De ontwikkeling van een waterstof-aangedreven helikopter heeft opnieuw een belangrijke stap gezet. Een gemodificeerde Robinson R44, ontwikkeld door Unither Bioélectronique in Canada, heeft voor het eerst een volledige real-world missie uitgevoerd. Het toestel steeg op vanaf Roland-Désourdy Airport in Bromont (Quebec) en voltooide een volledig circuit met take-off, klimmen, pattern, approach en landing. Volgens Unither is dit de eerste keer dat een waterstof-helikopter een volledig operationeel vluchtprofiel aflegt onder realistische omstandigheden.  Deze mijlpaal past in een traject dat al enkele jaren loopt en dat we op Helispot volgen. In een eerder artikel beschreven we hoe de eerste hover-tests van de R44 aantonen dat een waterstof-elektrische aandrijving technisch haalbaar is, maar nog ver verwijderd van operationele inzet. De nadruk lag toen op het valideren van de elektrische aandrijflijn, het thermisch beheer van de brandstofcellen en de integratie van de magniX-elektromotor. Die vroege testcampagnes vormden de basis voor verdere opschaling en verfijning.  De stap van hover naar een volledige circuitvlucht is daarom veel meer dan een symbolische vooruitgang. Tijdens de recente test leverden de twee PEM-brandstofcellen meer dan 90 procent van het totale vermogen, goed voor ongeveer 155 kW aan de rotor-as tijdens hover. De lithium-ion batterij fungeerde enkel als buffer voor piekvermogens. De huidige configuratie gebruikt gecomprimeerde waterstof, maar Unither mikt op vloeibare waterstof om de energiedichtheid te verhogen en langere missies mogelijk te maken.  De volgende stap in het programma is de opschaling naar de grotere Robinson R66. Dit platform biedt meer ruimte voor cryogene waterstoftanks en een hogere payload, wat essentieel is voor langere medische transportmissies. De overstap naar vloeibare waterstof moet de actieradius vergroten tot 200 tot 250 nautische mijl. De certificatie zal verlopen via een Transport Canada STC-traject.  Met deze nieuwe testvlucht is de Robinson waterstof-R44 uitgegroeid van een experimenteel hover-platform tot een demonstrator die een volledig missieprofiel kan uitvoeren. Het project toont aan dat waterstof-elektrische helikopters niet langer toekomstmuziek zijn, maar een realistische optie voor emissievrije luchtvaart in medische en logistieke toepassingen. Unither en Robinson kondigden in augustus 2024 de ontwikkeling aan van de waterstof-helikopter. Dat minder dan twee jaar later reeds dat de R44 reeds een volledig operationeel vluchtprofiel aflegt onder realistische omstandigheden is op zijn minst een succes te noemen.   Het uiteindelijke doel van het project is niet toerisme of passagiersvervoer, maar het emissievrij transporteren van transplantatie-organen. Unither wil een schaalbaar logistiek netwerk opzetten dat ziekenhuizen rechtstreeks kan verbinden via waterstof-elektrische luchtvaart. De succesvolle circuitvlucht toont aan dat het concept niet langer beperkt blijft tot laboratoriumtests, maar evolueert naar een platform dat regelgevers effectief kunnen evalueren. Foto credit Unither

Hill Helicopters meldt een nieuwe mijlpaal in de ontwikkeling van de GT50 turbinemotor voor de HX50 en HC50. Na maanden van intensief werk is de productie van bijna alle onderdelen afgerond. Volgens Hill is 99.5% van de meer dan zeventigduizend bewerkingsstappen voltooid en worden de laatste componenten nu afgewerkt. Daarmee komt de assemblage van de eerste test-turbinemotor binnen handbereik. Deze update sluit aan op de stand van zaken die we op 20 april 2026 brachten. Toen lag de nadruk op de afronding van de belangrijkste turbineonderdelen en de voorbereiding van de testinfrastructuur. Intussen is het project opnieuw vooruitgegaan, al blijft de GT50 het meest tijdsintensieve onderdeel van het volledige HX50 programma en de oorzaak van de vertragingen in het HX50-project.  Een belangrijk element in deze nieuwe fase is de validatie van de rotordynamica. De gasgeneratorrotor draait aan ongeveer vijftigduizend toeren per minuut en moet perfect gebalanceerd zijn. Json Hill bevestigt dat de rotor nu stabiel en reproduceerbaar in balans is, ook na demontage en herassemblage. Dit is essentieel voor een veilige eerste ontsteking van de test-turbinemotor Daarnaast werd een aangepaste retentieclip voor de turbinebladen ontwikkeld. De oorspronkelijke clip gaf variatie in axiale speling. De nieuwe tuning fork clip zorgt voor een veel consistentere passing en voorkomt beschadiging van de bladen en de disc. Ook de Curvic koppelingen, die de rotorsegmenten met elkaar verbinden, zijn opnieuw binnen de vereiste toleranties gebracht. Ook de kritieke lagers en races voor de gasgenerator zijn nu volledig geproduceerd. Deze onderdelen moeten extreme toerentallen en temperaturen aankunnen en worden met submicron nauwkeurigheid afgewerkt. Tegelijk zijn de grote structurele casings, waaronder de inlet casing, de accessory gearbox covers en de 3D geprinte combustor casing, 'bijna' klaar voor assemblage. De eerste annulaire combustor liner is eveneens voltooid. De laatste dilutieopeningen worden pas aangebracht nadat de lopende tests op de combustor rigs de optimale configuratie bevestigen. Het brandstofsysteem, inclusief manifolds en nozzle sets, is volledig voorbereid voor de eerste testruns. Een van de meest tijdrovende onderdelen blijft de instrumentatie. Voor de eerste motorruns zijn uitgebreide meetpunten nodig om drukken, temperaturen en stromingswaarden te registreren. Daaron werkt Hill ook verder aan de testinfrastructuur. De verschillende Rufus testbanken voor brandstof en verbranding worden verder uitgebreid en de testcel voor de volledige motor is uitgerust met akoestische bekleding, antivibratie opstellingen en alle nodige aansluitingen voor de eerste runs. Volgens Hill zal de eerste GT50 prototype turbinemotor binnen 'ongeveer' tien dagen worden geassembleerd. Kort daarna volgt de eerste ontsteking.  Of dit allemaal waarheid wordt nemen we aan, maar met het Engelse 'Wait And See'. Maar één ding is zeker de bijna 1.500 kopers van de Hill HX50 en HC50 worden stilaan ongeduldig en met drie jaar vertraging in het project is dit wel te begrijpen! Meer details over de status van de GT50 turbinemotor kun je hier lezen. Foto en video © Hill Helicopters

Vertical Aerospace heeft in het eerste kwartaal van 2026 duidelijke stappen gezet in de richting van certificatie van zijn Valo eVTOL. In zijn kwartaalupdate gaf het bedrijf dat het de volledige envelope expansion van zijn prototype voltooide. De Valo werd daarmee de eerste eVTOL die een tweeweg piloted transition (zie onderaan) uitvoerde onder toezicht van een civiele luchtvaartautoriteit. Deze mijlpaal markeert de overgang van technologie demonstratie naar certificatiegericht ontwikkelingswerk. Het prototype vloog onder directe supervisie van de Britse CAA (Civil Aviation Authority). Vertical bevestigt dat zowel thrustborne transition als de volledige tweeweg piloted transition succesvol werden afgerond. Het bedrijf plant de komende maanden meerdere publieke demonstratievluchten om de capaciteiten van het toestel verder te tonen. Parallel aan de testcampagne werkt Vertical aan de afronding van de Critical Design Review. CDR legt het certificeerbare ontwerp vast en vormt de basis voor de bouw van de eerste pre-productie toestellen. Vertical meldt dat de belangrijkste structurele en systeemcomponenten gevalideerd zijn en dat de samenwerking met leveranciers verder is geformaliseerd. Na de CDR start de assemblage van het eerste toestel dat volledig conform de certificatie eisen wordt gebouwd. Financieel versterkte Vertical zijn positie met een financieringspakket tot 850 miljoen USD. Daarvan werd 50 miljoen USD aan equity opgehaald en 30 miljoen USD reeds opgenomen. Het bedrijf sloot het kwartaal af met ongeveer 96 miljoen USD aan cash en cash equivalents. De totale beschikbare kortetermijnliquiditeit bedraagt ongeveer 103 miljoen USD, aangevuld met verwachte R&D tax credits en overheidssteun. Vertical verwacht een netto cash outflow van 180 tot 200 miljoen USD in de komende 12 maanden, voornamelijk voor certificatieactiviteiten en publieke demonstratievluchten. Volgens het bedrijf biedt de huidige liquiditeit minstens 12 maanden operationele ruimte. Vertical Aerospace werkt aan twee varianten van de Valo: een volledig elektrische versie en een hybride elektrische variant met groter bereik. Het bedrijf heeft ongeveer 1.500 pre orders van klanten wereldwijd, waaronder American Airlines, Avolon, Bristow, GOL en Japan Airlines. De onderneming benadrukt dat de succesvolle testcampagne en de nakende CDR een duidelijke stap vormen richting commerciële inzet vanaf 2028. Met de afronding van de piloted transition en de vooruitgang richting CDR ziet Vertical Aerospace 2026 als een kantelmoment. Het bedrijf richt zich nu op de bouw van de eerste pre-productie toestellen en de verdere certificatiecampagne die moet leiden tot goedkeuring door de Britse CAA en later door andere internationale luchtvaartautoriteiten. Foto credit Vertical Aero Wat is een 'Tweeweg piloted transition'? Een tweeweg piloted transition is een belangrijke mijlpaal in de testcampagne van een eVTOL toestel. Het betekent dat het toestel met een piloot aan boord veilig kan overschakelen van hovervlucht naar vleugelgedragen vlucht en daarna opnieuw terug naar hovervlucht. In de eerste fase versnelt het toestel vanuit hover, nemen de vleugels de lift over en wordt het vermogen van de verticale propellers afgebouwd. In de tweede fase vertraagt het toestel opnieuw, verliezen de vleugels hun lift en nemen de verticale propellers de volledige draagfunctie weer over. Een tweeweg piloted transition wordt uitgevoerd onder toezicht van een luchtvaartautoriteit en toont aan dat het toestel aerodynamisch stabiel is, dat de vluchtregeling betrouwbaar werkt en dat de kritieke overgang tussen de twee vluchtregimes gecontroleerd kan verlopen. Dit is een kernvereiste op weg naar certificatie van een eVTOL.   Naschrift Intussen werd bekend dat de voorzitter van de Raad van Bestuur van Vertical Aerospace, Domhnal Slattery, op 12 mei 2026 per direct is afgetreden. Waar zijn aantreden in januari 2025 nog met een persbericht werd aangekondigd is zijn onmiddellijk aftreden vrij eenvoudig via social media medegedeeld. Officieel gaat Slattery zich toeleggen op zijn 'andere bezigheden' maar het is toch vreemd dat hierover in de kwartaalupdate enkele dagen voordien geen gewag werd gemaakt in de nota aan de aandeelhouders. Vertical Aerospace heeft al een tijdelijke vervanger maar gaat op zoek naar een nieuwe voorzitter voor zijn Raad van Bestuur.