De Nederlandse technieksector staat aan de vooravond van een forse personeelsuitdaging. In de periode tot 2029 zijn er volgens opleidingsfonds Wij Techniek maar liefst 121.000 nieuwe arbeidskrachten nodig. Deze instroom is noodzakelijk om zowel de verwachte groei te faciliteren als het verlies van circa 118.000 vertrekkende medewerkers te compenseren, zo stelt Techniek Nederland, de ondernemersvereniging van werkgevers in de technische sector.

Hoewel in 2025 een tijdelijke daling van de werkgelegenheid wordt verwacht, herstelt de sector zich vanaf 2026 met een jaarlijkse groei van circa 0,5%. De groei onder zelfstandigen ligt vermoedelijk zelfs op 1,5% per jaar. De vraag richt zich vooral op werkvoorbereiders, monteurs en gespecialiseerde technici.

Zij-instromers cruciaal voor toekomstige instroom

Opvallend is de toenemende afhankelijkheid van zij-instromers. Maar liefst 70% van de benodigde nieuwe medewerkers zal uit andere sectoren moeten komen. Ondanks de daling van het aantal jongeren en de afnemende instroom in technische opleidingen, blijft het beroepsonderwijs volgens het rapport stabiel in het leveren van nieuwe instroom. Toch ligt de nadruk duidelijk op volwassenen die kiezen voor een carrière in de techniek.

Deze groep speelt daarmee een sleutelrol in de toekomst van de sector. Bedrijven worden dan ook opgeroepen om actief in te zetten op werving, opleiding en begeleiding van zij-instromers.

Digitaal vaardige vakmensen maken het verschil

Naast kwantiteit draait het ook om kwaliteit. De technologische complexiteit van installaties groeit, waardoor digitale vaardigheden steeds belangrijker worden. Bedrijven die hierin investeren, hebben volgens de prognose een duidelijke voorsprong bij het aantrekken én behouden van personeel.

Mark Harbers, voorzitter van Techniek Nederland, benadrukt dat het aantrekken van personeel slechts een deel van de oplossing is. “We moeten het technisch beroepsonderwijs aantrekkelijker maken, zij-instroom stimuleren én onze mensen voor de sector behouden. Maar daarmee alleen redden we het niet. Verhoging van de arbeidsproductiviteit is cruciaal.”

Hij ziet innovatie als de sleutel: “Door AI, robotisering, digitalisering en industrieel produceren kunnen we méér werk verzetten met hetzelfde aantal mensen. Innovatie biedt enorme kansen om de technieksector uit te laten groeien tot koploper van de Nederlandse economie.”

De Nederlandse economie blijkt stevig te profiteren van EU-gelden die elders worden geïnvesteerd. Volgens een nieuwe studie van de Europese Commissie bedraagt het zogeheten spillovereffect voor Nederland maar liefst €8,8 miljard.

Daarmee overstijgt het indirecte voordeel ruimschoots de €5,4 miljard die ons land zelf uit het Europese coronaherstelfonds ontvangt.

De verklaring ligt in de manier waarop het geld wordt besteed. Nederlandse bedrijven voeren, als onderdeel van de Europese interne markt, projecten uit in andere lidstaten. Denk hierbij aan opdrachten in infrastructuur, digitalisering en energietransitie. Door de verwevenheid van onze economie met die van andere EU-landen, is het effect voor Nederland bovengemiddeld.

Uit de analyse blijkt dat met name de groothandel, bouwsector, juridische dienstverlening, accountancy en IT-adviessector profiteren van de buitenlandse investeringen. Deze sectoren leveren producten en diensten die hard nodig zijn bij het uitvoeren van de hervormingen en investeringen die door de Europese Commissie zijn opgelegd als voorwaarde voor herstelfondsmiddelen.

De studie combineerde economische data met handelsstromen tussen lidstaten, wat inzicht gaf in welke sectoren structureel betrokken zijn bij grensoverschrijdende opdrachten. Dat leverde het totaalplaatje op van de Nederlandse verdiensten, ondanks dat het geld initieel niet op Nederlandse bodem wordt geïnvesteerd.

Coronaherstelfonds als katalysator voor EU-brede versterking

Het Herstel- en Veerkrachtfonds werd in 2021 opgericht om de gevolgen van de pandemie economisch op te vangen. In ruil voor hervormingen, zoals de invoering van nieuwe pensioenstelsels en investeringen in groene energie, ontvangen lidstaten miljarden aan financiële steun. De Commissie benadrukt dat deze impuls landen niet alleen individueel sterker maakt, maar ook de concurrentiekracht van de EU als geheel verhoogt.

Het feit dat Nederland meer verdient aan buitenlandse investeringen dan aan directe steun toont volgens economen de kracht van een geïntegreerde markt. Het onderstreept ook hoe grensoverschrijdende samenwerking rendeert, zelfs wanneer het geld elders binnenkomt

Steeds meer ouders vragen zich af wat intensief smartphonegebruik doet met de ontwikkeling van hun kinderen. Niet alleen de aandachtsspanne en sociale vaardigheden staan onder druk, ook de mentale gezondheid en het milieu worden beïnvloed door onze digitale gewoontes. Scrollen, streamen en appen verbruiken energie; niet alleen van onszelf, maar ook van datacenters wereldwijd. Daarover schrijft refurbished-smartphonebedrijf Swappie.

Toch staat meer dan de helft van de Nederlanders (56,6%) nooit stil bij de milieu-impact van hun digitale gedrag.

Kleine stappen, groot effect

Bewuster omgaan met de smartphone kan mentale overbelasting tegengaan én energie besparen. Denk aan simpele oplossingen zoals het uitschakelen van meldingen, het beperken van schermtijd of het gebruik van een ouderwetse wekker in plaats van de telefoon naast het bed.

Deze kleine gedragsveranderingen dragen bij aan meer rust, een gezonder ritme en minder belasting voor het milieu.

Volgens het nieuwste State of the Global Workplace-rapport van onderzoeksbureau Gallup is een daling in werknemersbetrokkenheid een van de grootste remmen op wereldwijde economische groei. In 2024 daalde het percentage betrokken werknemers wereldwijd van 23% naar 21%. Die afname, de tweede in twaalf jaar tijd, kostte de wereldeconomie naar schatting $438 miljard aan verloren productiviteit.

Vooral managers kregen het zwaar te verduren: hun betrokkenheid daalde van 30% naar 27%, met extra scherpe dalingen bij vrouwelijke managers (-7%) en jongere managers onder de 35 jaar (-5%). Ondertussen bleef de betrokkenheid onder niet-leidinggevende medewerkers stabiel op 18%.

Managers onder druk: tussen beleid en personeel

De oorzaken zijn veelzijdig. Managers bevinden zich in een spanningsveld tussen veranderende strategische doelen van het management en de verhoogde verwachtingen van medewerkers sinds de pandemie.

Denk aan flexibiliteit, hybride werken en psychologische veiligheid. Tegelijkertijd worden budgetten aangescherpt, personeelswisselingen zijn aan de orde van de dag en de druk op prestaties blijft hoog.

Gallup adviseert organisaties om het managersvak opnieuw vorm te geven. In plaats van klassieke taakverdeling draait het in de moderne werkomgeving om coaching, ontwikkeling en prestatiebegeleiding. Goed getrainde managers zorgen voor meer betrokkenheid, betere resultaten en stabielere teams.

Welzijn opnieuw gedaald: impact op leven en werk

Naast betrokkenheid nam ook het algehele welzijn van werknemers af; voor het tweede jaar op rij. Slechts 33% van de werknemers wereldwijd beoordeelt zijn of haar leven als ‘bloeiend’. Opnieuw zijn het vooral managers die hierin achteruitgaan, terwijl de cijfers bij gewone medewerkers licht verbeterden.

Werknemersbetrokkenheid blijkt daarbij een sterke voorspeller van welzijn: van de betrokken medewerkers voelt de helft zich bloeiend, tegenover slechts een derde van de niet-betrokken medewerkers.

Triljoenen aan potentieel onbenut

Volgens Gallup gaat er wereldwijd $9,6 biljoen aan productiviteit verloren doordat organisaties hun medewerkers onvoldoende weten te betrekken. Dat komt neer op ongeveer 9% van het wereldwijde bruto binnenlands product.

De oplossing? Wetenschappelijk onderbouwd leiderschap en een strategisch HR-beleid dat inzet op managementontwikkeling.

Zelfs eenvoudige trainingen laten al positieve effecten zien, maar bij best practices stijgt het prestatieniveau van managers en hun teams met 20% tot 28%.

Goud heeft een opvallende sprong gemaakt en is nu, wereldwijd gezien, het op één na meest aangehouden reserveactivum. Daarmee heeft het edelmetaal de euro ingehaald. Dat zegt Goudwisselkantoor op basis van de eigen inzichten in de markt.

Deze verschuiving wordt vooral gevoed door centrale banken uit opkomende markten die hun reserves diversifiëren. Achterliggende redenen zijn onder meer geopolitieke onzekerheid, sanctierisico’s en een toenemend wantrouwen tegenover traditionele valuta.

Hoewel de Amerikaanse dollar voorlopig onaantastbaar blijft als grootste reservevaluta, is het vertrouwen in goud als alternatief duidelijk gegroeid. Volgens de Europese Centrale Bank speelt voorzichtigheid een grote rol: goud is vooral in trek bij landen die risico’s willen vermijden, terwijl ontwikkelde economieën vasthouden aan valuta zoals de euro.

Terug naar Bretton Woods-niveau

De wereldwijde goudreserves van centrale banken benaderen inmiddels weer de niveaus van het Bretton Woods tijdperk, ziet Goudwisselkantoor.

In de jaren zestig piekten deze voorraden rond de 38.000 ton. Nu zorgen landen als Polen, India, Turkije en China voor een nieuwe opwaartse beweging. Door meer goud aan te houden, beperken zij hun afhankelijkheid van de Amerikaanse dollar en versterken zij hun financiële buffers.

De verwachting is dat deze trend zich doorzet zolang de geopolitieke spanningen blijven voortduren. Goud fungeert daarbij als veilige haven in onzekere tijden.

Niet alleen overheden, maar ook particuliere beleggers zoeken hun toevlucht tot goud. De stijgende interesse in gouden munten en baren is zichtbaar bij handelaren. Een vertegenwoordiger van Goudwisselkantoor verwacht de trend ook terug te zien in hun aankomende halfjaarcijfers: “Dat onderschrijft de devaluatie van valuta ten opzichte van goud.”