompen en elektrificatie van bedrijven te kunnen opvangen. Fluvius investeert hier de volgende jaren volop in. Daarbij krijgt 40% van de laagspanningsnetten een upgrade. In 2024 heeft Fluvius ook al 548 nieuwe cabines geplaatst (zie foto). Die cabines zorgen voor netversterkingen, maar worden ook gebruikt om nieuwe verkavelingen te voeden of om bestaande oudere (en kleinere) cabines te vervangen.

Bron: Fluvius

De maandelijkse tariefkaarten bevatten naast aangepaste prijsformules ook nog andere wijzigingen. Die bundelen we vanaf nu in een beknopt overzicht:

• Klanten van Mega met zonnepanelen en een analoge meter betalen al lange tijd een extra vergoeding. Nadat Mega die kosten vorige maand optrok, dalen ze nu opnieuw: van 6,32 euro (excl. btw) per  kVA omvormervermogen naar 5,85 euro (excl. btw). Via deze link ontdek je een overzicht van alle energieleveranciers die dergelijke kosten aanrekenen.
• Engie trekt de vaste vergoeding, ook wel abonnementskosten genoemd, voor nagenoeg alle tarieven op. Bij het vaste stroomtarief Easy Fixed betaal je nu bijvoorbeeld 69,00 euro, in plaats van 61,48 euro.
• De federale overheid evalueert maandelijks de accijnzen, op basis van de evoluties op de energiemarkten. Dat resulteert nu in een lichte accijnsverhoging.
• De vaste en variabele tarieven zijn gedaald ten opzichte van september. Je leest er hier meer over.

De vaste energietarieven voor nieuwe contracten of verlengingen nemen in oktober een stevige duik. Dat blijkt op basis van de eerste tariefkaarten die de leveranciers deze ochtend al publiceerden. Vooral elektriciteit wordt goedkoper, met een daling van 9,14% of, in absolute cijfers uitgedrukt, een verschil van 56,07 euro op jaarbasis. Het lijkt er dus op dat de energiemarkt de winter met vertrouwen tegemoet kijkt.

Deze ochtend afficheerden al vijf energieleveranciers hun oktobertarieven. Zowel voor stroom als aardgas gaan die bij elke speler in dalende richting. Wie nu een contract met vast tarief afsluit, telt daar voor de combinatie van stroom en aardgas gemiddeld ruim 100 euro minder voor neer.

Gunstige indicatoren

Dankzij die gunstige evolutie herstellen de prijzen zich opnieuw na een stevige stijging in september. De aardgas- en stroomprijzen gingen toen de hoogte in als gevolg van de oplopende spanningen in het Midden-Oosten. Ondertussen bieden verschillende positieve indicatoren het nodige tegengewicht: de hogere temperaturen en stevige wind werkten de productie uit hernieuwbare energiebronnen in de hand. Bovendien geraakt de Noorse export van aardgas weer op toerental. De aardgasvoorraden blijven eveneens gunstig.

Het lijkt er dus sterk op dat de nadruk de komende weken vooral ligt op de weersomstandigheden en de evoluties in het Midden-Oosten. Die factoren zullen bepalen welke richting de energieprijzen verder uitgaan.

Wat onderneem je het best?

Voor wie de zekerheid van een vast tarief verkiest, vormt de recente prijsdaling misschien wel de uitgelezen gelegenheid om een nieuw contract af te sluiten. Al betaal je daar wel nog altijd een stevige meerprijs voor ten opzichte van een variabel tarief dat de marktprijzen op maand- of kwartaalbasis volgt. Omwille van de grote prijsverschillen tussen de verschillende leveranciers is het aangewezen om alle prijzen in ogenschouw te nemen. Dat lukt snel en eenvoudig via een online tariefvergelijker, die automatisch de aantrekkelijkste prijzen voor jouw verbruikspatroon voorstelt.

’s Ochtends was het de voorbije dagen al behoorlijk fris, en dat betekent dat almaar meer mensen de centrale verwarming aanzetten. De maanden met een nulverbruik aan verwarming liggen dus helaas achter de rug. Maar hoe beperk je de impact op jouw energiefactuur? Mijnenergie.be zocht het uit.

In juli en augustus bedraagt het verbruik van gezinnen in totaal gemiddeld 3,27% van hun jaarlijkse aardgasfactuur. September en oktober zijn samen goed voor 9,84%. De cruciale maanden voor onze energiefactuur zijn dus in aantocht. Met een bovengemiddeld koele periode in september achter de rug, hebben veel gezinnen bovendien al vroeger dan anders hun verwarming aangezet.

Radiator ontluchten

Om de verwarmingskosten in het najaar te reduceren, doe je er goed aan bij het begin van de herfst de radiatoren te ontluchten. Dat is in het bijzonder het geval wanneer de chauffage traag of niet naar behoren opwarmt of borrelende geluiden produceert. Een andere stap tot een efficiënte verwarming is het nazicht van jouw verwarmingsketel. Die onderhoudsbeurt is bovendien wettelijk verplicht: centrale stooktoestellen op gas moeten tweejaarlijks een onderhoudsbeurt krijgen. Voor toestellen op stookolie of vaste brandstof (hout, pellets, steenkool …) geldt een verplichte jaarlijkse check-up.

Slimme thermostaat

Eenmaal de toestellen op punt gezet, komt het erop aan die efficiënt te gebruiken. De thermostaat helpt een handje. Fabrikanten pakken daarbij graag uit met een slimme thermostaat. In sommige gevallen duidt het slimme aspect louter op de mogelijkheid om de temperatuur vanop afstand te regelen, terwijl meer geavanceerde toestellen zelflerend zijn en zelfs artificiële intelligentie in de strijd werpen. Dergelijk toestel analyseert je verbruikspatronen. Op basis van die verkregen data verfijnt hij automatisch de programmatie om nog efficiënter en zuiniger te verwarmen. Met radiatorknoppen met een ingebouwde temperatuurmeter, kan je de temperatuur en tijdstippen aanpassen per kamer of zone.

Energieverbruik monitoren

Tot voor kort boden energieleveranciers contractformules aan die de levering van energie combineerden met een slimme thermostaat. Engie heeft de ondersteuning van het toestel Boxx op 1 juli evenwel beëindigd. Luminus (thermostaat Netatmo) en TotalEnergies (Nest) pakken eveneens niet langer uit met de samenwerking met leveranciers van slimme thermostaten. Een reden daarvoor is dat energieleveranciers eigen apps uitrollen om het energieverbruik nauwgezet te monitoren. Die dienstverlening is doorgaans gratis. Verkies je realtime inzichten, dan geldt er in de meeste gevallen een abonnementsprijs. Bij Luminus betaal je voor een ‘dongle’, een klein apparaatje dat jouw digitale meter uitleest, een eenmalig bedrag van 24,99 euro.

EMS

Kortere dagen en minder zon, dat betekent automatisch dat het rendement van je zonnepanelen terugvalt. Met een Energy Management System (EMS) haal je er toch nog het maximale uit. Het apparaat of de app beslist zelf wanneer het nuttig is om toestellen in te schakelen of stroom op te slaan via de warmtepompboiler, de batterij van de elektrische wagen of de thuisbatterij. Met een klassiek vast of variabel tarief en een digitale meter krik je op die manier het zelfverbruik van jouw zonnepanelen op en haal je het capaciteitstarief naar beneden. Beschik je over een dynamisch tarief, dan verbruik je tijdens de uren met het laagste tarief en injecteer je overtollige energie op het stroomnet wanneer de prijzen het hoogst liggen.

Kies het goedkoopste energietarief

Hoe kouder en korter de dagen, hoe hoger het energieverbruik en hoe groter de impact op jouw energietarief. Het begin van de herfst vormt bijgevolg het geknipte moment om jouw energiecontract onder de loep te nemen. Zowel voor elektriciteit als aardgas loopt het verschil tussen het goedkoopste en duurste tarief op tot honderden euro’s. Via een prijsvergelijker ontdek je binnen de kortste keren de laagste prijs voor jouw verbruik en hoeveel je bespaart ten opzichte van je huidige tarief.

Organisator van groepsaankopen Wikipower verwacht dat een half miljoen gezinnen binnenkort kiest voor het winnende bod van zijn najaarsveiling voor energie. Scherpe tarieven moeten de consument daartoe bewegen. Maar hoe werkt dergelijke groepsaankoop, hoeveel goedkoper is die optie en zijn er ook nadelen aan verbonden? Mijnenergie.be zocht het uit.

Groepsaankopen verenigen zoveel mogelijk gezinnen om scherpe tarieven uit de brand te slepen bij de energieleveranciers. Zij zien zich op hun beurt verzekerd van tienduizenden nieuwe klanten, waardoor ze hen gunstigere voorwaarden kunnen bieden.

Hoe gaat het in zijn werk?

Elk gezin kan zich inschrijven voor een groepsaankoop. Dat is gratis en geheel vrijblijvend. De organisator legt bij de veiling het meest aantrekkelijke aanbod voor aan de consument. Voor de najaarsgroepsaankoop van Wikipower vindt die veiling volgende maand plaats. Elke deelnemer ontvangt daarna een tariefvoorstel, waar hij al dan niet op intekent. Jouw nieuwe contract start daarna automatisch. Je hoeft het contract bij jouw huidige leverancier zelfs niet stop te zetten, aangezien jouw nieuwe leverancier die formaliteiten in orde brengt.

Hoeveel kan je exact besparen?

Hoeveel je met de nieuwe groepsaankoop bespaart, wordt pas duidelijk na de bekendmaking van het winnende bod. Wikipower claimt dat de aangeboden tarieven 15% tot 25% onder de beste aanbiedingen op de markt duiken. Al kan het volgens de organisator zelfs nog scherper. “Bij onze voorjaarsgroepsaankoop was ons vaste tarief 33% goedkoper dan het laagste vaste tarief op de markt in april en 41,5% goedkoper ten opzichte van het gemiddelde tarief. Voor variabele tarieven betaalde je 37,8% minder dan het gemiddelde van alle variabele tarieven”, stelt Kristof De Paepe van Wikipower.

Welke andere voordelen biedt een groepsaankoop?

Uit recent onderzoek van de VREG blijkt dat een groot aantal huishoudens vanaf een zekere kostenbesparing bereid is om over te stappen naar een andere leverancier. Veel huishoudens vinden het evenwel te veel rompslomp. Via een groepsaankoop krijg je een gunstig tarief in de schoot geworpen en hoef je de markt niet actief af te schuimen. De organisator neemt die zorg uit handen. Hij selecteert bovendien enkel tarieven met groene energie en transparante voorwaarden. Terug van weggeweest is de mogelijkheid om via de groepsaankoop ook op een vast tarief in te tekenen. Wie prijszekerheid verkiest, vindt er nu dus ook zijn gading. Al betaal je in dat geval wel altijd meer ten opzichte van een variabel tarief dat de marktprijzen volgt.

Welke nadelen biedt een groepsaankoop?

Bij een groepsaankoop komt er telkens één winnend vast en variabel tarief voor elektriciteit en aardgas uit de bus. De leverancierskeuze is dus te nemen of te laten. Wel blijf je altijd volledig in controle: bij de bekendmaking van de ‘winnende’ leverancier beslis je of je al dan niet op het aanbod intekent. Bij het einde van het contractjaar doe je er goed aan na te gaan of het voorstel tot contractverlenging even gunstig is. Je kan uiteraard ook gewoon opnieuw intekenen op de volgende groepsaankoop en de onderlinge competitie haar werk laten doen.

Inschrijven op de groepsaankoop doe je hier: https://nl.wikipower.be/groepsaankoop

De federale energieregulator CREG heeft de sociale tarieven voor het vierde kwartaal van 2024 gepubliceerd. Elektriciteit wordt 10% duurder en aardgas 15%. Voor elektriciteit betalen rechthebbenden nu 18,923 eurocent per kilowattuur bij een enkelvoudig tarief. Voor aardgas gaat het om een kilowattuurtarief van 5,126 eurocent.

Drie jaar geleden beschikte twee derde van de Vlaamse gezinnen over een stroomcontract met een vast tarief. Vandaag gaat het nog om amper 27,4%. Nochtans biedt haast elke energieleverancier al een tijdje opnieuw een tarief met prijszekerheid aan. Al lijkt dat dus relatief weinig consumenten te overtuigen. Mijnenergie.be ging op zoek naar een verklaring.

Het vaste energietarief was tussen 2014 en 2022 met ruime voorstand de favoriete keuze van de Vlaming. Langs die weg koos hij ervoor zijn prijs telkens voor de volledige contractduur vast te klikken en zich niet bloot te stellen aan de grillen van de energiemarkt. Na de Russische inval in Oekraïne beslisten de energieleveranciers bij een ongeziene prijsvolatiliteit om hun vaste tarieven uit de markt te halen. Willens nillens moest de consument dus wel op een variabel energietarief terugvallen.

Tegen de verwachting in

Gezien de precrisisvoorkeur voor een vast tarief, verwachtten de meeste experts dat de Vlaming al snel zou terugkeren naar zijn vertrouwde contractformule. Niets blijkt minder waar, want nadat met een marktaandeel van 23,7% in het vierde kwartaal van 2023 de bodem bereikt was, nam het aantal gezinnen met een vast tarief in de volgende twee kwartalen met slechts minder dan vier procent toe. We blijven dus trouw aan het variabele tarief, waar we eerst noodgedwongen en in veel gevallen met tegenzin moesten naar teruggrijpen.

Gemakzucht

Een eerste logische verklaring is een vorm van gemakzucht. Veel gezinnen gaan liever stilzwijgend in op een verlengingsvoorstel van hun huidige contract, dan na te gaan of ze baat hebben bij de overstap naar een andere tariefformule. Sommige klanten zijn zich niet eens bewust van hun huidige tariefkeuze. Zelfs al blijf je graag bij een variabel tarief, dan nog laat je in dat geval de kans op een besparing liggen. Dat bewijst een simulatie via vergelijkingssite Mijnenergie.be: het goedkoopste variabele tarief resulteert in een geschatte jaarprijs van 889,29 euro, terwijl je bij het duurste variabele tarief 1.216,68 euro ophoest.

Risicopremie

Daarnaast speelt met de risicopremie voor vaste tarieven een tweede aspect. Energieleveranciers stelden zich tijdens de energiecrisis bloot aan de uiterst volatiele marktprijzen, terwijl de consument met een vast tarief de prijsschommelingen met zijn lopende contract niet voelde. Door de prijs van een vast tarief op te trekken met een zogenaamde risicopremie, hebben de energieleveranciers zich ondertussen beter beschermd. Het verschil tussen het goedkoopste vaste en het goedkoopste variabele stroomtarief bedraagt nu 200 euro. Veel meer dan voorheen heeft prijszekerheid vandaag dus ook haar prijs.

Vraag van 1 miljoen

De vraag of je nu al dan niet beter af bent met een vast tarief kan niemand met volledige zekerheid beantwoorden. Veel hangt af van hoe de prijzen de volgende maanden evolueren. Onder meer het geopolitieke klimaat, de weersomstandigheden en de energiebevoorrading zijn bepalende factoren.

Het dynamische energiecontract, waarbij de stroomprijs die je betaalt afhankelijk is van de uurprijzen op de groothandelmarkt, heeft in Nederland een nieuwe mijlpaal bereikt. Voor het eerst beschikken meer dan 400.000 Nederlandse consumenten en bedrijven over dergelijk tarief. Vlaanderen hikt met amper 0,1% van de aansluitingen met een dynamisch contract een heel eind achterop.

Bron: Solar Magazine

Eigenaars van zonnepanelen en een terugdraaiende teller die hun installatie voor 2021 lieten keuren, kunnen de plaatsing van de digitale meter uitstellen tot 1 januari 2025. Die periode loopt dus weldra ten einde. Wie maakt vandaag nog gebruik van die mogelijkheid en haal je er voordeel uit? Mijnenergie.be zocht het uit.

Fluvius vervangt bij alle Vlaamse gezinnen de klassieke, analoge elektriciteitsmeter door een digitale meter. Een ruime meerderheid van de Vlamingen beschikt ondertussen over een dergelijk toestel, waarvan je de plaatsing niet kunt weigeren. Toch zijn er nog twee groepen die de dans tijdelijk ontspringen: voor gebruikers van het exclusief nachttarief is uitstel mogelijk tot 1 januari 2028, terwijl eigenaars van zonnepanelen die hun installatie voor 2021 lieten keuren en er minder dan vijftien jaar gebruik van hebben gemaakt, de digitale meter nog tot 1 januari 2025 kunnen uitstellen.

376 euro factuurverschil op jaarbasis

Eigenaars van zonnepanelen – de zogenaamde prosumenten – met een analoge teller vrezen dat de digitale meter hun energiefactuur de hoogte in zal jagen. Die vrees is niet ongegrond, zo blijkt uit een recente simulatie van Mijnenergie.be (https://www.mijnenergie.be/blog/uitstelperiode-digitale-meter-bijna-ten-einde-zo-zal-jouw-factuur-veranderen/). Met een analoge meter betaal je volgens die analyse 375,99 euro minder op jaarbasis. Veel eigenaars van zonnepanelen willen bijgevolg zo lang als mogelijk de plaatsing van de digitale meter uitstellen. Al hangt veel af van je verbruiksgewoontes: wie zijn energieverbruik beter afstemt op de momenten met zonneschijn, ziet zijn factuur met een digitale meter minder hoog oplopen. Door te kiezen voor een energiecontract dat de goedkoopste combinatie van het verbruiks- en injectietarief biedt, beperk je eveneens de impact.

Uitstelaanvraag doorgaans niet nodig
Volgens Lara Lammens, woordvoerder bij Fluvius, hoeven prosumenten het uitstel doorgaans niet zelf aan te vragen. “Gezinnen die recht hebben op uitstel, heeft Fluvius de voorbije jaren niet meer aangesproken. Wel benaderen we actief gezinnen die hun zonnepanelen na 1 januari 2021 lieten plaatsen, evenals klanten van wie de installatie bijna vijftien jaar oud is en huishoudens die hun zonnepaneleninstallatie uitbreiden.”

Fluvius stelt vast dat het aantal effectieve weigeringen bij die doelgroepen vrij beperkt blijft. “Bij een initiële weigering komt het meestal tot een verzoening, nog voor er gerechtelijke stappen aan te pas komen”, verduidelijkt Lara Lammens.

Nu plaatsen = hogere premie
Je kunt als prosument altijd zelf proactief de gratis plaatsing van de digitale meter aanvragen. Wanneer de plaatsing nog in 2024 plaatsvindt, ontvang je bij een zonnepaneleninstallatie uit 2017 met een piekvermogen van 4 kilowattpiek een retroactieve investeringspremie van 1.280 euro. Gebeurt de plaatsing in 2025, dan daalt de premie naar 1.236 euro.

De energieprijzen toonden de voorbije dagen een gemengd beeld. Terwijl de gasprijs daalde ten opzichte van begin september, stegen de stroomprijzen. Al gaat het in beide gevallen om geringe fluctuaties.

Op 1 september kostte 1 megawattuur aardgas op de richtinggevende TTF-beurs nog 40 euro. Vandaag schommelt de prijs rond 35 euro per megawattuur. De gunstige weersvoorspellingen en de geleidelijke toename van het aanbod uit Noorwegen dragen daar toe bij. Op de Belpex-elektriciteitsbeurs kost stroom voor de eerste helft van september gemiddeld ongeveer 75 euro. Dat is 10 euro meer ten opzichte van augustus en het hoogste gemiddelde sinds januari. Al valt die stijging vooral toe te schrijven aan de koudere temperaturen met lage windsnelheden vorige week.

De federale regeringsonderhandelaars scharen zich achter een automatische aanpassing van de voorschotfactuur. Daarmee willen ze onaangename verrassingen bij de eindfactuur vermijden, blijkt uit een nota die HLN kon inkijken. Energie-expert Maxime Sonkes is niet helemaal overtuigd: “Het voortdurend aanpassen van de voorschotten binnen een continu bewegende markt brengt hogere operationele kosten met zich mee, die mogelijk naar de factuur van de klant doorsijpelen.”

Sinds begin 2023 moeten leveranciers driemaal per jaar nagaan of je voorschot nog in lijn ligt met de actuele energieprijzen. Op basis van die info stelt de energieleverancier je mogelijk een voorschotaanpassing voor. Als klant beslis je zelf of je daar al dan niet mee instemt. Nu willen de federale onderhandelaars nog een stap verder gaan. Ze beogen een automatische aanpassing van de voorschotfactuur, waardoor de eindfactuur zo dicht mogelijk bij 0 euro moet liggen. De federale energieregulator CREG gaf eerder al aan dergelijk voorstel genegen te zijn, mits het invoeren van een plafond: stijgt of daalt het voorschot spectaculair, dan moet de consument alsnog zijn goedkeuring geven.

Voortdurend op en neer

Energie-expert Maxime Sonkes van Wikipower en Mijnenergie.be geeft aan dat de consument baat heeft bij een betere afstemming tussen de voorschotten en de eindfactuur. Toch is hij niet onverdeeld enthousiast over het voorstel van de regeringsonderhandelaars. “De energiemarkt evolueert voortdurend. Dat betekent dat de voorschotten jaarlijks driemaal op en neer zullen gaan. Dat leidt tot meer complexiteit voor zowel de consument als de leverancier. Vandaag stelt de leverancier je al een aanpassing voor wanneer het voorschot te sterk afwijkt van de reële verbruikskosten, waardoor de meerwaarde van een automatische aanpassing mij ietwat ontgaat. Bovendien moeten we er waakzaam voor zijn dat de ene leverancier zijn voorschotten niet sterker naar beneden trekt dan de andere om zich mogelijk onterecht als goedkoopste te profileren.”

Hogere kosten

Maxime Sonkes wijst op de grotere administratieve lasten voor de energieleveranciers. “De automatische aanpassing van de voorschotten vergroot de complexiteit en voegt meer handelingen toe, wat leidt tot hogere operationele kosten. Die hogere kosten hebben mogelijk ook gevolgen voor de energietarieven die je betaalt. Bovendien lukt een automatische aanpassing enkel bij eigenaars van een digitale meter. Veel Vlaamse gezinnen, en nog veel meer Waalse, beschikken over een analoge meter, waardoor de methode niet voor iedereen van toepassing zou zijn.”

Het aantal klachten dat de federale Ombudsdienst voor Energie en de VREG registreerden daalde van 889 in het eerste kwartaal van 2024 naar 679 in het tweede kwartaal van 2024. Twee leveranciers verbeteren hun score met één ster: Luminus en Mega hebben nu vier sterren. Alle andere leveranciers behouden hetzelfde aantal sterren tegenover het vorige kwartaal.

In vergelijking met variabele tarieven vallen vaste energieprijzen veel duurder uit. Voor een gezin met een gemiddeld verbruik bedroeg het verschil in 2023 gemiddeld 350 euro op jaarbasis. Dat is een harde noot om te kraken voor de Belgische consument, die net prijszekerheid verkiest. Waarom loopt het verschil zo hoog op en kan je er zelf iets aan doen? Mijnenergie.be zocht het uit.

Vaste tarieven met prijszekerheid waren altijd al duurder dan variabele tarieven met een prijsaanpassing op maand- of kwartaalbasis. Tot voor enkele jaren bleef dat verschil beperkt tot een paar tientallen euro’s op jaarbasis. Vandaag gaat het om honderden euro’s. En daar heeft de energiecrisis zeker een hand in.

Ontrouw als oorzaak
Na de Russische inval in Oekraïne kochten de energieleveranciers hun stroom en aardgas in tegen ongezien hoge marktprijzen. Die dure prijzen hoopten ze uiteraard bij hun klanten te recupereren. Toen de energieprijzen opnieuw daalden, stapten veel gezinnen evenwel over naar een lager tarief bij een andere speler. Het gevolg was dat de oorspronkelijke leverancier zijn aangekochte energie niet langer kwijt kon tegen de dure prijzen waar hij op had gerekend. Gezinnen die voor de energiecrisis een contract van lange duur hadden afgesloten, betaalden dan weer lange tijd een tarief dat veel lager lag dan de ondertussen fel gestegen marktprijzen. Daar voer de klant wel bij, terwijl de leverancier met een kater achterbleef.

Gewapend via risicopremie

Om een herhaling van dergelijk scenario te vermijden, bouwen de energieleveranciers meer zekerheid in via een risicopremie voor vaste tarieven. Door een vast tarief duurder te maken, zijn leveranciers beter gewapend bij een nieuwe energiecrisis. Die meerprijs blijft nog altijd groot. Voor het goedkoopste variabele aardgastarief via Mijnenergie.be betaal je vandaag een geschatte jaarprijs van 1.141,52 euro, terwijl het goedkoopste vaste tarief je op jaarbasis 1.415,28 euro kost. Dat betekent een verschil van 273,76 euro. Voor elektriciteit bedraagt de kloof bijna 200 euro. De Vlaamse energieregulator VREG noemde het prijsverschil van gemiddeld 350 euro voor de combinatie van stroom en aardgas in 2023 eerder al heel hoog. Het lijkt er dus niet op dat 2024 op dat vlak voor een kentering heeft gezorgd.

Opzegvergoeding

Zowel de energieleveranciers als energieregulatoren beschouwen de opzegvergoeding als een middel om de noodzaak van een dergelijke meerprijs weg te nemen. In dat geval zou je als klant een bijdrage moeten betalen wanneer je het contract vroegtijdig verbreekt. Aangezien zo’n maatregel niet toegelaten is, proberen leveranciers op andere manieren ontrouw te ontmoedigen. Verschillende spelers rekenen bijvoorbeeld stevige abonnementskosten meteen voor een volledig jaar aan, ongeacht of je het contract uitzit of niet. Een ander trucje bestaat erin om welkomstkortingen pas aan het einde van de looptijd van het contract volledig uit te keren.

Hoe beperk je de impact op je energiefactuur?

Het is zowel bij een vast als variabel tarief belangrijk om te kiezen voor een contract dat aansluit op jouw verbruiksgewoontes. Dat lukt snel en eenvoudig via een prijsvergelijker. Uit de resultaten leid je af dat verschillende leveranciers ook voor hun vaste tarieven fikse welkomstkortingen afficheren. Die maken een wezenlijk verschil. Je stelt meteen vast dat hoge abonnementskosten bij een gering verbruik vaak zwaarder doorwegen dan het kilowattuurtarief. Of je nu voor zekerheid via een vast tarief opteert of liever de marktprijzen volgt, het komt er dus altijd op aan de energiemarkt actief te benaderen.

Almaar meer gezinnen kiezen voor een maandelijkse energiefactuur, ter vervanging van maandelijkse voorschotten en een eindafrekening. Welke voordelen boek je met een maandelijkse afrekening?

Wie een energiecontract afsluit, kiest tussen een vast, variabel of dynamisch tarief. Daarnaast biedt jouw leverancier de keuze tussen een jaarlijkse of maandelijkse afrekening. Een maandelijkse afrekening werkt op dezelfde manier als jouw telecomfactuur: je betaalt bij het begin van de maand het exacte bedrag voor wat je de voorafgaande maand hebt verbruikt. Je stapt daarmee af van het systeem met maandelijkse voorschotten en een slotfactuur met opleg of terugbetaling van te veel betaalde voorschotten.

Verdubbeling op één jaar

Sinds april 2021 moesten enkel de leveranciers met meer dan 200.000 afnamepunten in Vlaanderen de mogelijkheid van een maandfactuur aanreiken. Sinds 1 januari geldt die verplichting voor alle spelers. Niet zonder succes, zo blijkt, want het aantal aansluitingen met maandelijkse facturatie steeg het voorbije jaar van 55.180 naar 115.261 aansluitingen voor elektriciteit (+108,88%) en van 32.654 naar 60.882 aansluitingen voor aardgas (+86,45%). In totaal gebeurt de facturatie vandaag bij respectievelijk 2,95% en 2,36% van de contracten op maandelijkse basis.

Die groeiende interesse bevestigen de energieleveranciers. Al gaat het volgens Eneco ‘niet om een stormloop’ en blijft het uiteindelijke aantal volgens Engie nog steeds heel beperkt, in verhouding tot de totale klantenportefeuille.

Meer grip op energiefactuur

Het grote voordeel van een maandfacturatie is de grotere grip op jouw energieverbruik en -factuur. Je stelt meteen vast dat jouw verbruik sterk de hoogte inging of net terugviel. Mogelijk spoor je op die manier ook sneller abnormale evoluties vast, die wijzen op sluipverbruik of grote energieverslinders. Een bijkomend pluspunt is dat je aan het einde van het contractjaar niet voor onaangename verrassingen komt te staan. Bij een te laag voorschot loopt de eindfactuur wel erg hoog op. Betaal je te hoge voorschotten, dan speel je enkele maanden bank voor jouw leverancier.

Bij het systeem met voorschotten en een eindafrekening verdeelde de leverancier het jaarverbruik van de klant tot voor kort volgens het profiel van een doorsnee gezin. Dat betekende dat wie in de winter in het buitenland verbleef toch een deel van zijn jaarverbruik betaalde tegen de winterprijzen. De maandelijkse afrekening maakt daar al langer komaf mee. Sinds 1 juli is jouw leverancier evenwel verplicht om ook bij het systeem met voorschotfacturen de jaarafrekening te berekenen op basis van wat je die maand effectief hebt verbruikt. Dat voordeel van een maandelijkse afrekening ten opzichte van het voorschotsysteem viel bijgevolg weg.

Fluctuerende maandbedragen

Het grootste struikelblok zijn de fluctuerende maandbedragen. Tijdens de zomer verbruik je amper aardgas en betaal je nagenoeg niks, terwijl een koude wintermaand resulteert in een factuur die stevig oploopt. Wie over minder financiële daadkracht beschikt, geraakt op die manier mogelijk in problemen. Het komt er dus op aan van de hogere winterbedragen vooraf in te calculeren.

De maandelijkse tariefkaarten bevatten naast aangepaste prijsformules ook nog andere wijzigingen. Die bundelen we vanaf nu in een beknopt overzicht:

• Klanten van Mega met zonnepanelen en een analoge meter betalen al lange tijd een extra vergoeding. Die loopt nu op van 5,61 euro naar 6,32 euro (excl. btw) per  kVA omvormervermogen. Via deze link ontdek je een overzicht van alle energieleveranciers die dergelijke kosten aanrekenen.
• EnergyVision, dat de markt sinds kort benadert met een apart tariefmodel, biedt nu ook de mogelijkheid tot energiedelen. Zowel de deler als ontvanger betalen daarbij een jaarlijkse vergoeding van 100 euro. Via deze link ontdek je welk bedrag de verschillende leveranciers aanrekenen voor energiedelen.
• Verschillende energieleveranciers pasten hun promoties aan. Een overzicht vind je via volgende link.
• De vaste energietarieven zijn voor de combinatie van stroom en aardgas gemiddeld 83 euro duurder dan in augustus. Vergelijk hier voor de goedkoopste tariefformule voor jouw verbruik.

  Is je energiefactuur ook zo hoog? Je bent beslist niet de enige.

  Duizenden Vlamingen betalen te veel. Maak niet dezelfde fout en start met besparen door op volgende knop te klikken.

  Ja, ik wil minder betalen

Volgens de VREG betaalde je met een dynamisch tarief in 2023 gemiddeld 125 euro minder dan met een variabel tarief. Een vast tarief was zelfs 238 euro duurder. Daar hoefde de consument zijn verbruiksgewoontes niet eens voor te wijzigen. En toch kiest vandaag maar ruim 3.000 gezinnen voor een dynamisch tarief, terwijl in Nederland al 330.000 huishoudens overstag gingen.

Een dynamisch tarief volgt de marktprijzen rechtstreeks. De prijs die je betaalt, wijzigt op uurbasis. Hoe beter je dus je verbruik beperkt tijdens uren met hoge prijzen, hoe lager de prijs die je betaalt. Hoewel er volgens de Vlaamse energieregulator VREG voor veel afnemers een financieel voordeel te halen valt uit een dynamisch contract, lijkt het grootste besparingspotentieel weggelegd voor eigenaars van een slimme warmtepomp, een elektrische wagen of een thuisbatterij.

Energiebeheersystemen

De Vlaamse energieregulator VREG becijferde in zijn marktrapport over 2023 dat het contractaanbod met een vaste prijs gemiddeld 10% of 133 euro duurder was dan de variabele energieprijzen. Dynamische tarieven lagen nog eens 9% of 125 euro lager. De VREG stipt aan dat die berekening vertrekt van een standaardverbruiksprofiel, dat geen rekening houdt met de aanpassingen aan het verbruikspatroon die normaal bij een dynamisch contract horen.

Die aanpassingen situeren zich op het vlak van een gericht energieverbruik. Wie erin slaagt zijn verbruik maximaal te verschuiven richting de uren met de laagste prijzen, doet de beste zaak. Het omgekeerde geldt eveneens: wanneer je toch veel elektriciteit afneemt tijdens uren met een hoge algemene elektriciteitsvraag, zoals de ochtend- en avondpieken, bestaat het risico dat de factuur duurder uitvalt dan bij een contract met een vaste of variabele energieprijs. Daar schuilt meteen voor veel gezinnen een eerste drempel. Ze vrezen dat ze dagelijks hun energieverbruik nauwgezet moeten opvolgen om hun factuur naar beneden te halen. Nochtans zijn er vandaag al verschillende automatische sturingen en energiebeheerssystemen op de markt die ervoor zorgen dat (laad)toestellen uit eigen beweging in werking treden op de meest gunstige tijdstippen.

Vicieuze cirkel

Een ander mogelijk struikelblok is de relatief geringe populariteit van dynamische energietarieven. Daar zien we een vicieuze cirkel. Aangezien de contractformule amper 0,15% van de huishoudelijke markt vertegenwoordigt, plaatsen energieleveranciers die ook niet nadrukkelijk in de kijker. Je vindt ze zelden tussen de standaardsuggesties en de praktische toelichting situeert zich veelal op de achtergrond. Bovendien oogt het vaak complexer om in te tekenen.

Daarnaast schrikt de berichtgeving rond negatieve energieprijzen gezinnen wel eens af. Dat terwijl je er net enkel met een dynamisch tarief voordeel uit haalt. Een negatieve prijs betekent dat je dan zelfs geld ontvangt om elektriciteit af te nemen. De keerzijde van de medaille is dat je betaalt voor de stroom die je op uren met negatieve prijzen op het net injecteert. Dat onderstreept het belang van een energiemanagementsysteem. Het aantal uren met negatieve stroomprijzen neemt bovendien alleen maar toe. In de dag-van-tevorenhandel op de Belgische stroombeurs Epex telde De Tijd in de eerste helft van het jaar al 262 uren met negatieve prijzen. Daarmee is het vorige recordjaar – 2023, met 222 negatieve uren – al ruimschoots overtroffen.

Wat met het aanbod?

Het aanbod aan dynamische elektriciteitscontracten op de markt nam in 2023 toe en ging van 2 naar 7 leveranciers. Waar de federale energieregulator CREG leveranciers in eerste instantie moest verplichten om een dynamisch tarief aan te bieden, springen vandaag ook kleinere spelers op de kar. Nichespelers als Frank Energie en Power2You bouwen hun aanbod zelfs op rond dat tarieftype.

De federatie van energieleveranciers Febeg verwacht de komende jaren een forse groei in het aantal dynamische contracten in het residentiële segment. “Nieuwe producten hebben tijd nodig om aanvaard te worden”, stelde woordvoerder Stéphane Bocqué onlangs in Trends. “Onder impuls van de versnelde elektrificatie van mobiliteit en verwarming, en ook door de evolutie van automatische energiemanagementsystemen zal het dynamische tarief de wind in de zeilen krijgen.”

Wat met de onderlinge prijsverschillen?

Mijnenergie.be bundelt de dynamische tarieven van verschillende leveranciers in een handig overzicht. Opvallend is dat het verschil tussen het goedkoopste en duurste tarief op jaarbasis minder dan 100 euro bedraagt. Dat staat in contrast met de vaste en variabele prijzen waar de kloof oploopt tot meer dan 250 euro. De verklaring? Bij een dynamisch tarief hoeven leveranciers geen contracten met een lange horizon vast te leggen en verschuift het risico dus meer naar de consument.

Een Belgisch gezin verbruikt gemiddeld ongeveer 3.500 kilowattuur elektriciteit per jaar. Of in financiële cijfers uitgedrukt: 1.091,61 euro volgens de actuele prijzen. Dat betekent een stevige hap uit het gezinsbudget. Nochtans kan je via enkele eenvoudige ingrepen jouw energiefactuur drastisch naar beneden halen. Mijnenergie.be legt uit welke maatregelen daartoe volstaan.

1. Vermijd sluipverbruik: 100 euro

Veel apparaten verbruiken stiekem stroom wanneer je ze niet gebruikt. Ze bevinden zich in stand-bymodus of maken gebruik van een ingebouwde klok. Van televisies, over computers en  printers, tot opladers en nachtlampjes … In elke ruimte slurpt er wel een toestel onnodig energie. Het totale sluipverbruik loopt op die manier op tot 10% van jouw energiefactuur, wat neerkomt op ruim 100 euro. De oplossing: detecteer zelf sluipverbruik, al dan niet met behulp van een slimme stekker met verbruiksmeter en koop stekkerdozen met een schakelaar.

2. Energiezuinig wassen en drogen: 45 euro

Voor klassieke was zonder hardnekkig vuil volstaat al een temperatuur van 30 graden. Dat resulteert in een besparing van 33 kilowattuur op jaarbasis. Stop je de wasmachine goed vol, dan verdubbelt dat voordeel. Hang je op zonnige dagen de was buiten op, dan vermijd je ook nog eens 80 kilowattuur aan droogkastverbruik. Het totale voordeel: 45 euro.

3. Vervang je oude toestellen: 84 euro

De nieuwe generatie huishoudtoestellen verbruikt een pak minder dan de apparaten die je vijftien jaar geleden hebt aangeschaft. Voor een koel-vriescombinatie loopt het verschil op tot 200 kilowattuur per jaar en voor een wasmachine tot 70 kilowattuur. Vervang je beide toestellen, dan dring je jouw energieverbruik met 270 kilowattuur terug, goed voor een besparing van 84 euro.

4. Profiteer van de zon: tot 200 euro

Vanaf 1 januari 2025 is het ook voor eigenaars van zonnepanelen niet langer mogelijk om de plaatsing van de digitale meter uit te stellen. Elke prosument heeft er dus alle belang bij om zijn verbruik zo goed mogelijk op de productie van zijn zonnepanelen af te stemmen. Uit een eigen simulatie (https://www.mijnenergie.be/blog/eigenaars-zonnepanelen-moeten-zelfverbruik-opkrikken-wat-levert-het-jou-op/) blijkt dat wie 28% van zijn stroombehoefte vervult op momenten van zonneschijn, gemiddeld 730,80 euro op jaarbasis betaalt voor wat hij nog van het net afneemt. Trek je het percentage zelfverbruik op naar 35%, dan betaal je 48 euro minder. Met een zelfverbruik van 50% druk je de jaarfactuur zelfs met meer dan 200 euro!

5. Kies het goedkoopste energietarief: tot 311 euro

Stelt jouw energieleverancier een contractverlenging voor? Dan is het raadzaam om daar niet achteloos op in te gaan. Dat illustreren de pas gepubliceerde septembertarieven. Het goedkoopste variabele stroomtarief resulteert in een geschatte jaarprijs van 905,19 euro, terwijl het duurste je 1.216,68 euro kost. Het verschil loopt op die manier op tot maar liefst 311,49 euro. Bij vaste tarieven gaapt er een kloof van ruim 220 euro tussen het laagste en hoogste tarief op de markt. Het is daarom raadzaam om de energietarieven regelmatig met jouw huidige contract te vergelijken.

Naast vaste en variabele tarieven bestaan er ook dynamische tarieven. Mijnenergie.be maakt je wegwijs in wat experts ‘het tarief van de toekomst’ noemen.

Wat is een dynamisch energietarief?

Bij een dynamisch tarief wordt het tarief per uur bepaald op basis van de tarieven op de groothandelsbeurzen waar leveranciers energie kopen voor de dag nadien. Je betaalt dus voor je elektriciteits– of gasverbruik tegen het tarief van een bepaald uur. Een dynamisch tarief is enkel mogelijk voor eigenaars van een digitale meter. Het is niet altijd even gemakkelijk om dynamisch tarieven te vergelijken aangezien sportwaarde om het uur wijzigt.

Hoe werkt het dynamisch energietarief?

De energieleveranciers publiceren de uurprijzen een dag vooraf, wat de klant toelaat om zijn verbruik te richten op de momenten dat de prijzen het laagst liggen. Consumenten betalen dus minder wanneer ze hun verbruik naar de uren met de goedkoopste prijzen verschuiven, maar betalen hoge verbruikskosten op momenten van hoge uurprijzen.
Dynamische tarieven zijn zowel aan verbruiks- als aan injectiezijde mogelijk. De vergoeding die je ontvangt voor de stroom die je op het net plaatst, is dus ook afhankelijk van de uurprijzen op de energiemarkten.

Is het dynamisch tarief interessant?

Het dynamisch energiecontract is interessant als je je energie verbruikt op momenten waarbij het dynamisch energietarief voordeliger is dan een standaardtarief. Toestellen waarvan je het verbruik kan aansturen of plannen, renderen het beste. Denk bijvoorbeeld aan een elektrische wagen of warmtepomp. Een batterij in combinatie met zonnepanelen leent zich eveneens voor een dynamisch tarief. Slimme apps helpen je om je verbruik aan te sturen.

Overzicht dynamische tarieven 2024

Elke energieleverancier hanteert een specifieke prijsformule voor zijn dynamisch tarief. Die prijsformule kent verschillende componenten. Een van die componenten is de uurprijs of spotwaarde. De uurprijs die nodig is voor de berekening van het dynamisch tarief vind je op de spotmarkt (bijvoorbeeld EPEX spot of Belpex Hourly). De uitkomst van die formule vermenigvuldig je met het verbruik tijdens dat uur. Daarnaast rekenen verschillende energieleveranciers ook nog een abonnementskost aan.

Dynamische verbruiksprijzen voor september 2024 (incl. 6% btw)

Stel: je bent klant bij Engie met een Dynamic-tarief en de uurprijs op de spotmarkt bedraagt 40 euro per megawattuur. Je berekent hoeveel je betaalt voor je verbruik bij een dynamisch tarief binnen een bepaald uur als volgt: (0,1000 x 40 +1,395) x 1,06 = 5,719 eurocent. Dus 5,719 c€ is wat je dan voor dat uur zal betalen.

De variabele uurprijs of spotwaarde per megawattuur op de termijnmarkt – volgens ons voorbeeld 40 euro – vind je terug op de website van Spot Belpex.

Stel dat de uurprijs 200 euro per megawattuur op de termijnmarkt is, dan bereken je het kilowattuurtarief als volgt: (0,1000 x 200 + 1,395) x 1,06  = 22,679 eurocent. Je betaalt per kilowattuur verbruikte stroom tijdens dat uur dus 22,679 eurocent.

Daarnaast betaal je ook abonnementskosten (zie rechterkolom) en – net als bij variabele en vaste tarieven – ook netkosten en heffingen. Een deel van de distributietarieven wordt berekend op basis van de maandelijkse pieken via het capaciteitstarief. Dus hoe hoger de maandpiek, hoe hoger de distributiekosten. De facturatie gebeurt automatisch maandelijks en houdt rekening met al die parameters.

Dynamische injectieprijzen voor september 2024

* De index (Belpex Hourly) vind je terug op Spot Belpex.

Hoe bereken je hoeveel je voor je injectie binnen een bepaald uur ontvangt?

Stel: je bent klant bij Engie met een Dynamic-tarief en het uurtarief op de energiebeurzen is 40 euro per megawattuur. Je berekent hoeveel je voor je injectie binnen een bepaald uur ontvangt als volgt: -0,9050 + (0,1000 x index) = 3,095 eurocent. Je ontvangt dat uur een kilowattuurtarief van 3,095 eurocent.
De uurprijs – volgens ons voorbeeld 40 euro per megawattuur – vind je terug de website van Spot Belpex.

Stel dat de uurprijs 200 euro per megawattuur op de termijnmarkt is, dan krijg je voor je injectie voor dat uur een kilowattuurtarief van 19,095 eurocent. De berekening: -0,9050 + (0,1000 x 200)

Geschatte jaarprijzen bij een gemiddeld verbruik voor september 2024

De VREG schat het gemiddelde zelfverbruik van een doorsnee gezin op 36%. Dat resulteert in een elektriciteitsverbruik van 2.284 kWh en een injectie van 2.162 kWh. Een simulatie aan de hand van de V-test die uitgaat van de standaardverbruiker, resulteert in volgende geschatte jaarverbruiken. De eindbalans kan er anders uitzien als je erin slaagt je verbruik beter af te stemmen op de uren met de goedkoopste stroom. Alle prijzen zijn inclusief heffingen, btw en netkosten.

Bron: V-test
(***) We baseerden deze simulatie op een gezin met postcode 2000.

Wil je weten of een dynamisch tarief voor jou interessant kan zijn? Door de gegevens van jouw digitale meter uit te lezen via Mijnenergie.be krijg je inzicht in jouw huidige verbruikspatroon en piekverbruik.

De Belg toont zich meer tevreden over zijn energieleverancier. Dat blijkt uit de resultaten van een tweejaarlijkse bevraging bij 7.500 abonnees door Testaankoop. Al vormen moeilijk te vinden informatie, fouten in de facturatie en een moeilijk bereikbare klantendienst voor veel consumenten nog altijd een struikelblok.

Over het algemeen liggen de scores wel hoger dan bij het vorig onderzoek in 2022. Zes energieleveranciers behaalden vijf sterren, vier andere vier sterren en de rest drie sterren.

De energieleveranciers publiceren bij de aanvang van elke maand hun nieuwe tarieven. Als gevolg van de stijgende marktprijzen gaan de vaste tarieven voor nieuwe contracten en contractverlengingen bij elke speler omhoog. Gemiddeld gaat het om 90 euro voor de combinatie van elektriciteit en aardgas. Wie een variabel tarief betaalt, ziet die prijsstijging doorsijpelen in de periodieke tariefaanpassingen.

De stijgende prijzen op de energiebeurzen voorspelden niet veel goeds. Na maanden van stabiliteit gingen vooral de aardgasprijzen de voorbije weken stevig de hoogte in. De TTF-gasprijs bevindt zich zelfs op het hoogste peil sinds begin dit jaar. Als oorzaak wijzen analisten naar de blijvende spanningen in het Midden-Oosten en gespeculeer bij de verschillende marktpartijen.

Effect op vast tarief

Stijgen de marktprijzen, dan volgen de tarieven voor de consument dezelfde richting. Wie nu een contract met een vast stroomtarief afsluit, betaalt voor de energiecomponent op zijn factuur 5,84% meer dan in augustus. In absolute cijfers gaat het voor de gemiddelde verbruiker om 33,43 euro. Voor aardgas bedraagt de stijging 4,78% of 49,87 euro.

Voor lopende vaste contracten blijft de prijs tot het einde van de contractduur ongewijzigd. Bij variabele tarieven wijzigt de prijs op maand- of kwartaalbasis, in functie van de evoluties op de energiemarkten. De kans is dus groot dat het kilowattuurtarief bij een volgende aanpassing eveneens hoger ligt.

Verlengen of niet?

De meeste gezinnen beschikken vandaag over een variabel tarief. De hamvraag blijft of je dat contract al dan niet hoort te verlengen. Een vast tarief kent een hogere instapprijs, maar stelt daar wel prijszekerheid tegenover. Wie in augustus een contract met een vast tarief afsloot, zal de prijsverhoging van september niet voelen. Zetten de prijsstijgingen zich de volgende maanden verder, dan opteer je vandaag misschien wel beter voor een vast tarief. Helaas kan niemand met zekerheid voorspellen hoe de energiemarkten dit najaar zullen bewegen.

De federale ombudsman voor energie wil met een zogenaamd vangnetmechanisme consumenten beter beschermen. Het impliceert dat de federale energieregulator CREG nieuwe contracten controleert en goedkeurt. “Door de verschillen tussen variabele tariefformules, vaste vergoedingen of abonnementskosten in vraag te stellen, moet het consumentenvertrouwen toenemen”, stelt ombudsman Eric Houtman.

De federale ombudsman voor energie deelde onlangs zijn beleidsadviezen voor de toekomstige regering. Helemaal bovenaan prijkt een herinvoering van het vangnetmechanisme. “Het is de bedoeling dat de federale energieregulator CREG nieuwe contracten voorafgaand controleert en goedkeurt op basis van hun marktconformiteit en kostenreflectie”, stelt Eric Houtman. “Waarom is er zoveel verschil in variabele prijsformules, vanwaar de verschillen in vaste vergoedingen of abonnementskosten en waarom kost energiedelen bij de ene leverancier jaarlijks 35 euro en bij een andere 150 euro?”

Tip: bekijk hier de kosten voor energiedelen per leverancier.
https://www.mijnenergie.be/veel-gestelde-vragen-energie/articles/18157810840087-Wat-kost-energiedelen/

Afgeschaft door regering Michel

De regering Di Rupo voerde de vangnetregulering elf jaar geleden in om consumenten beter te beschermen. De regering Michel schafte het vangnet eind 2017 af. Sinds de stopzetting is de energiemarkt veel complexer. Energieafnemers hebben daardoor de stap naar actieve participatie op de energiemarkt nog niet gezet. Anderen dreigen alsnog af te haken. Naar de exacte reden voor de stopzetting blijft het volgens de ombudsman gissen. “Ik vermoed dat de vangnetregulering  voor de leveranciers en sommige beleidsverantwoordelijken te veel ingaat tegen de vrije prijszetting in de geliberaliseerde energiemarkt.”

“Een door de CREG vooraf gecontroleerde en goedgekeurde tariefkaart voor nieuwe energiecontracten zou het vertrouwen in de energiemarkt kunnen herstellen”, aldus Eric Houtman. “Het lijkt me onontbeerlijk om zowel gezinnen als kmo’s mee te krijgen in de energietransitie. Met alle verschillende tariefformules en bijkomende vergoedingen, kosten en forfaits zien de klanten de bomen door het bos niet meer.”

Goedkoopste kilowattuurtarief ≠ laagste factuur

Als consument is het belangrijk om te weten dat het goedkoopste kilowattuurtarief niet noodzakelijk resulteert in het laagste jaartarief. Bij een gezin met een bescheiden jaarverbruik, zullen hoge abonnementskosten bijvoorbeeld veel zwaarder doorwegen, terwijl grootverbruikers meer gebaat zijn bij een laag verbruikstarief. Vergelijkingssites als Mijnenergie.be berekenen automatisch de laagste prijs op basis van jouw verbruik.

Tip: Vergelijk zelf de actuele energieprijzen en ontdek de goedkoopste formule voor jouw gezin.
https://www.mijnenergie.be/energieleveranciers-vergelijken-

Risicopremie bij vaste tarieven

De ombudsdienst pleit ook voor een bijkomende vangnetregulering voor nieuwe vaste contracten en de bijhorende risicopremies. “Sinds 2023 bieden almaar meer leveranciers opnieuw vaste contracten aan. In die vaste prijzen zit ook een risicopremie verwerkt, voor het geval de klant vervroegd het contract aan vaste prijs zou opzeggen of beëindigen. Die risicopremies maken dat vaste energiecontracten honderden euro’s per jaar duurder uitvallen dan de variabele contracten.”

Een analyse via Mijnenergie.be illustreert dat verschil: voor het goedkoopste variabele stroomtarief op de markt betaal je bij een gemiddeld verbruik vandaag een geschatte jaarprijs van 878,98 euro. Het laagste vaste tarief kost je op jaarbasis 1.080,68 euro.

Na een fikse opstoot begin augustus zijn de gasprijzen op de energiebeurzen opnieuw wat getemperd. Hoge aardgasvoorraden en gunstige condities voor het opwekken van hernieuwbare energie voeden een positiever sentiment. Al liggen de prijzen wel nog altijd 15% hoger dan een maand geleden en lijken duurdere tarieven in september zeer waarschijnlijk.

De toonaangevende Nederlandse TTF-markt voor aardgas noteerde tien dagen geleden de hoogste prijzen sinds acht maanden. Op 10 juli 2024 bedroeg die nog 32 euro per megawattuur (MWh). Een maand later was de prijs gestegen tot ruim 40 euro per MWh. Goed voor een toename van 25%. Vooral de blijvende onrust in het Midden-Oosten werkte die evolutie in de hand.

Sinds een week blijven de aardgasprijzen opnieuw onder de grens van 40 euro per megawattuur.  Gisteren viel de prijs terug tot 36,50 euro per MWh, om vandaag opnieuw te stijgen naar 37,85 euro per megawattuur. De beter dan verhoopte aardgasvoorraden, hoge productie uit hernieuwbare energiebronnen en toegenomen Noorse export  zorgden dat de gasprijs een stapje terugzette.

Ondanks deze daling blijven de prijzen relatief hoog en kost aardgas op de TTF-beurs vandaag 22,58% meer dan bij aanvang van dit kalenderjaar. Ten opzichte van begin augustus ligt de marktprijs 15% hoger. Het heeft er dus alle schijn van dat de energieleveranciers op 1 september hun prijzen optrekken. Wie zekerheid verkiest en zich niet aan die prijsstijging wil blootstellen, opteert dus beter in augustus nog voor een vast tarief.

Wat met de stroomprijzen?
De marktprijzen voor elektriciteit kennen een zeer beperkte stijging en bevinden zich nu op het niveau van maart 2024.

De Tijd schreef dinsdag dat  energieleverancier Mega te koop staat. De grootste on­afhankelijke speler in België, die recentelijk uitbreidde naar Nederland en sinds kort ook telecomdiensten aanbiedt, zou kunnen rekenen op interesse van energiebedrijven en financiële partijen. De twee bedrijfsleiders, Thomas Coune en Michael Corhay, wensten in eerste instantie niet te reageren.

Nu ontkennen ze formeel dat Mega te koop staat: “Ongeveer de helft van ons bedrijf is in handen van niet-actieve financiële aandeelhouders. Mega is steeds geïnteresseerd in nieuwe investeerders die ons verder kunnen helpen door het financieren van nieuwe activiteiten of groeiprojecten of die een andere inbreng hebben. Hier is op dit moment geen concreet nieuws over. Het is altijd mogelijk dat het bedrijf in de toekomst in deze context nieuwe aandeelhouders verwelkomt. Maar zelfs als dat zo zou zijn, zou dat nog altijd geen fundamentele impact hebben op het bedrijf. Dus er valt helemaal niets te zeggen, de geruchten kloppen niet.”

Nog 130 dagen en dan valt definitief het doek over de terugdraaiende teller. Het is vanaf 1 januari 2025 namelijk niet langer mogelijk om als eigenaar van zonnepanelen de plaatsing van de digitale meter uit te stellen. De vele Vlamingen die van die mogelijkheid gebruik hebben gemaakt, verwachten dat hun factuur volgend jaar sterk zal stijgen. Is die vrees gegrond? Mijnenergie.be zocht het uit.

Fluvius plaatst al ruim vijf jaar digitale energiemeters bij de consument. In totaal gaat het al om ruim 3,7 miljoen toestellen. Dat niet iedereen de komst ervan warm onthaalt, is een understatement. Tegenstanders verenigden zich de voorbije jaren via sociale media in een poging de installatie alsnog te vermijden. Tevergeefs, aangezien Fluvius al enkele hardnekkige weigeraars voor de rechtbank heeft gesleept.

Prosument voelt zich benadeeld

De kiem van die weerstand werd begin 2021 gelegd. Het Grondwettelijk Hof vernietigde toen in een spraakmakend arrest de belofte van de vorige Vlaamse regering, dat eigenaars van zonnepanelen maximaal vijftien jaar van de terugdraaiende teller konden genieten.

Veel prosumenten voelden zich benadeeld. Wanneer de teller niet langer terugdraait, betaal je voor de energie die je verbruikt op het moment dat de zonnepanelen geen stroom opwekken. De lage vergoeding die de energieleverancier betaalt voor de overtollige stroom, voelde voor velen dan weer aan als een doekje voor het bloeden.

Uitstelperiode

Om de consument tegemoet te komen, sprak Fluvius met de Vlaamse overheid af dat eigenaars van zonnepanelen de plaatsing van de digitale meter mogen uitstellen tot 1 januari 2025, met uitzondering van nieuwe prosumenten en prosumenten die al vijftien jaar lang een terugdraaiende meter hebben gehad. Een groot aantal van de ongeveer 470.000 eigenaars van zonnepanelen en een analoge meter maakte van die mogelijkheid gebruik. Het einde van die maatregel nadert nu dus met rasse schreden.

376 euro verschil per jaar

Maar wat is nu de impact op onze energiefactuur? We leggen in deze simulatie de fictieve verbruiksgegevens van een Antwerps gezin met een terugdraaiende teller en een nettojaarverbruik van 0 euro, naast die van een gezin met een digitale meter dat 36% van zijn opgewekte energie meteen verbruikt.

Zowel energieleveranciers als academici pleiten onomwonden voor een taxshift op de energiemarkt. Een verschuiving van de belastingen op elektriciteit naar gas en andere fossiele brandstoffen moet de verkoop van warmtepompen en bijgevolg ook de transitie naar hernieuwbare energie stimuleren. Vandaag kost 1 kilowattuur stroom evenwel nog altijd 3,8 keer meer dan een kilowattuur aardgas.

Met die prijsverhouding schaart ons land zich achteraan het Europese peloton. In Nederland is stroom ongeveer tweemaal duurder, maar ook in Frankrijk, Duitsland en de Scandinavische landen liggen de verhoudingen vanuit duurzaamheidsperspectief een pak beter. Experts schatten een verhouding tussen 2 en 2,5 als aangewezen om onder meer de investering in warmtepompen financieel echt rendabel te maken.

Verschuiving van 85 euro

Vooral de heffingen vormen de grote boosdoeners. Daarin zitten openbaredienstverplichtingen vervat, zoals de kosten voor de groenestroomcertificaten, de ondersteuning voor sociaal kwetsbare klanten en investeringen in hernieuwbare energie. De heffingen vertegenwoordigen volgens de boordtabel van de federale energieregulator CREG 34,44% van onze elektriciteitsfactuur, terwijl dat voor aardgas slechts om 14,68% gaat. De toenmalige federale regering kondigde vorig jaar aan de accijnzen op stroom geleidelijk aan te schrappen. Concreet plant ze een verschuiving van 50% van de accijnzen op elektriciteit naar de accijnzen op de fossiele brandstoffen aardgas en propaan. Dat zou moeten resulteren in een besparing van ongeveer 85 euro op de stroomfactuur, waarbij de aardgasafrekening ter compensatie wel zal stijgen.

250 euro wenselijk

Baseren we ons op de prijzen van juli, dan zou de prijsverhouding tussen aardgas en stroom na dergelijke aanpassingen nog 3,3 bedragen. Een stap in de goede richting dus, maar nog een eind verwijderd van de beoogde verhouding tussen 2 en 2,5. Om dat peil te bereiken, zouden de lasten in totaal met ongeveer 250 euro moeten verschuiven van de stroom- naar de aardgasfactuur.

Omgekeerde beweging nettarieven

Naast heffingen betalen gezinnen ook nettarieven. Om de kosten van de energietransitie te dekken, voltrekt zich op dat vlak een omgekeerde beweging. Volgens de voorgestelde tariefmethodologie voor de volgende drie jaar, stijgen de nettarieven voor elektriciteit in 2025 met gemiddeld 82 euro, terwijl voor aardgas een daling van 21 euro in de pipeline zit. Die hogere lasten maken elektriciteit momenteel duurder dan aardgas, wat volgens de VREG een verkeerd signaal is voor de energietransitie. Om de kloof tussen elektriciteit en aardgas te verkleinen, pleit ook de VREG voor een herziening van de financiering van openbaredienstverplichtingen.

De toonaangevende Nederlandse TTF-markt voor aardgas noteert de hoogste prijzen sinds acht maanden. Dat er bij de leveranciers van aardgas in september een prijsstijging aankomt, lijkt haast onvermijdelijk. Een variabel contract zal dan nog altijd goedkoper zijn dan een vast contract. Maar voor wie zeker wil zijn van zijn tarief en zich wil beschermen tegen een verdere prijsstijging, is het nog tot eind augustus misschien wel het beste moment om naar een vast contract over te stappen.

Wie kiest voor een variabel contract, weet dat je dan mee beweegt met de prijsschommelingen op de energiemarkt. Maar wie tot voor kort zo’n contract koos, deed dat bij een grotere marktstabiliteit. Of eenvoudig gezegd: erg veel schommelden de prijzen niet. Tenminste, dat was tot begin juni 2024 nog zo. Op enkele prijscorrecties na, bleken grotere schommelingen niet aan de orde. Je kon dus met een gerust hart voor een variabel contract kiezen.

Aardgastarieven stijgen in september

Maar nu klinkt er stilaan een ander geluid. Dat leiden we af uit de evolutie van de Dutch TTF Natural Gas Future. Dat is de richtinggevende Nederlandse groothandelsmarkt. De prijs van aardgas ging er de voorbije weken stevig de hoogte in. Op 10 juli 2024 bedroeg die nog 32 euro per megawattuur (MWh). Vandaag is de prijs gestegen tot ruim 40 euro per MWh. Goed voor een toename van 25% op ruim één maand tijd. De laatste keer dat we een vergelijkbare prijs zagen, dateert al weer van 4 december 2023. Of meer dan acht maanden geleden.

Wat kun je doen?

Kies je nu – in die gewijzigde context – nog altijd het best voor een variabel contract? Dat hangt ervan af. Een variabel contract zal – ook na de verwachte prijsstijging in september – nog altijd goedkoper zijn dan een vast contract. Maar als je zekerheid wil en verdere prijsstijgingen wil vermijden, kies je momenteel wellicht toch beter voor een vast contract. Zo klik je de prijs voor je aardgas vast. Dat doe je best nog in augustus. Als de gasprijs in september – naar alle waarschijnlijkheid – een stuk hoger zal liggen dan vandaag, heeft dat bij een vast tarief geen invloed op jouw contract.

Voor een contract met een vaste prijs betaal je wel gemiddeld 20% meer, vergeleken met een contract met een variabel tarief. Die meerprijs rekenen energieleveranciers aan als een soort risicopremie. Ze willen ermee voorkomen dat je bij lagere prijzen na enkele maanden al naar een andere aanbieder overstapt. Maar vandaag moet je die 20% extra beschouwen als de prijs die je betaalt voor een vaste, zekere aardgasprijs.

Wat mogen we verwachten?

Veel hangt ook af van hoe de aardgasprijzen zich de komende maanden verder bewegen. Onder meer de conflicten in het Midden-Oosten en Oekraïne voedden de voorbije weken de ongerustheid op de aardgasbeurzen. Zet de stijging zich verder, dan heb je met de keuze voor een vast tarief een zaakje gedaan. Stabiliseert de prijs of tekent zich opnieuw een daling af, dan ben je beter af met een variabel tarief. Tot slot is het belangrijk om de huidige prijsstijging in perspectief te plaatsen. Twee jaar geleden lagen de marktprijzen ongeveer vier maal hoger dan dat vandaag het geval is. Een echte energiecrisis is vandaag dus gelukkig helemaal niet aan de orde.

De Vlaamse energieregulator VREG verzet zich tegen een plan van de vorige Vlaamse meerderheid om de waakhond om te vormen tot een bredere nuts­regulator. De VREG denkt dat hij zijn nieuwe taken niet efficiënt zal kunnen uitvoeren, schrijft ‘De Tijd’.

Om de vraag en het aanbod van energie in evenwicht te houden, pleiten onder meer Elia en de energieregulatoren voor meer flexibiliteit. Ze roepen op om vooral stroom af te nemen wanneer er veel productie is. Daarin speelt ook de consument een belangrijke rol. Mijnenergie.be gaat na hoe je er werkt van maakt en wat het voor je portemonnee betekent.

Zonnepanelen wekken vooral stroom op als de zon schijnt, dus in de zomer en overdag. Meestal heb je net dan minder stroom nodig. Een groot deel van de zonnestroom gaat bijgevolg richting het stroomnet. Loopt die hoeveelheid op het net geïnjecteerde stroom te hoog op, dan dreigt een overbelasting van de netinfrastructuur.

Kleine ingrepen

Wanneer je de opgewekte stroom meteen zelf verbruikt, gaat die niet richting het stroomnet en verkleint de kans op overbelasting. Op de site van de Vlaamse overheid lezen we dat een gemiddeld gezin met standaardverbruiksgewoontes slechts 28% van zijn opgewekte energie meteen verbruikt. Door rond de middag toestellen in te schakelen die veel elektriciteit vragen, zoals de vaatwasser en droogkast, kan het zelfverbruik tot 35% groeien. Klusjes die vragen om het gebruik van de hogedrukreiniger vallen mogelijk ook naar de zonnige uren te verschuiven. Een slim aangestuurde elektrische (warmtepomp)boiler of elektrische wagen met eventueel een thuisbatterij krikken dat zelfverbruik nog verder op.

Wie erin slaagt zijn zelfverbruik op te krikken, drukt zijn energiefactuur. Dat valt vooral toe te schrijven aan de lage terugleververgoeding in vergelijking met de hogere verbruikskosten.

Stapje verder

Maar als het van energie-experts afhangt, mag de consument nog een stapje verder gaan. Met een dynamisch contract, dat de uurprijzen volgt, speel je nog beter in op de dynamiek van de energiemarkten. Je kunt er in dat geval voor kiezen om je toestellen in te schakelen op tijdstippen van lage marktprijzen. Die oefening hoef je niet zelf te maken, aangezien er vandaag verschillende apps en energiemanagementsystemen op de markt zijn die het spel van verbruik voor jou automatisch op de meest voordelige manier orkestreren. De thuisbatterij helpt je daarbij door de opgewekte energie op te slaan voor een uitgesteld verbruik of op het stroomnet te plaatsen bij een grotere terugleververgoeding. Bovendien ontvang je bijvoorbeeld bij aanbieder FlexiO een extra vergoeding wanneer je helpt het stroomnet in balans te brengen.