Hogere temperaturen en royale zonneschijn … Dan moet de energiefactuur toch automatisch een duik nemen? Het is een veronderstelling die veel gezinnen maken. Toch blijkt die assumptie in de praktijk niet helemaal te kloppen. Mijnenergie.be legt uit waarom de consument zich bij mooi weer niet noodzakelijk meteen in de handen hoeft te wrijven.

We analyseerden de gemiddelde jaarprijzen voor de Belgische consument van de voorbije vijf jaar. Daaruit blijkt dat de prijs in januari effectief meestal hoger lag. Toch mogen we daar niet meteen algemene conclusies aan vastknopen. Bij de jaren met de grootste prijsverschillen wogen vooral externe factoren door. Tijdens de zomer van 2020 zorgde de lage vraag in coronatijden voor een prijsdaling, terwijl de gevolgen van de Russische inval in Oekraïne in de winter van 2022 de energiemarkten het zwaarst door elkaar hebben geschud.

Zoomen we in op de ‘normale’ jaren 2019 en 2023, dan bewegen de prijzen minder sterk. Dat is de logica zelve, wanneer je de dynamiek op de energiemarkten bekijkt. In een gemiddelde jaarprijs zijn de seizoensinvloeden al ingecalculeerd. Energieleveranciers gaan dus sowieso uit van lagere zomerprijzen en hogere winterprijzen op de energiebeurzen. Wie over een klassiek variabel of vast energiecontract beschikt, ziet de seizoensschommelingen bijgevolg niet vertaald op zijn factuur.

Zo haal je er wel voordeel uit

Is het mooie zomerweer dan voor niemand voordelig? De zonnige temperaturen bieden de mogelijkheid voor eigenaars van zonnepanelen en een digitale meter om het rendement van hun installatie optimaal te benutten. Wie zijn energieverbruik maximaal afstemt op de uren zonneschijn, hoeft het stroomnet immers niet aan te spreken en geen verbruikskosten te betalen. Met een dynamisch tarief is dat wel het geval. Je betaalt dan een uurtarief dat op zonnige dagen met veel wind stevig naar beneden gaat. Zelfs een negatieve elektriciteitsprijs komt almaar vaker voor. Het betekent dat je dan zelfs geld verdient aan de stroom die je verbruikt.

Veel energiecontracten lopen in de zomerperiode ten einde. Wie tijdens de energiecrisis bij gebrek aan vaste tarieven overschakelde op een variabel tarief, moet binnenkort dus beslissen of hij die tariefformule al dan niet behoudt. Volgens energie-experts ben je een stuk goedkoper af met een variabel tarief, en een analyse via Mijnenergie.be wijst op een prijsverschil van tot 410 euro per jaar.

Een korte flashback naar eind 2022: toen bood geen enkele energieleverancier nog een vast tarief aan – niet aan nieuwe klanten en niet bij contractverlengingen. De consument moest in de nasleep van de Russische inval in Oekraïne noodgedwongen teruggrijpen naar een variabel tarief zonder prijszekerheid. “In 2023 volgde een inhaalbeweging”, geeft energie-expert Kristof De Paepe van Mijnenergie.be aan. “De meerderheid van de Belgische consumenten die via ons vergelijkingsplatform overstapte, opteerde toen voor de opnieuw verkrijgbare contracten met vast tarief. Ze beschouwden het omwille van de nog heersende onzekerheid als een middel om hun koopkracht te beschermen.”

Wie vandaag een contractkeuze maakt, doet dat binnen een context van een grotere marktstabiliteit. Na maanden van continue prijsdalingen vond recent een correctie plaats, maar spectaculaire prijsschokken lijken niet langer aan de orde. Energietrader Matthias Detremmerie gaf vorig jaar al aan dat hij geen blijvende stijging verwacht, maar eerder een elastiekbeweging, waarbij de prijs voortdurend fluctueert. Dat de gemoedsrust ook bij de consument is teruggekeerd, staaft Kristof De Paepe cijfermatig. “Ongeveer 65% van onze websitegebruikers opteert in 2024 voor een variabel contract. Dat is een stijging van 24% ten opzichte van 2023.”

In welke mate is een variabel tarief goedkoper?

Een variabel tarief kent een lagere instapprijs. Bij de goedkoopste combinatie van elektriciteit en aardgas betaal je via Mijnenergie.be en bij een gemiddeld verbruik een geschatte jaarprijs van 2.118 euro. Opteer je voor een vast tarief met prijszekerheid, dan leg je 2.482 euro op tafel. Bij de duurste tarieven loopt het verschil zelfs op tot 410 euro.

Waarom is een variabel tarief goedkoper?

Energieleveranciers rekenen voor hun vaste tarieven een soort risicopremie aan. Ze willen op die manier vermijden dat je bij lagere prijzen na enkele maanden opnieuw overstapt naar een andere aanbieder. In dat geval blijft de energieleverancier achter met zijn energie die hij zelf tegen duurdere prijzen aangekocht heeft. Het omgekeerde geldt eveneens: stijgen de prijzen opnieuw stevig, dan moet de energieleverancier je stroom en aardgas blijven leveren aan de in het contract vastgelegde lagere tarieven.

Waarom zou je dan voor een vast product kiezen?

“Alles hangt af van je persoonlijke voorkeuren en profiel”, stelt energie-expert Jordi Van Paemel op de website van Testaankoop. “Wil je vandaag het meest voordelige en goedkope energiecontract, dan ben je nog steeds goedkoper af met variabel. Verkies je toch een stabiele prijs, dan kun je vandaag een vast tarief overwegen, nu de prijzen opnieuw genormaliseerd zijn. Twijfel je over een vast tarief, dan is het een optie om voorlopig de kat uit de boom te kijken en af te wachten wat er de komende maanden gebeurt op de energiemarkten.”

Het begin van de astronomische zomer lijkt de zonnegoden wakker te hebben geschud. De temperaturen gaan voor het eerst sinds lang stevig de hoogte in. In die mate zelfs dat de airco hier en daar misschien al voor verkoeling zal zorgen. Al wil je uiteraard niet dat het zweet je alsnog uitbreekt omwille van een te hoge energiefactuur als gevolg van het aircoverbruik. Benieuwd welke invloed de airco heeft op jouw energierekening en hoeveel stroom een airco verbruikt? Mijnenergie.be zocht het uit.

Een airco staat te boek als een echte energievreter, maar dat geldt gelukkig niet voor elk type. Veel hangt af van het toestel dat je kiest. In grote lijnen zijn er drie groepen verkrijgbaar: single-split airco’s, multi-split airco’s en mobiele toestellen. Bij een single-split airco is één binnenunit gekoppeld aan een buitenunit. Je verwarmt er één ruimte mee. Bij een multi-split is de buitenunit aangesloten op verschillende binnenunits. De warmtepomp die je in de winter gebruikt om jouw woning te verwarmen, fungeert in de zomer eveneens als een multi-split airco.

Een mobiel toestel is verplaatsbaar en werkt op dezelfde manier als een vaste airco: het toestel zuigt warme lucht uit zijn omgeving. Die lucht gaat door een warmtewisselaar die de lucht opsplitst in warme en koude lucht door middel van koelvloeistof. Het toestel blaast de koude lucht nadien de kamer in om te koelen. Het grote verschil bestaat erin dat een mobiele airco in de meeste gevallen de lucht via een afvoerslang afvoert.

Hoe bepaal je het benodigde vermogen?

Het vermogen van een airco hangt verder in grote mate af van de omvang van de ruimte die je wil koelen en de mate waarin die geïsoleerd is. Om het vermogen te bepalen, vermenigvuldig je de totale te koelen oppervlakte met het nodige aantal watt per vierkante meter om te koelen tot een comfortabele temperatuur. Leverancier Daikin geeft als richtlijn 80 watt per vierkante meter mee bij een nieuwbouw, 100 watt per vierkante meter bij een gerenoveerd gebouw en 125 watt per vierkante meter bij een oud, niet gerenoveerd gebouw.

BTU

Verschillende fabrikanten drukken de capaciteit van de airco uit in BTU of voluit British Thermal Unit. Om BTU/h om te zetten in watt, deel je het aantal BTU/h door 3,41.

Verbruik mobiele airco

Een mobiele airco met een vermogen van 2.000 watt waarmee je één kamer koelt en die je per jaar 200 uur gebruikt, verbruikt jaarlijks 400 kilowattuur. Bij een mediaanprijs van 32 eurocent per kilowattuur volgens Mijnenergie.be betaal je dus jaarlijks 128 euro.

Vaste airco: verbruikskosten gedeeld door 2 tot 3

Een vaste airco, die doorgaans een hoger koelvermogen biedt, is volgens Testaankoop meestal dubbel zo efficiënt en bijgevolg veel energiezuiniger. De verbruiksfactuur kan zelfs tot een derde lager liggen, waardoor de verbruikskosten tegen het einde van de zomer beperkt blijven tot 42,67 à 64 euro. Met het goedkoopste energiecontract betaal je nog een tiental euro minder. Bovendien werkt jouw airco doorgaans het hardst op dagen met veel zonneschijn. Eigenaars van zonnepanelen en een digitale meter maken op die manier integraal gebruik van de energie die hun zonnepanelen op dat moment opwekken.

Vlamingen die over zonnepanelen en een digitale meter beschikken, genieten na een arrest van het Grondwettelijk Hof niet langer van het systeem van de terugdraaiende teller. Ze ontvangen mogelijk wel een vergoeding voor de overtollig geproduceerde stroom die ze op het net injecteren. De toegekende bedragen lopen sterk uiteen. Mijnenergie.be dook in de cijfers en bundelt ze in een overzicht ‘injectietarieven 2025’.

Het Grondwettelijk Hof heeft de regeling rond de terugdraaiende teller vernietigd. Of het totale plaatje je een hogere, dan wel een lagere factuur oplevert, hangt voor een groot deel af van je verbruiksgewoontes. Wanneer je vooral stroom verbruikt als de zon schijnt, dan spreekt dat in het voordeel van de nieuwe tariefmethodologie. Dat lijkt ook uit ons overzicht injectietarieven 2025.

Wat is het injectietarief?

Het injectietarief of de terugleververgoeding is de financiële compensatie die je krijgt van je energieleverancier voor de elektriciteit die je zonnepanelen produceren en die je zelf niet meteen kan verbruiken. Je geeft die ‘extra’ elektriciteit aan het stroomnet af en ontvangt hiervoor een vergoeding van je energieleverancier.

Overzicht injectietarieven 2025

De energieleverancier bepaalt zelf of hij een vergoeding toekent voor de stroom die je niet meteen verbruikt, maar op het net injecteert, en om welk bedrag het gaat. Hij is daar dus niet toe verplicht. We bundelen de injectietarieven van de verschillende energieleveranciers in onderstaand overzicht, dat we maandelijks aanvullen met de actuele bedragen.

Om je een idee te geven: wanneer je per jaar 3.500 kWh elektriciteit opwekt, waarvan je 2.000 kWh niet meteen verbruikt, dan injecteer je 2.000 kWh op het stroomnet. Om te weten welke vergoeding je dan van je leverancier ontvangt, volstaat volgende berekening:

2.000 kWh x het injectietarief uit onderstaande tabel/100

Injectietarieven volgens de toekomstige waarden op de termijnmarkt

Injectietarieven maart 2025 (volgens de toekomstige waarden op de termijnmarkt)

Injectietarieven volgens de laatst gekende waarden

De weergegeven prijzen gelden voor de residentiële verbruiker. De injectietarieven zijn vrij van btw.

Welke vergelijkingsmethode gebruik je het best?

Bij een variabel injectietarief wordt het toegekende bedrag geïndexeerd op basis van een indexatieparameter per maand of per kwartaal (bijvoorbeeld: Belpex). Om de injectietarieven met elkaar te vergelijken, adviseren we de eerste tabel, volgens de methode van de toekomstige waarden op de termijnmarkt. De energieregulatoren en energieleveranciers volgen dezelfde methodologie om injectietarieven te vergelijken. De tweede tabel baseert zich op de laatst gekende waarden van elke index. Ze laat je toe om de hoogte van jouw injectietarief in te schatten.

De meeste leveranciers stellen het injectietarief enkel ter beschikking van klanten die ook een contract voor afname van energie bij hen hebben afgesloten. Engie stelt het injectietarief ook open voor niet-klanten, op voorwaarde dat ze een vaste vergoeding betalen.

Wat voor wie niet over een digitale meter beschikt?

Voor wie nog niet over een digitale meter beschikt, blijft het systeem van de terugdraaiende teller vooralsnog van kracht. Fluvius plande de plaatsing van de digitale meter initieel al tegen eind 2023 voor iedereen die voor 1 juli 2019 zonnepanelen heeft geplaatst. Ondertussen biedt de Vlaamse regering de mogelijkheid om de uitrol van de digitale meter voor eigenaars van zonnepanelen uit te stellen tot begin 2025.

Hoe vergelijken met injectietarieven 2025?

De energievergelijker van Mijnenergie.be houdt rekening met de injectietarieven. Als je over een digitale meter en zonnepanelen beschikt, krijg je de mogelijkheid je injectie in te voeren (dag/nacht afhankelijk van je type meter).

Vergelijk nu met injectietarieven