Turkije versnelt de ontwikkeling van een volledig binnenlandse helikopterindustrie. Naast de bekende programma’s voor onbemande systemen investeert het land zwaar in een nieuwe generatie turboshaft-motoren en helikopterplatformen die in uiteenlopende militaire rollen moeten worden ingezet. Het is altijd al de bedoeling geweest van president Erdogan om een eigen militaire helikopterindustrie op te zetten en onafhankelijk te kunnen zijn van buitenlandse mogendheden. De TS1400 turbine vormt daarbij de basis. Deze luchtvaartturbine wordt momenteel geïntegreerd in de Gokbey-helikopter, het eerste volledig in Turkije ontworpen utility-helikopterplatform. Het toestel doorloopt testcampagnes voor operationele inzet in uiteenlopende klimaatomstandigheden, waaronder hooggelegen en warme gebieden. De TS1400 wordt nu opgeschaald naar de TS3000- en TS3500-familie, die bedoeld zijn voor zwaardere helikopters. Deze motoren moeten voldoende vermogen leveren voor de T629-aanvalshelikopter (de ATAK-2) en de grotere T925-utilityvariant ook gebouwd door TAI zoals de Gokbey. De zwaarste configuratie is bestemd voor de T929, een twin-engine zware aanvalshelikopter die ontworpen is voor langeafstandsmissies, hoge payloads en inzet in bergachtig terrein. Deze toestellen moeten op termijn de afhankelijkheid van buitenlandse motorleveranciers volledig doorbreken. De Turkse industrie werkt daarnaast aan een geïntegreerde architectuur waarin bemande helikopters samenwerken met onbemande systemen. De Akinci-UAV, die overstapt naar de in eigen land ontwikkelde TP1400-turboprop, wordt in dat concept gezien als een verlengstuk van helikopteroperaties. Door de overstap naar binnenlandse motoren kan Turkije de logistieke keten voor zowel rotary-wing als fixed-wing platforms beter controleren. De combinatie van nieuwe turboshaft-motoren, een groeiende familie van helikopterplatformen en de integratie met onbemande systemen moet vanaf 2026 leiden tot serieproductie en export. Daarmee positioneert Turkije zich als een opkomende speler in de internationale helikoptermarkt, met een duidelijke focus op autonomie en operationele inzetbaarheid in veeleisende omgevingen. Turkse helikopterturbines De ontwikkeling van eigen helikopterturbines kwam er nadat een eerste poging om de Oekraïense motorenfabriek Motor Sich in april 2021 over te nemen niet lukte en Motor Sich in 2022 deels door Russische bombardementen werd vernield en dan bijna uitsluitend voor de Oekraïense oorlogsindustrie werd ingezet. Dit deed de Turkse president Erdogan ertoe besluiten om Tusas (TAI), een van de belangrijkste Turkse staatsbedrijven en technologiecentra op het gebied van lucht- en ruimtevaart, aan te zetten om de ontwikkeling van eigen helikopterturbines te versnellen. En de TS1400 was dan ook het eerste resultaat van deze ontwikkeling.        Foto van de Gokbey © Tom Buysse - met onze dank Afbeelding van de T925 aanvalshelikopter - TAI press

De Angolese regering heeft de aankoop goedgekeurd van veertien lichte helikopters van het type Leonardo AW119, bestemd voor het Ministerie van Defensie. De bestelling omvat twaalf AW119M-toestellen en twee AW119Kx-varianten. De totale waarde van de aankoop bedraagt 132,9 miljoen euro, inclusief training, technische documentatie, onderdelen en logistieke ondersteuning. De aankoop werd formeel vastgelegd in Despacho Presidencial nr. 137/26, gepubliceerd op 17 april 2026 in het Diario da Republica. Het decreet autoriseert een financieringsovereenkomst tussen Angola en Intesa SanPaolo S.p.A., met dekking door de Italiaanse exportkredietverzekeraar SACE. De Angolese minister van Financiën kreeg volmacht om de contracten en bijhorende documenten te ondertekenen. De AW119-familie wordt wereldwijd ingezet voor training, lichte militaire taken, grensbewaking en medische evacuaties. De militaire AW119M-variant beschikt over versterkte avionics, optionele zelfbeschermingssystemen en een configuratie die geschikt is voor tactische missies. De AW119Kx is uitgerust met een moderne glass cockpit en wordt doorgaans ingezet voor opleiding en lichte transporttaken. Hoewel de volledige tekst van het presidentieel decreet maar beperkt toegankelijk is, bevestigen publiek beschikbare informatie de omvang en samenstelling van de bestelling.  Met deze aankoop versterkt Angola zijn vloot lichte helikopters aanzienlijk. De toestellen zullen naar verwachting worden ingezet voor training, binnenlandse veiligheidstaken en ondersteuning van militaire operaties. De leveringstermijnen zijn nog niet publiek bekendgemaakt, maar de financieringsstructuur wijst op een meerjarig programma. Het is onduidelijk of het contract met Leonardo reeds is ondertekend.  Foto © Leonardo Helicopters

Bristow Group, Electra, Avinor en de Noorse luchtvaartautoriteit hebben een nieuw internationaal testproject aangekondigd voor zero en low emission luchtvaart. Het programma bouwt voort op de bestaande Noorse testarena en moet operationele, regelgevende en marktkennis opleveren voor de introductie van elektrische en hybride elektrische helikopters / vliegtuigen. Electra zal zijn hybride elektrische Ultra Short SVTOL, de EL9, demonstreren. Dit toestel is geen echte eVTOL, maar kan opstijgen en landen op zeer korte stukken van ongeveer 50 meter en is ontworpen om regionale mobiliteit te verbeteren in landen met uitdagende geografie zoals Noorwegen. Door rechtstreeks over terrein en water te vliegen kunnen reistijden sterk worden verkort, vooral voor afgelegen gemeenschappen. Het testprogramma onderzoekt verschillende operationele concepten. Er wordt gekeken naar integratie op bestaande korte banen, het gebruik van nieuwe toegangspunten zoals parkings, dronepads of velden, en het aansluiten van regionale diensten op grote luchthavens zonder extra congestie op de landngsbanen. De testen moeten inzicht geven in emissiereducties, nieuwe operationele modellen en de schaalbaarheid van regionale luchtmobiliteit. De testen worden gefaseerd uitgevoerd. Eerst op kleinere luchthavens in Noord Noorwegen, daarna vanaf nieuwe of aangepaste toegangspunten, en uiteindelijk richting een grote Noorse luchthaven. De voorbereidingsfase duurt ongeveer zes maanden en de testoperaties moeten midden 2027 starten. Bristow benadrukt dat hun operationele ervaring cruciaal is om nieuwe technologie om te zetten in praktische toepassingen. Electra ziet het project als een kans om de ecosystemen van infrastructuur, regelgeving en operaties samen te brengen. Avinor zal de infrastructuur en luchtruimondersteuning leveren voor de testen. De Noorse luchtvaartautoriteit gebruikt het project om nieuwe delen van het regelgevend kader te evalueren binnen de bestaande sandbox en om hun veiligheidsmodel verder te verfijnen. Begin dit jaar tekende Bristow met Electra een overeenkomst waarbij Bristow de lanceringsklant wordt voor de Electra EL9 SVTOL.